Τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Μάνης κ. Χρυσοστόμου Γ’
Ἡ Ἐλληνική Ἐπανάσταση ἦταν Ἐθνεγερσία. Τῷ ὄντι ἦταν καρπός μιᾶς μεγάλης ἀδιάκοπης πνευματικῆς προπαρασκευῆς τοῦ σκλαβωμένου Γένους. Ἦλθε ὡς ἐκδήλωση βαθειᾶς πίστεως στό Θεό καί ἀγάπης πρός τήν πατρίδα. Αὐτό προκύπτει ἀπό τίς Προκηρύξεις καί τά ἄλλα ἔγγραφα τοῦ Ἀγῶνα. Ἡ Ἑλληνική μάλιστα Ἐπανάσταση ἔχει αὐτοτελῆ ἀξία. Δέν εἶχε ἀνάγκη νά στηριχθεῖ σέ ἄλλα γεγονότα ξένων λαῶν. Ἡ προηγηθεῖσα Γαλλική Ἐπανάσταση εἶχε κοινωνιολογικό χαρακτῆρα καί ἀπέβλεπε στήν μεταρρύθμιση τοῦ κοινωνικοῦ καί πολιτικοῦ καθεστῶτος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἐνῶ ἡ Ἑλληνική Ἐπανάσταση ἔγινε γιά τά ἱερότερα ἰδανικά τοῦ ἀνθρώπου ἤτοι: γιά τήν πίστη στό Θεό καί τήν ἀγάπη πρός τήν ἐλευθερία τῆς πατρίδος. Ἦταν ἕνας συνδυασμός θείου καί ἀνθρώπινου παράγοντα.
Πραγματικά ἄν σκεφθεῖ κανείς βαθύτερα καί οὐσιαστικότερα θά διαπιστώσει ὅτι ἐκεῖνο πού ξεσήκωσε τούς Ἕλληνες καί ἀπετόλμησαν ἕναν ἄνισο Ἀγῶνα ἐναντίον τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας ἦταν:
Ἡ πίστη στό Χριστό
ἡ ἀγάπη πρός τήν πατρίδα
ὁ πόθος τῆς ἐλευθερίας
ἡ ἔνδοξη ἱστορική κληρονομιά
ἡ ἑλληνική γλῶσσα.
Ὅλα αὐτά συνιστοῦσαν τήν ἑλληνική χριστιανική συνείδηση, τήν συλλογική μνήμη. Ὁμολογοῦσαν συνεχῶς οἱ ἀγωνιστές τοῦ ’21: «Γιά τοῦ Χριστοῦ τήν πίστη τήν ἁγία καί τῆς πατρίδος τήν ἐλευθερία», ἀγωνιζόμαστε. Ἔτσι προχώρησαν σέ θυσιαστικούς ἀγῶνες. Ἔτσι πρόσφεραν τό αἷμα τους.
