"άλλο είναι ψαλμωδία κι άλλο είναι το τραγούδισμα". Το Τροπάρι της Κασσιανής

(ένα από τα πρώτα άρθρα του Φώτη Κόντογλου στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 28/4/1948)

Το τροπάρι της Κασσιανής είναι πολύ αγαπημένο από τον Ορθόδοξο λαό μας· πάνε να το ακούσουνε και άνθρωποι που δεν πηγαίνουνε στην εκκλησία. Σε τούτο συντελεί η έμπνευση με την οποία είναι γραμμένο και το πάθος της αμαρτωλής που μετανιώνει, καθώς και η ιστορία της Κασσιανής που το συνέθεσε. Αλλά προπάντων κατά την ιδέα μου, συγκινούσε τον κόσμο η μουσική του, πού ΄ναι αργή και μεγαλοπρεπής· γιατί οι δάσκαλοι της εκκλησιαστικής μουσικής μας το τονίσανε με ξεχωριστή αγάπη και φροντίδα. Πλην αυτό μπορεί να το πει κανένας για τα περασμένα χρόνια· τώρα, δεν μπορώ να καταλάβω τι ακούνε στις περισσότερες εκκλησίες που το ψέλνουνε, ή καλύτερα το τραγουδούνε με κάποιον τρόπο αυτοσχέδιο, με μια μουσική τάχα ευρωπαϊκή, που τη φτιάνουνε άνθρωποι χωρίς χριστιανική κατάνυξη και χωρίς κανένα μουσικό αίσθημα, αλλά με κείνη τη νεκρή και ψεύτικη αντίληψη της μουσικής, που θαρρούνε πως είναι η μουσική που ταιριάζει στην εποχή μας. Πρώτα πρώτα άλλο είναι ψαλμωδία κι άλλο είναι το τραγούδισμα. Ούτε αυτό δεν έχουνε καταλάβει αυτοί οι μαέστροι, που έχουνε σε όλα για ιδεώδες τους τη σκάλα του Μιλάνου.

Σχόλιο σε ιδέες του π. Νικολάου Λουδοβίκου – Οι Πατέρες για το κατ’ εικόνα και το σώμα (βίντεο)

                            

Γράφει ο Καππαδόκης

Ο δυτικός τρόπος σκέψης

Οι ιδέες του π. Νικολάου στο θέμα της σεξουαλικότητας και της σωματικής – σαρκικής ζωής του ανθρώπου αντικατοπτρίζουν τις ψυχαναλυτικές θεωρίες του τελευταίου αιώνα και το γενικότερο υλιστικό και αθεϊστικό πνεύμα του διαφωτισμού, όπως εξελίχθηκε μέχρι τις μέρες μας, γι’ αυτό και βλέπουμε να εκτιμάει θετικά όλα αυτά τα ρεύματα που γέννησε αυτό το πνεύμα.

Γι’ αυτό και ενώ σε άλλες περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα στο θέμα της ομοφυλοφιλίας και της πρόταξης της ατομικής επιθυμίας έναντι της φύσεως, βασίζεται πάρα πολύ στην αρχαιοελληνική σκέψη των φιλοσόφων, την οποία προτάσσει ως αναμφισβήτητη αλήθεια, στο συγκεκριμένο θέμα η αρχαιοελληνική σκέψη παρουσιάζεται ως φέρουσα το πνεύμα της πλάνης. Ως κάτι που αντίκειται στον χριστιανισμό και γι’ αυτό εξ ορισμού πρέπει να απομακρυνθούμε από αυτό αν θέλουμε να είμαστε χριστιανοί.

Υπάρχει λοιπόν αυτή η κατά το δοκούν χρήση της αρχαιοελληνικής φιλοσοφίας, στην μία περίπτωση να παρουσιάζεται ως η αυθεντική και γνήσια ανθρώπινη σκέψη την οποία δεν μπορεί να αντικρούσει κανένας, ούτε άπιστος, ούτε πιστός, και στην άλλη περίπτωση να χρησιμοποιείται εντέχνως η αντίθεση φιλοσοφίας και χριστιανισμού για να κεντρίσει την ορθόδοξη συνείδηση των πιστών, ούτως ώστε να τους χειραγωγήσει στο αντίθετο συμπέρασμα: για να είναι κάποιος γνήσιος ορθόδοξος χριστιανός πρέπει να μην ταυτίζεται με αυτές τις αρχαιοελληνικές σκέψεις.

Την ίδια ακριβώς χρήση κάνει και της δυτικής χριστιανικής σκέψης. Η τακτική δηλαδή είναι η εξής: Παρουσιάζεται η αντίθετη σκέψη από αυτήν που υποστηρίζουμε εμείς ως δυτική, ούτως ώστε αυτόματα να χειραγωγήσουμε την ορθόδοξη συνείδηση των πιστών στην δική μας θέση που είναι η αντίθετη. Αυτό είναι ένα φαινόμενο γενικότερο τελευταία από τους πανεπιστημιακούς καθηγητές. Η υποτίμηση του Σταυρού έναντι της Ανάστασης που έγινε από τον μητροπολίτη Περιστερίου τα τελευταία χρόνια έγινε επάνω σε αυτήν την βάση: ότι η υπερτίμηση του Σταυρού είναι δυτικό πράγμα, οπότε εμείς πρέπει να πάμε στο αντίθετο άκρο αν θέλουμε να είμαστε ορθόδοξοι.

Η ορθόδοξη συνείδηση δηλαδή κρατείται σε μία ιδιότυπη ομηρία και απειλείται συνεχώς να μην κάνει αυτήν ή την άλλη κίνηση γιατί αμέσως καραδοκεί ο φόβος να χαρακτηριστεί ως αντορθόδοξη και δυτική. Γίνεται δηλαδή ψυχολογική χρήση του φόβου για να χειραγωγηθούν οι συνειδήσεις.