Η διαχρονική συνέχεια του Ελληνισμού φανερώνεται από τη νοητή ευθεία μεταξύ Ομήρου και Αγίου Κοσμά. Πατρίδα και δκαιοσύνη, εθνική ταυτότητα και αλληλεγγύη, συνδυάζονται και δεν συγκρούονται.
Στις 24 Αυγούστου η Εκκλησία μας τίμησε τη μνήμη του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού (1714-1779). Ο Πατροκοσμάς, όπως έγινε γνωστός, βοήθησε τον Τουρκοκρατούμενο Ελληνισμό να μην εξισλαμισθεί. Κατέβαλε προσπάθειες, κατά τον 18ο αιώνα, ώστε να ιδρυθούν ελληνικά σχολεία σε πόλεις και χωριά. Απαγχονίσθηκε (24.8.1779) με εντολή του Κουρτ Πασά στο Κολικόντασι της Βορείου Ηπείρου, το οποίο σήμερα ανήκει στην Αλβανία.
Ο Άγιος συνδύασε στο κήρυγμά του τον πατριωτισμό με την κοινωνική δικαιοσύνη. Σε αντίθεση με τους οπαδούς ξενόφερτων ιδεολογιών, π.χ. μαρξιστές, που καλλιέργησαν μία νοσηρή απόρριψη του έθνους και των εθνικών παραδόσεων, ο Άγιος πρόβαλλε το ιδεώδες της απελεθέρωσης μιλώντας στους υπόδουλους για το Ποθούμενον. Επισης δίδασκε να μην μιλούν στο σπίτι τους άλλες γλώσσες ή διαλέκτους (π.χ. τούρκικα ή αρβανίτικα), αλλά μόνον ελληνικά. Ταυτοχρόνως καλούσε τους πλουσίους να δίνουν μέρος των αγαθών τους στους φτωχούς. Μίλησε για τα δικαιώματα της γυναίκας και για την ανάγκη να επικρατήσει η κοινωνική δικαιοσύνη.
