Ένα άρθρο κόλαφος κατά λειτουργικών καινοτομιών και κυρίως κατά αυτών που νομίζουν ότι ο λαός δεν συμμετέχει στην Θεία Λειτουργία και άρα δεν είναι συμμέτοχος στις συμπροσευχές με αιρετίζοντες κληρικούς

Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν, οὔτε δεήθητι οὔτε δεήθητε (Μυστικές Εὐχές)

Μία δικαίωση των όσων γράψαμε (π.χ. εδώ) εναντίον όλων αυτών που για να δικαιολογήσουν την αντιπατερική τους στάση έλεγαν, ότι οι λαϊκοί δεν μνημονεύουν στην Θεία Λειτουργία και γι' αυτό δεν μπορούν να αποτειχιστούν.

                                

Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν, οὔτε δεήθητι οὔτε δεήθητε (Μυστικές Εὐχές)

Παν. Δ. Παπαδημητρίου, PhD

βʹ ἔκδοσις, 28/4/2026

(γιά καλύτερη ἐμπειρία ἀνάγνωσης, γιά τίς παραπομπές, τίς ἀναφορές, κτλ., δεῖτε παρακάτω τό PDF)

«Μυστικῆς ἐπιτελουμένης Εὐχῆς» (Ἅγ. Γρηγόριος Νύσσης, 4ος αἰ.)

Στὴν Ἐκκλησία Τελετάρχης εἶναι ὁ Διάκονος.1 «Ὁ ρόλος τοῦ Διακόνου στή θεία λατρεία εἶναι μέ πολλή σοφία καθορισμένος. Ἐκτελεῖ χρέη τελετάρχου πρός δύο κατευθύνσεις [πολλάκις ταυτοχρόνως]·2 πρός τόν Λαόν καί πρός τόν Ἱερέα».3 Φυσικὰ ἀπουσίᾳ Διακόνου, σὲ Συλλείτουργο, ἕνας ἀπὸ τοὺς Ἱερεῖς ἀναλαμβάνει (μέσα ἀπὸ τὸ Ἱερό) τὴν προσφώνηση (ἐκφώνηση) τῶν Εὐχῶν τοῦ Διακόνου.

Α. Τριῶν εἰδῶν Εὐχές στὴν Λειτουργία

Στὴν Θεία Λειτουργία ἔχουμε τριῶν εἰδῶν Εὐχές:

α) Κοινὲς 4 Εὐχές διά Προσφωνήσεως (ἔκφωνες,5 φωναχτές) ὑπὸ τοῦ Διακόνου,

β) Εὐχές Ἱερατικές (μυστικές, ἄνευ μικροφώνων,6 μὲ μία ἐξαίρεση),

γ) Εὐχές Λαϊκές-Μοναχικές 7 (ἐπίσης μυστικές, ὅπως καὶ οἱ Ἱερατικές).

Ἔχουμε πρῶτον, τὶς κοινὲς διὰ Προσφωνήσεως (ἔκφωνες) Εὐχές, τὶς ὁποίες προσφωνεῖ («χῦμα») ὁ Διάκονος (πάντοτε προσευχόμενος, στραμμένος πρὸς Ἀνατολάς),8 πρὸς τὸν Ἱερέα, καὶ πρὸς τὸν Πιστὸ Λαό. Ὅτι λέμε σήμερα Διακονικά, Εἰρηνικά, Συναπτές, Δεήσεις, ἢ Διακονικὲς αἰτήσεις/ δεήσεις, τόν 4ον αἰ. καὶ ἐνωρίτερον ἐλέγοντο Εὐχὴ διὰ Προσφωνήσεως, ὅπως μαρτυρεῖ ὁ ΙΘʹ Κανὼν τῆς ἐν Λαοδικείᾳ Συνόδου (364 μ.Χ.).9 Καὶ μέχρι πρότινος ὅμως, τὰ Διακονικά Εὐχὲς λέγονταν (πρὶν ἡ δυτικότροπη Λειτουργική τάχα Ἀναγέννηση μονοπωλήσει τὸν ὅρο Εὐχὲς ἀποκλειστικὰ γιὰ τὶς Ἱερατικὲς Εὐχές), ὅπως π.χ. φαίνεται στὸ Ἱεροτελεστικὸν τοῦ Βογιατσῆ.10 Εὐχὲς εἶναι ἡ κάθε αἴτησις χωριστά, ἀλλὰ Εὐχὴ εἶναι κυρίως τὸ σύνολο τῶν αἰτήσεων σὺν τὴν κατακλείδα στὸ τέλος.

Προσφώνησις εἶναι ἡ ὑπὸ τοῦ Διακόνου κοινὴ προτροπή, κοινὴ πρόσκλησις τοῦ Ἱερέως (πρωτίστως) καὶ τοῦ Λαοῦ (καὶ τοῦ Ἱεροψάλτου) γιὰ Προσευχή,11 μέσῳ τῶν κοινῶν Συναπτῶν καὶ Δεήσεων. Οἱ διὰ προσφωνήσεως Εὐχὲς ἦσαν ἀρχικὰ ἐκτενέστατες.12 Καὶ ἡ ἐν Λαοδικείᾳ Σύνοδος μᾶς πληροφορεῖ ὅτι ἦσαν τότε δύο διὰ Προσφωνήσεως Εὐχὲς τῶν Πιστῶν (ὑπῆρχαν καὶ ἄλλες τῶν Κατηχουμένων, τῶν Ἐνεργουμένων κτλ.).

Ὅταν λέμε στὴν Λειτουργιολογία, Ἱερατικὲς Εὐχὲς τῶν Πιστῶν, Ἱερατικὲς Εὐχὲς τῶν Κατηχουμένων, κτλ., δὲν ἐννοεῖται Ἱερατικὲς Εὐχὲς ποὺ τάχα ἀπευθύνονται στοὺς Πιστούς, στοὺς Κατηχούμενους (δὲν εἶναι Εὐχὲς διὰ Προσφωνήσεως), οὔτε ἐννοεῖται ὅτι πρέπει τὶς Ἱερατικὲς αὐτὲς Εὐχὲς νὰ τὶς ἀκοῦνε οἱ Πιστοί, οἱ Κατηχούμενοι, κτλ. (ὅπως μεγάλως σφάλλουν μερικοί, καὶ ἐρμηνεύουν αὐθαιρέτως), ἀλλὰ ἐννοοῦνται ὡς Εὐχὲς τῶν Ἱερέων ὑπὲρ τῶν Πιστῶν, ὑπὲρ τῶν Κατηχουμένων, κτλ..

Ὅλες οἱ Εὐχὲς (Διακονικές, Ἱερατικές, Λαϊκές, Μοναχικὲς) στὸν Θεὸν ἀπευθύνονται ὄχι στοὺς ἀνθρώπους (!), ἀλλὰ ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων, ὑπὲρ τῶν Ἱερέων, ὑπὲρ τῶν Πιστῶν, ὑπὲρ τοῦ Κόσμου ἐν γένει, κτλ.. Αὐτὸ φαίνεται ξεκάθαρα, π.χ. «Ὑπὲρ ... τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν», ὄχι «Ὑπὲρ ... τοῦ ...Λαοῦ δεηθῶμεν».

«Λειτουργικοὶ αὐτοσχεδιασμοί»: Οι λατινογενείς σύγχρονες λειτουργίες τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου.

   Ένα διαφωτιστικότατο άρθρο όχι μόνο εναντίον της πονηρής διάδοσης της "Λειτουργἰας του Αγίου Ιακώβου" αλλά και όσων υπεράσπισαν τον Περιστερίου και την την απομάκρυνση του Σταυρού από την Αγία Τράπεζα    

                         

                    Ὀρθόδοξος Τύπος, 24/10/2025 – 7/11/2025, ἀρ. φύλλων 2562-2564.

                    Τίτλος δημοσίευσης Ὀ.Τ.: «Σύγχρονοι Λειτουργίαι τοῦ Ἁγ. Ἰακώβου.

Παν. Δ. Παπαδημητρίου, αʹ ἔκδοσις, 20/10/2025

(γιά καλύτερη ἀνάγνωση, γιά τίς παραπομπές, τίς εἰκόνες, τίς ἀναφορές, κτλ., δεῖτε στὸ τέλος τό PDF)

Οἱ Λειτουργίες τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου ποὺ τελοῦνται, ἐδῶ καὶ περίπου 100+ χρόνια[1] στὴν Ἑλλάδα, εἶναι «Λειτουργικοὶ αὐτοσχεδιασμοί».[2] Τό 1930 τελοῦνταν ἅπαξ ἢ δίς τοῦ ἔτους, μόνον στὸ παρεκκλήσι τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν καὶ στὴν Ῥιζάρειο Σχολή.[3] Τό 1968 μετὰ ἀπὸ στρατηγικὴ προώθηση τόσων ἐτῶν, τελοῦνταν περίπου μόνο στό 23.2% τῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος,[4] μία – δύο φορὲς τὸν χρόνο, στοὺς Μητροπολιτικοὺς Ναούς. Οἱ Λει­τουργίες αὐτές:[5]

Τελοῦνται λατινογενῶς ἐκτὸς τοῦ Ἱεροῦ Βήματος, γιὰ τὸ θεαθῆναι.[6], [7], [8]

Τελοῦνται λατινογενῶς πρὸς τὴν Δύση, χάριν τῆς πλάνης παλαιοτέρων κληρικῶν καὶ θεολόγων-λειτουργιολόγων,2, [9] καὶ τοῦ ἀκράτου κληρικαλισμοῦ.6

Τελοῦνται αὐτοσχεδιαστικῶς κατὰ τὸ δοκοῦν.2, 8

Δὲν ὑπάρχει versus populum (πρὸς τὸν λαό, πρὸς τὴν δύση) ἀνάγνωσις Εὐχῶν, οὔτε τέλεσις τῆς Λειτουργίας, οὔτε τῶν Μυστηρίων ἐν γένει καὶ τῶν Ἀκολουθιῶν πρὸς τὸν λαὸ στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία:

Ἅγιος Ἰουστῖνος ὁ Φιλόσοφος: «ἐν τῷ καιρῷ τῆς προσευχῆς [ἰδιαίτερα στὴν Θεία Λειτουρ­γία, καὶ στὶς Ἀκολουθίες][10] νεύομεν πρὸς ἀνατολὴν πάντες», «Τὸ δὲ ἔθος, παρ’ ὧν εἴληφεν ἡ Ἐκκλησία τὸ εὔχεσθαι, παρὰ τούτων εἴληφε καὶ τὸ ποῦ εὔχεσθαι [κατ’ Ἀνατολάς], τοῦτο δὲ παρὰ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων».9

Οὔτε ὅμως καὶ στοὺς παλαιότερους Παπικούς λειτουργοῦσε ὁ Ἱερεὺς πρὸς τὴν Δύση.9

Αὐτὸ τὸ «ἔθιμο» τῆς πρὸς τὴν Δύση «θεατρικῆς» τελέσεως τῆς Λειτουργίας ἦρθε

ἀπὸ τὴν Ἑσπερία, ἀπὸ τὸν ἀρχιαιρεσιάρχη Λούθηρο (1526 μ.Χ.), καὶ κατόπιν τὸ υἱοθέτησανοἱ Παπικοί στὴν ἐκκοσμίκευσή τους, πολλοὶ ἐκ τῶν ὁποίων

(ἀκόμη καὶ ὁ ἐκλιπὼν Πάπας Ῥώμης Βενέδικτος ὁ 16ος) ἀντιδροῦν σήμερα σὲ αὐτὸν τὸν νεωτερισμό![11]

Ἀπὸ τὴν συλλογικὴ ἐπιστημονικὴ συνεργασία ἐκδόσεως τῆς Ἱ.Μ.Μ. Βατοπαιδίου γιὰ

τὴν Λειτουργία τοῦ Ἰακώβου ἔχουμε τὶς ἑξῆς ἐρωτο-ἀπαντήσεις:2

«Ἔχουμε ἀποδείξεις ὅτι πράγματι τελεῖται [ἡ Λειτουργία τοῦ Ἰακώβου] στὴν ἁγία Τράπεζα στὸ ἱερὸ Βῆμα;

[Ἀπάντησις:] Δὲν χρειάζονται ἀποδείξεις. Ἡ σύγχρονη πράξη καὶ ὅλη ἡ ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας μας αὐτὸ ἀποδεικνύουν. Μᾶλλον ὅσοι θέτουν τράπεζες στὴν μέση τοῦ ναοῦ, παρούσης τῆς ἁγίας Τραπέζης, ἐκεῖνοι πρέπει νὰ ἀποδείξουν ποῦ στηρίζουν τὴν πρακτική τους».6

«Οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ διάκονοι δὲν πρέπει νὰ βλέπουν πρὸς τὸν λαό;

[Ἀπάντησις:] Ὄχι. Τὸ κατὰ ἀνατολὰς τετράφθαι κατὰ τὴν προσευχὴν εἶναι παράδοση ἀποστολική».9

Αὐτὴ ἡ Λειτουργία ὄχι μόνον δὲν πρέπει νὰ τελεῖται πρὸς τὴν Δύση, καὶ ἐκτὸς τοῦ Τέμπλου/ Βήματος2, 6, 8, 9 ὅπως λατινογενῶς τελεῖται, ἀλλὰ κατὰ τὴν γνώμη μας (ἀπευθυνόμενος στοὺς παρα­δοσιακοὺς Κληρικοὺς καὶ Μοναχούς) καθόλου δὲν πρέπει νὰ τελεῖται στὴν Ἐκκλησία μας. Γιατί;

Εἶναι Ἀπαράδοτη Λειτουργία.