Τὸ παρακάτω άρθρο ονομάζει την αντίδραση/ομολογία του ευσεβούς ποιμνίου στην αλλοίωση του Τρισαγίου ύμνου "θρησκευτική αντιπαράθεση" δίνοντάς της έτσι μία αρνητική χροιά (για ευνόητους λόγους). Όμως η πίστη μας σώθηκε, επειδή ο λαός, το ποίμνιο, έμενε πιστός στη εντολή του Κυρίου να μην αλλάξει ούτε κεραία, από όσα ο Ίδιος μας δίδαξε και συνεχίζει μέσω της Εκκλησίας να μας διδάσκει και δεν δίσταζε ακόμα και τον αυτοκράτορα να ρίξει και δεν προσωπολάτρευε ή κομματικολογούσε εις βάρος της Πίστεως. Πόσο θα πρέπει να μας ελέγχει αυτή η στάση των τότε Χριστιανών, όταν σήμερα δεχόμαστε τα πάντα υπακούοντας τυφλά στους νέους παραχαράκτες αυτοκράτορες, πολιτικούς και επισκόπους, που λειτουργούν εις βάρος της Πίστεως.
Ο ΥΜΝΟΣ ΠΟΥ ΠΑΡΑΛΙΓΟ ΝΑ ΡΙΞΕΙ ΕΝΑΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ
4 Νοεμβρίου 512 μ.Χ. - Κωνσταντινούπολη. Σαν σήμερα πριν 1.514 χρόνια. Μέσα στην Αγία Σοφία αντηχεί ένας από τους ιερότερους ύμνους της χριστιανικής λατρείας. «Ἅγιος ὁ Θεός, Ἅγιος Ἰσχυρός, Ἅγιος Ἀθάνατος, ἐλέησον ἡμᾶς».
Ξαφνικά, όμως, κάποιοι ψάλτες αρχίζουν να ψάλλουν μια διαφορετική εκδοχή. «Ἅγιος ὁ Θεός, Ἅγιος Ἰσχυρός, Ἅγιος Ἀθάνατος, ὁ σταυρωθεὶς δι’ ἡμᾶς, ἐλέησον ἡμᾶς».
Τέσσερις λέξεις έχουν προστεθεί στον Τρισάγιο Ύμνο. Το εκκλησίασμα αντιδρά! Απέναντι στη νέα διατύπωση, οι πιστοί αρχίζουν να ψάλλουν την παραδοσιακή εκδοχή. Μέσα στον ίδιο ναό, δύο διαφορετικές εκδοχές του ίδιου ύμνου αντιπαρατίθενται!
Οι ψαλμωδίες μετατρέπονται σε οργισμένες κραυγές. Ξεσπούν συμπλοκές. Η θρησκευτική τελετή βυθίζεται στο χάος. Κανείς δεν φαντάζεται ότι η σύγκρουση αυτή θα φέρει, μέσα στις επόμενες ημέρες, τον ίδιο τον αυτοκράτορα στα πρόθυρα της ανατροπής του!
Αλλά γιατί τέσσερις λέξεις προκαλούν τέτοια θύελλα;
Στον αυτοκρατορικό θρόνο βρίσκεται ο Αναστάσιος Α΄, ένας ικανότατος, ηλικιωμένος ηγεμόνας, που έχει ενισχύσει τα οικονομικά της αυτοκρατορίας. Στα θρησκευτικά ζητήματα, όμως, η πολιτική του προκαλεί βαθύ διχασμό. Η Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος της Χαλκηδόνας, το 451, έχει διακηρύξει ότι ο Χριστός αναγνωρίζεται σε δύο φύσεις, θεία και ανθρώπινη, ενωμένες στο ίδιο πρόσωπο, καταδικάζοντας τον Μονοφυσιτισμό.
Μεγάλο μέρος της χριστιανικής Ανατολής όμως, απορρίπτει τη διατύπωση αυτή. Ο Αναστάσιος, αν και αρχικά είχε ακολουθήσει συμβιβαστική πολιτική, έχει πλέον στραφεί ανοιχτά προς τους μονοφυσίτες αντιχαλκηδόνιους. Και η προσθήκη στον Τρισάγιο έχει τεράστια θεολογική σημασία.
Στην Αντιόχεια, όπου η προσθήκη είχε καθιερωθεί στους αντιχαλκηδόνιους κύκλους και ο ύμνος ερμηνευόταν ως αναφερόμενος στον Χριστό, η φράση “ὁ σταυρωθεὶς δι’ ἡμᾶς” θεωρούνταν αποδεκτή. Στην Κωνσταντινούπολη, όμως, ο ύμνος θεωρείται ότι απευθύνεται στην ενιαία και αδιαίρετη Αγία Τριάδα. Επομένως, για τους αντιπάλους της προσθήκης, η νέα διατύπωση υπονοεί ότι ολόκληρη η Αγία Τριάδα σταυρώθηκε!