Σινά: Ο Δαμιανός καταγγέλλει για πιέσεις — αλλά οφείλει να απολογηθεί και για τις δικές του ευθύνες!

                                           

Του Σωτήρη Μ. Τζούμα

Η αγωνία για την Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης του Σινά είναι δικαιολογημένη. Οι καταγγελίες για πιέσεις προς τη Σιναϊτική Αδελφότητα απαιτούν διερεύνηση. Και το αίτημα να γνωστοποιηθούν οι όροι οποιασδήποτε συμφωνίας αφορά το μέλλον της ιστορικής Μονής είναι απολύτως εύλογο.

Όμως η νέα παρέμβαση του Αρχιεπισκόπου πρώην Σινά Δαμιανού γεννά και ένα ερώτημα που ο ίδιος δεν μπορεί να παρακάμπτει: τόσα χρόνια που είχε την ευθύνη της Μονής, τι έκανε για να αποτρέψει τη σημερινή κατάσταση;

Διότι το Σινά δεν απέκτησε χθες προβλήματα. Η υπόθεση έχει παρελθόν, διαδρομή και χειρισμούς που πρέπει να εξεταστούν. Και όποιος επικαλείται τη μακρά διακονία του ως τεκμήριο προσφοράς οφείλει να δέχεται ότι η ίδια αυτή διάρκεια συνεπάγεται και αυξημένη ευθύνη.

Στη δήλωσή του, ο πρώην Σινά χρησιμοποιεί ιδιαίτερα βαριές εκφράσεις. Μιλά για σύγχρονους «Εφιάλτες», καταγγέλλει προσπάθεια εξουδετέρωσης της φωνής του και υποστηρίζει ότι οι μοναχοί δέχονται πιέσεις και απειλές προκειμένου να υπογράψουν συμφωνία. Αρνείται, παράλληλα, ότι αναγνώρισε ιδιοκτησία του αιγυπτιακού κράτους ή ότι προέβη σε δικαστική ομολογία, αναφέροντας ότι απέστειλε εξώδικο στην εφημερίδα «Το Βήμα» που τα έγραψε όλα αυτά.

Πρόκειται για τις θέσεις και τις καταγγελίες του ίδιου. Η σοβαρότητά τους επιβάλλει συγκεκριμένες απαντήσεις και τεκμηρίωση. Οι χαρακτηρισμοί, όσο ηχηροί και αν είναι, δεν υποκαθιστούν τα έγγραφα ούτε αποδεικνύουν από μόνοι τους τις προθέσεις όσων κατονομάζονται ή υπονοούνται.

Και εδώ ακριβώς αρχίζει η ευθύνη του Δαμιανού.

Ο ίδιος προβάλλει τα 65 χρόνια διακονίας του στο Σινά, εκ των οποίων τα 52 ως ηγούμενος. Πρόκειται για περισσότερο από μισό αιώνα διοίκησης. Ένα τόσο μεγάλο διάστημα δεν επιτρέπει στον επικεφαλής ενός θεσμού να εμφανίζεται εκ των υστέρων μόνο ως καταγγέλλων, χωρίς να παρουσιάζει τον δικό του απολογισμό.

Η Απανθρωπιά μίας ανθρωπότητας των δικαιωμάτων

Κλινική Χανίων: «Έχω εμβρυάκι. Μπορείς να μου βρεις παρένθετη να της το χώσουμε;»

                    

Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη

Ξεφυλλίζοντας τις χιλιάδες σελίδες του παραπεμπτικού βουλεύματος για την κλινική υποβοηθούμενης αναπαραγωγής των Χανίων θαρρείς πως διαβάζεις ένα σκοτεινό δικαστικό θρίλερ με στοιχεία κοινωνικού δράματος και ηθικής κατάρρευσης. Είναι μία υπόθεση που έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας διεθνούς παραγωγής true crime ντοκιμαντέρ που καθηλώνει…

“Αυτή των 24 ετών να μπει κατευθείαν εβρυομεταφορά… Βιαζόμαστε” 

Διέκοψαν άρον-άρον τη φαρμακευτική αγωγή που χορηγούσαν σε νεαρή Ρουμάνα την οποία προόριζαν για δότρια ωαρίων προκειμένου τελικά να την προετοιμάσουν για παράνομη κυοφορία καθώς υπήρχε βιασύνη λόγω …παραγγελίας. Η κοπέλα είναι μόλις 24 ετών και δεν επιτρέπεται εκ του νόμου να μπει σε τέτοια διαδικασία αλλά αυτό μάλλον είναι …λεπτομέρεια για τους κατηγορούμενους.

Αποκαλυπτική είναι η συνομιλία, σύμφωνα με το παραπεμπτικό βούλευμα, ανάμεσα στον βασικό κατηγορούμενο και ιδιοκτήτη της κλινικής με συγκατηγορούμενη του που “έδενε και έλυνε” εκεί μέσα, βάσει τα όσα της αποδίδονται. “Αυτή των 24 ετών, μπορεί να έρθει κατευθείαν… μπορεί να μπει κατευθείαν στις μεταφορές. Να μην πάμε για δωρεά. Να πάει κατευθείαν εμβρυομεταφορά. Δεν βαριέσαι. Γιατί βιαζόμαστε…” είναι φράσεις που αποδίδονται στο στόμα του κατηγορούμενου γιατρού.

Σεραφείμ Ρόουζ: Γ' και Δ' ΜΕΡΟΣ της 3ης Διάλεξης – Δεισιδαιμονία, Ουμανισμός και Προτεσταντισμός

Φωτογραφία: ΕΟΔ

Συγγραφέας: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΡΑΚΑΚΗΣ

Ο ουμανισμός και ο προτεσταντισμός συνεχίζουν το έργο του Σχολαστικισμού και του Φραγκίσκου της Ασίζης.

3η Διάλεξη - Γ’ ΜΕΡΟΣ - Δεισιδαιμονία

Κάτι που σπάνια επισημαίνεται (επειδή όταν μιλάμε για την Αναγέννηση τα βιβλία συνήθως λένε ότι πρόκειται για την αρχή του σύγχρονου “διαφωτισμού”, όταν οι δεισιδαιμονίες του Μεσαίωνα και των “σκοτεινών αιώνων” αρχίζουν να εγκαταλείπονται) είναι κάτι εξαιρετικά σημαντικό για την εποχή αυτή: ότι συνοδεύεται από αύξηση της δεισιδαιμονίας. Είναι η μεγάλη εποχή της αστρολογίας (με διασημότερο τον Νοστράδαμο[1]), της αλχημείας (Παράκελσος[2] και άλλοι), και της μαγείας / μαγγανείας.

Ο Μπούρκχαρτ έχει και εδώ ένα σχετικό σχόλιο, στο κεφάλαιο με τίτλο “Η ανάμιξη αρχαίας και νέας δεισιδαιμονίας”. Γράφει: «…με έναν άλλο τρόπο… η αρχαιότητα άσκησε μια επικίνδυνη επιρροή. Χάρισε στην Αναγέννηση τις δικές της μορφές δεισιδαιμονίας. Κάποια ψήγματα αυτών είχαν επιβιώσει στην Ιταλία καθ’ όλο τον Μεσαίωνα, και η αναβίωση του συνόλου διευκολύνθηκε έτσι ακόμη περισσότερο».

Και όμως, είναι στην περίοδο της Αναγέννησης που η δεισιδαιμονία αυτή άρχισε πραγματικά να προβάλλεται. Και συνεχίζει: «Στις αρχές του 13ου αιώνα, η δεισιδαιμονία αυτή» —η αστρολογία, που είχε γνωρίσει μεγάλη άνθηση στην αρχαιότητα— «εμφανίστηκε ξαφνικά στο προσκήνιο της ιταλικής ζωής».

13ος αιώνας, δηλαδή η ίδια περίοδος των ύστερων Μεσαιωνικών χρόνων.

«Ο αυτοκράτορας Φρειδερίκος Β΄[3] ταξίδευε πάντοτε με τον αστρολόγο του, τον Θεόδωρο· και ο Ετσελίνο ντα Ρομάνο[4] με μια μεγάλη, καλοπληρωμένη αυλή από τέτοιους ανθρώπους, ανάμεσά τους τον περίφημο Γκουίντο Μπονάττο[5] και τον μακρυγένη Σαρακηνό Παύλο[6] της Βαγδάτης. Σε όλες τις σημαντικές του επιχειρήσεις εκείνοι του όριζαν την ημέρα και την ώρα· και οι γιγάντιες αγριότητες στις οποίες επιδόθηκε ίσως να ήταν εν μέρει πρακτικά συμπεράσματα από τις προφητείες τους. Σύντομα κάθε ενδοιασμός σχετικά με το να συμβουλεύονται τα άστρα έπαψε να υπάρχει».

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ορθοδοξία οι Πατέρες είναι κάθετα αντίθετοι προς αυτά.

«Σύντομα κάθε ενδοιασμός έπαψε. Όχι μόνο οι ηγεμόνες, αλλά και οι ελεύθερες πόλεις είχαν τους τακτικούς αστρολόγους τους· και στα πανεπιστήμια, από τον 14ο έως τον 16ο αιώνα, διορίζονταν καθηγητές αυτής της ψευδο-επιστήμης, που δίδασκαν δίπλα στους αστρονόμους. Ήταν γνωστό ότι ο Αυγουστίνος και άλλοι Πατέρες της Εκκλησίας είχαν πολεμήσει την αστρολογία, αλλά οι παρωχημένες αντιλήψεις τους απορρίπτονταν με άνετη περιφρόνηση».

Σεραφείμ Ρόουζ: Α' και Β΄ ΜΕΡΟΣ της 3ης Διάλεξης – Η Αναγέννηση και ο "Νέος Χριστιανισμός" που επιδιώκουν και οι Οικουμενιστές σήμερα!

Φωτογραφία της ΕΟΔ

Συγγραφέας: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΡΑΚΑΚΗΣ

Ορθόδοξη ανάλυση της Αναγέννησης ως καρπού του Σχίσματος, της αυτονόμησης της λογικής και της στροφής στον ανθρωπισμό και την ειδωλολατρία.

Η ΕΟΔ συνεχίζει να δημοσιεύει τις 13 διαλέξεις του π. Σεραφείμ Ρόουζ σε μετάφραση του Γεώργιου Τρακάκη, Επιστήμονα Υλικών Δρ. Επιστήμης και Τεχνολογίας Πολυμερών, Πάτρα. Ένα Ορθόδοξο Μάθημα Επιβίωσης: κατανοώντας την αποστασία του Δυτικού πολιτισμού μέσα από την Ορθόδοξη πίστη.

3η Διάλεξη - Α’ ΜΕΡΟΣ - Εισαγωγή

Η ζωή του Αγίου Παύλου της Όμπνορα [1], μας δίνει μια εικόνα ενός πολιτισμού που είναι ακριβώς το αντίθετο από τον πολιτισμό τον οποίο μελετάμε τώρα, τον δυτικό πολιτισμό μετά το Σχίσμα, από τον Μεσαίωνα και εξής. Στους παραδοσιακούς ορθόδοξους πολιτισμούς, όπως αυτόν της Ρωσίας, παρόμοια γεγονότα επαναλαμβάνονται: βαρβαρικές επιδρομές, μοναστήρια που καταστρέφονται, η μοναχική ζωή να ανθίζει σε κάποια εποχή και να χαλαρώνει σε άλλη, για να ανθίσει πάλι. Οι Άγιοι αναδεικνύονται, ο διάβολος επιτίθεται συνεχώς· υπάρχουν εισβολές από έξω. Και όλα αυτά συμβαίνουν χωρίς να διαταράσσουν τη βασική αρμονία και ισορροπία του πολιτισμού. Το ίδιο ισχύει και για το Βυζάντιο. Το ίδιο ίσχυε και στη Δύση πριν από την περίοδο του Σχίσματος.

Δεν υπάρχει τίποτε που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε «καινούργιο», διότι αφότου κηρύχθηκε ο Χριστιανισμός, αφότου ήρθε ο Χριστός και ίδρυσε την Εκκλησία Του, δεν υπάρχει πλέον τίποτε νέο. Αυτή είναι η προετοιμασία για το τέλος του κόσμου, και οι άνθρωποι που έχουν διαπεραστεί από τις αρχές της Ορθόδοξης Παραδόσεως δεν περιμένουν κάτι νέο μέσα σε αυτόν τον κόσμο.

Στη Δύση όμως, αντιθέτως —αρχίζοντας ήδη από τα πρώτα μεσαιωνικά χρόνια που είδαμε στην προηγούμενη διάλεξη: το Σχολαστικισμό, τον Φραγκίσκο της Ασίζης, τον Ιωακείμ του Φιόρε, την είσοδο του ρομαντισμού στη θρησκεία, τις νέες πολιτικές ιδέες— υπάρχει ήδη η ιδέα ότι κάτι νέο συμβαίνει. Ο Χριστιανισμός «βελτιώνεται». Υπάρχει μια αναζήτηση κάποιου «νέου χριστιανισμού», αν και δεν χρησιμοποιούν ακόμη αυτή τη φράση. Και αυτή η έμφαση αυξάνει στην περίοδο που μελετούμε τώρα: την Αναγέννηση, την περίοδο μετά τον Μεσαίωνα, περίπου στο 1300–1600. Σε αυτή την περίοδο θα δούμε ότι ό,τι άρχισε στον Μεσαίωνα, τώρα γίνεται επιδημία. Και εμφανίζονται πράγματα εντελώς νέα στην ιστορία της ανθρωπότητας· ή αν υπήρχαν πριν, τώρα φθάνουν σε ένα εντελώς νέο επίπεδο.

Ερώτηση ενός αδαούς πιστού: Γιατί οι Άγιοι λένε άλλα και οι σημερινοί κληρικοί άλλα; Γιατί ο Άγιος καταδικάζει τους Προτεστάντες και οι Επίσκοποι τους αναγνωρίζουν ως Εκκλησία;

Άγ. Παΐσιος: "Μετὰ ἀπό αὐτά εἶπε καί στήν Ἐκκλησία ὁ Πατήρ: «ὁποῖος θά πῆ καλημέρα τοῦ Κουψῆ, νά τό ξέρη ὅτι θὰ βγῆ ἄλειωτος»". Εμείς γιατί όχι μόνο καλημέρα λέμε στους Οικουμενιστές, αλλά τους θεωρούμε και άξιους ποιμένες;

Ὁ Ἅγιος Ἀρσένιος γιά τούς προτεστάντες

Ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης

Γράφει ὁ Ὅσιος Παΐσιος στήν βιογραφία τοῦ Ἁγίου Ἀρσενίου τοῦ Καππαδόκη:

«Ἐπειδὴ ὁ Πατήρ εἶχε μεγάλη Ὀρθόδοξη εὐαισθησία, αἰ­σθα­νό­ταν πολύ βαθιά τήν μεγάλη εὐθύνη τοῦ ποιμνίου του καί ἐ­πα­γρυ­πνοῦ­σε πῶς νά τό προφυλάξη καί ἀπό τούς προβατόσχημους λύκους, τούς προτεστάντες οἱ ὁποῖοι ἔκαναν προπαγάνδα στήν Ἀ­να­το­λή μέ τούς δασκάλους πού ἔστελναν νά κάνουν προσηλυτισμό, γι᾽ αὐτό ὁ Πατήρ ἀναγκάσθηκε νά πάρη τρεῖς βοηθούς στό Σχο­λεῖ­ο, τούς πιό μορφωμένους τοῦ χωρίου, γιά δασκάλους καί νά μή δέχεται κανέναν ἀπ᾽ ἔξω.

Ἐνῷ στίς ἀρχές ἦταν πολὺς ὁ φόβος ἀπό τούς Τούρκους καί τό Σχολεῖο τό εἶχε σάν τό κρυφὸ Σχολεῖο, ἀργότερα ἦταν χειρότερος ὁ φόβος ἀπό τούς προτεστάντες, διότι ἤθελαν νά μολύνουν τήν Ὀρθόδοξη πίστη τῶν παιδιῶν.

Μιά φορά εἶχαν στείλει ἕναν δάσκαλο προτεστάντη, ὁ ὁποῖος, μόλις ἔφθασε στά Φάρασα, ζήτησε τό σπίτι τοῦ προτεστάντη Κουψῆ -πού τόν πλήρωναν νά κάνει προσυλητισμὸ- γιά νά ξεφορτώση τά πράγματά του καί νά μείνη σ᾽ αὐτόν. Ὅταν τό ἔμαθε γιά τόν δάσκαλο ὁ Πατήρ, πῆγε ἀμέσως, τόν συνάντησε καί τοῦ εἶπε «γρήγορα νά φύγης, ὅπως ἔχεις τά πράγματά σου, πρίν τά ξεφορτώσεις, γιατί στά Φάρασα ἄλλον προτεστάντη δέν θέλουμε (μᾶς φθάνει ὁ ἕνας πού ἔχουμε, καί ὁ ἕνας Τοῦρκος πού εἶναι ἀπό χρόνια». Μετὰ ἀπό αὐτά εἶπε καί στήν Ἐκκλησία ὁ Πατήρ: «ὁποῖος θά πῆ καλημέρα τοῦ Κουψῆ, νά τό ξέρη ὅτι θὰ βγῆ ἄλειωτος».

Σεραφείμ Ρόουζ: Ε’ ΜΕΡΟΣ 2ης Διάλεξης – "Ιωακείμ του Φιόρε"

Αλλή μία τρομερά επίκαιρη διάλεξη του αειμνήστου και προσφάτως αγιοκαταταγμένου π. Σεραφείμ  που δείχνει που έχει τις απαρχές της η πλάνη του ορθόδοξου Χιλιασμού και της αναμονής ενός χριστιανού ηγέτη που θα αλλάξει τον κόσμο.

  

    Φωτογραφία της ΕΟΔ

Συγγραφέας: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΡΑΚΑΚΗΣ

Το Βασίλειο του Πνεύματος είναι η τελευταία αποκάλυψη του σκοπού του Θεού πάνω στη γη και μέσα στον χρόνο.

Ε’ ΜΕΡΟΣ της 2η Διάλεξη του Σεραφείμ Ρόου "Ιωακείμ του Φιόρε"

[Απόσπασμα από το βιβλίο του Καρλ Λέβιθ, Το νόημα μέσα στην Ιστορία [33] (σελ. 148–150)]:

«Οι εποχές: η απαρχή όλων των σύγχρονων φιλοσοφιών της προόδου, της Νέας Εποχής και του Χιλιασμού»

«Η πρώτη οικονομία είναι ιστορικά μια τάξη των εγγάμων», δηλαδή η Παλαιά Διαθήκη, «εξαρτημένη από τον Πατέρα· η δεύτερη, μια τάξη κληρικών εξαρτημένη από τον Υιό· η τρίτη, μια τάξη μοναχών εξαρτημένη από το Πνεύμα της Αληθείας. Η πρώτη εποχή χαρακτηρίζεται από τον κόπο και την εργασία· η δεύτερη από τη μάθηση και την πειθαρχία· η τρίτη από τη θεωρία και την αίνεση.

«Οι καιροί που πέρασαν πριν από τον νόμο και υπό τη χάρη ήταν τόσο αναγκαίοι όσο και η εποχή που έρχεται και θα εκπληρώσει εκείνα τα προπαρασκευαστικά στάδια· διότι ο θεμελιώδης νόμος της ιστορίας της σωτηρίας είναι η συνεχής πρόοδος από τον “γράμμα” της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης προς το “πνεύμα”, κατ’ αναλογία με τη θαυματουργική μεταβολή του νερού σε κρασί.

«Έτσι, οι επερχόμενοι καιροί του Αγίου Πνεύματος προεικονίζονται διαδοχικά στις πρώτες δύο εποχές του Πατρός και του Υιού, οι οποίες βρίσκονται σε αυστηρή συμφωνία· διότι κάθε μορφή και γεγονός της Παλαιάς Διαθήκης, εφόσον κατανοηθεί πνευματικά, είναι υπόσχεση και σημείωση ενός αντίστοιχου γεγονότος και μορφής της Καινής Διαθήκης. Αυτή η αντιστοιχία είναι τόσο νοηματική όσο και διαδοχική· δηλαδή, ορισμένα γεγονότα και μορφές της Παλαιάς Διαθήκης είναι πνευματικά σύγχρονα με γεγονότα και μορφές της Καινής Διαθήκης, εφόσον κατέχουν αντίστοιχη ιστορική θέση και σημασία.

«Έτσι, για παράδειγμα, το βάπτισμα του Ιωάννη με νερό εμφανίζεται εκ νέου, ενισχυμένο, στο βάπτισμα του Ηλία με τη φωτιά του Αγίου Πνεύματος, η οποία καταπίνει καθετί σαρκικό και απλώς “του γράμματος”. Αυτή η όλη διαδικασία της προοδευτικής consummatio είναι ταυτόχρονα μια συνεχής designatio, η οποία καθιστά άκυρες τις προηγούμενες υποσχέσεις και σημειώσεις.

«Οι περίοδοι κάθε οικονομίας πρέπει όμως να υπολογίζονται όχι με ομοιογενή έτη αλλά με γενεές, οι οποίες βρίσκονται σε συμφωνία όχι ως προς τη διάρκεια αλλά ως προς τον αριθμό· καθεμιά επεκτείνεται περίπου σε τριάντα χρόνια. Ο αριθμός 30 δεν έχει φυσική αλλά πνευματική θεμελίωση· αναφέρεται στην τελειότητα της Τριάδος της μίας Θεότητας και στον Ιησού, ο οποίος ήταν τριάντα ετών όταν απέκτησε τους πρώτους πνευματικούς υιούς (filii spirituales).

Σεραφείμ Ρόουζ: Δ’ ΜΕΡΟΣ 2ης Διάλεξης – "Νέα αντίληψη για την Αγιότητα"

Αυτή η διάλεξη του αειμνήστου και προσφάτως αγιοκαταταγμένου π. Σεραφείμ αναφέρεται σε ένα ζήτημα πολύ σοβαρό και τρομερά επίκαιρο: Στην εμφάνιση ενός νέου τύπου αγιότητας και ευσεβείας, διαφορετικού από την Ορθόδοξη αγιολογική παράδοση, που όμως μέσω της συμπόρευσης με τον Παπισμό και με ευθύνη των Οικουμενιστών έχει εισβάλει στην Εκκλησία. Όποιος το διαβάσει θα καταλάβει, γιατί σήμερα Οικουμενιστές ρασοφόροι θεωρούν τον Φραγκίσκο της Ασσίζης Άγιο (!!!), γιατί θεωρούνται άγιοι άνθρωποι που η ζωή τους μοιάζει κάπως με αυτή του Φραγκίσκου, γιατί επίσκοποι που τραγουδούν και άλλοι που ομολογούν ότι πίνουν και κάνουν τραπέζια σε ακριβά εστιατόρια θεωρούνται πολύ καλοί ποιμένες κλπ.

Α.Τ.

Φωτογραφία: Αρχείο ΕΟΔ

Συγγραφέας: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΡΑΚΑΚΗΣ

Δ’ ΜΕΡΟΣ της 2η Διάλεξη του Σεραφείμ Ρόουζ "Νέα αντίληψη για την Αγιότητα"

Είδαμε λοιπόν ότι στον Μεσαίωνα το πνεύμα του ορθολογισμού και της λογικοκρατίας αρχίζει να αντικαθιστά την πίστη, ή, τουλάχιστον, να τη διαμορφώνει, να γίνεται το κριτήριό της. Είδαμε επίσης ότι ρομαντικά στοιχεία εισχωρούν στη θρησκευτική ζωή. Τώρα όμως φτάνουμε σε ένα ζήτημα ακόμη σοβαρότερο· ίσως και πιο σημαντικό από τον Σχολαστικισμό, διότι τελικά αυτό θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην έλευση του Αντιχρίστου: την εμφάνιση ενός νέου τύπου αγιότητας, διαφορετικού από την Ορθόδοξη αγιολογική παράδοση. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ζωή του Φραγκίσκου[1] της Ασίζης.

Το γεγονός ότι αυτός ο άνθρωπος έγινε τόσο δημοφιλής — μάλιστα, συγκλονιστικά δημοφιλής· όπου πήγαινε, πλήθη τον ακολουθούσαν σαν να επρόκειτο για τον ίδιο τον Χριστό· τραγουδούσαν μαζί του, συγκινούνταν, ενθουσιάζονταν — δείχνει ότι ήταν πολύ αντιπροσωπευτικός του πνεύματος της εποχής του. Αλλά αν εξετάσουμε τη ζωή του, θα δούμε πόσο ξένη είναι από Ορθόδοξη σκοπιά. Μπορούμε μάλιστα να πούμε ότι δεν είναι καθόλου Ορθόδοξη βιογραφία αγίου.

Αρχικά, ίδρυσε έναν νέο τρόπο ζωής. Εφεύρε τον «κανόνα της πτωχείας», επειδή μια μέρα στην εκκλησία διαβαζόταν το Ευαγγέλιο περί πτωχείας, περί του ότι οι Απόστολοι δεν έπαιρναν τίποτε μαζί τους όταν κήρυτταν, αν και αργότερα, βεβαίως, οι Απόστολοι έπαιρναν μαζί τους χρήματα και τα λοιπά. Την πρώτη φορά που βγήκαν έξω, πήγαν ανά δύο στις πόλεις, κηρύττοντας στους Ιουδαίους, και δεν πήραν τίποτε μαζί τους. Και αυτός το άκουσε στην εκκλησία και εμπνεύστηκε να εφεύρει έναν νέο κανόνα, έναν νέο τρόπο ζωής, έναν κανόνα πτωχείας βασισμένο στο Ευαγγέλιο, σαν να μην υπήρχε μοναστική παράδοση πριν από αυτόν, ενώ υπήρχε. 

Και μάλιστα υπήρχαν πολλοί μεγάλοι Άγιοι εκείνη την εποχή. Φυσικά, θα μπορούσε να κοιτάξει γύρω, ίσως τα μοναστήρια να ήταν διεφθαρμένα κ.τ.λ., και να ήθελε κάτι διαφορετικό. Αλλά υπάρχει ήδη κάτι ύποπτο στο ότι σκέφτεται πως θα κάνει κάτι νέο, έναν ολόκληρο νέο κανόνα ζωής, όχι βασισμένο στους Αγίους Πατέρες. Και αν δεν του άρεσαν οι νεότεροι Λατίνοι Πατέρες, θα μπορούσε να επιστρέψει στον Άγιο Ιωάννη Κασσιανό, στους Αιγυπτίους Πατέρες κ.ο.κ., αλλά δεν το έκανε. Πήγε απευθείας στο Ευαγγέλιο, όπως οι Προτεστάντες. Πήγε και εφεύρε μόνος του έναν κανόνα πτωχείας. Τίποτε το ιδιαίτερο βέβαια, οι μοναχοί είναι φτωχοί, αλλά αυτός έκανε κάτι ιδιαίτερο από αυτό, όπως αργότερα θα δούμε ότι οι Καθολικοί κάνουν κάτι ιδιαίτερο και για την Παναγία, σαν να είναι κάποιο πλάσμα μη γήινο κ.ο.κ.

Και έδωσε στον εαυτό του και στους οπαδούς του νέα ονόματα. Δεν θα ονομάζονταν πλέον απλώς «μοναχοί», αλλά «Πένητες της Ασίζης» ή «Οι Τροβαδούροι του Κυρίου», όπως αυτοαποκαλούνταν, πηγαίνοντας εδώ κι εκεί και τραγουδώντας. Ήδη βλέπουμε ότι θεωρούν πως δεν είναι όπως οι προηγούμενοι μοναχοί και ασκητές, αλλά κάτι νέο, ένα νέο πνεύμα απολύτως σύμφωνο με το πνεύμα των καιρών.

Εἶναι ὅσοι διαμαρτύρονται σὲ ὅσα ἀπίστευτα συμβαίνουν στὴν Ἐκκλησία "αὐτόκλητοι εἰσαγγελεῖς" καὶ "ὀπαδοὶ γηπέδων";

                                

Λογικὰ γὰρ τὰ πρόβατα καὶ οἱ κριοὶ οὗτοι, ἀλλ' οὐκ ἄλογα, ἵνα µήποτε εἴπῃ ὁ λαϊκός· ἐγὼ πρόβατόν εἰµι καὶ οὐ ποιµήν. Ὥσπερ δὲ τῷ καλῷ ποιµένι τὸ µὴ ἀκολουθοῦν πρόβατον λύκοις ἔκκειται εἰς διαφθοράν, οὕτως τῷ πονηρῷ ποιµένι τὸ ἀκολουθοῦν πρόδηλον ἔχει τὸν θάνατον, ὅτι κατατρώξεται αὐτό. ∆ιὸ φευκτέον ἀπὸ τῶν φθοροποιῶν ποιµένων» (Διαταγ. Ἀποστ. 2,19)

Τοῦ Ἀδαμαντίου Τσακίρογλου

Ἀφορμὴ γιὰ τὸ παρακάτω κείμενο εἶναι κάποια σχόλια φυσικὰ ἀπὸ ἀνώνυμους ἀλλὰ καὶ ἐκκλησιαστικῶς ἀδίδακτους (δὲν παρουσιάζουν οὔτε μία πατερική ἀπόδειξη τῶν λόγων τους) σχολιαστὲς ὑπερασπιστὲς π.χ. τοῦ Θεσσαλονίκης "η Εκκλησία δεν έχει ανάγκη από  αυτόκλητους εισαγγελείς" (ἐδῶ), ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀρχιερεῖς, ὅπως ὁ μητρ. Χὸνγκ-Κόνγκ: "Το κακό και το ανόητο είναι ότι κάποιοι πιστεύουν πως έχουν το δικαίωμα όχι μόνο να σχολιάζουν, αλλά και να επιβάλλουν στους κληρικούς τρόπους συμπεριφοράς. Πράγματα που δεν επιβάλλει η παράδοση της Εκκλησίας, αλλά γεννιούνται σε μυαλά γεμάτα αμάθεια και αλαζονεία. Θυμίζουν τους οπαδούς στις εξέδρες των γηπέδων (σσ. Μᾶλλον ξέρει ἀπὸ γήπεδα ὁ Μητροπολίτης). Παρακολουθούν τον αγώνα και κραυγάζουν, δίνοντας οδηγίες στους παίκτες και στον προπονητή. Οι οπαδοί υποτίθεται ότι γνωρίζουν καλύτερα από αυτούς που χύνουν ιδρώτα και αγωνίζονται στο χορτάρι του" (ἐδῶ). Τὰ σχόλια αὐτὰ δείχνουν τὴν ἐθελοτυφλία μεγάλου μέρους τοῦ ποιμνίου γὰ τὰ ἐκκλησιαστικὰ δεινά, ἀλλὰ καὶ τί εἴδους ἀρχιερεῖς σήμερα ἔχουμε. Δηλ. ἕναν ἀπὸ τοὺς κύριους λόγους ποὺ προχωράει ἡ αἵρεση καὶ ἡ ἐκκοσμίκευση στὴν Ἐκκλησία, στὴν ὁποία δὲν εἴμαστε ἄλογοι παρατηρητές, ἀλλὰ ζωντανὰ μέλη τοῦ ἑνὸς Σώματος Της, κεφαλὴ τοῦ ὁποίου εἶναι ὁ Χριστός! Γι' αὐτὸ τὸν λόγο ἐπαναλαμβάνουμε ὡς ἀναίρεση τῶν ἀσχετολόγων καὶ δοκησισόφων τὰ παρακάτω ἀπὸ τὴν ἑκκλησιαστικὴ ἱστορία:

Στὴν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας, ὅταν ἐπικρατοῦσε αἵρεση (ὅπως σήμερα ἡ Παναίρεση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ) καὶ ἐκκοσμίκευση (τραγούδια σὲ μοναστήρια μὲ βίντεο καὶ χτυπήματα πιάτων εἶναι ἐκκοσμίκευση βλ. ἐδῶ) ἀσχέτως ἂν αὐτὴ εἶχε καταδικασθεῖ ἀκόμα  ἢ ὄχι, ὁ Λαὸς τοῦ Θεοῦ —ἀδιάφορο ἂν αὐτοὶ ἦσαν λαϊκοί, μοναχοὶ ἢ ἱερωμένοι— ἀντιδροῦσε δυναμικά διαμαρτυρόμενος, ἀπομακρυνόμενος καὶ ἀποτειχιζόμενος ἀπὸ τοὺς αἱρετικούς. Αὐτὸ συνέβη π.χ. μὲ τὶς αἱρέσεις τοῦ Ἀρειανισμοῦ, τοῦ Νεστοριανισμοῦ, τοῦ Μονοθελητισμοῦ, τοῦ Μοιχειανισμοῦ, στὴν περίπτωση τοῦ αἱρετιζόντων Πατριαρχῶν Καλέκα, Βέκκου κ. ἄ. Αὐτὸ συνέβη μετὰ τὴν ἑνωτικὴ ὑπογραφὴ τῶν ψευτοσυνόδων Λυὼν καὶ Φερράρας Φλωρεντίας. Μπορεῖ νὰ ἰσχυριστεῖ κάποιος, ὅτι ὁ πιστὸς λαὸς ἀντιδροῦσε σὰν "ὀπαδὸς γηπέδου" ἢ σὰν "αὐτόκλητος εἰσαγγελέας";

Νὰ ἐπιδιώκεις τὴν ταπεινοφροσύνη, σὰν νὰ τὴν ἔχεις ἐρωτευθεῖ! Ἅγιος Βασίλειος ὁ Μέγας

                                     

Πῶς, λοιπόν, ἀφοῦ ἁπαλλαγοῦμεν ἀπὸ τὸν καταστρεπτικὸν ὄγκον τῆς ὑπερηφανείας, θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν σωτήριον ταπεινοφροσύνη;

Ἐὰν ἀσκούμεθα εἰς αὐτὴν μὲ ὅλα τὰ μέσα καὶ δὲν παραμελοῦμεν τίποτε μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι παρὰ ταῦτα δὲν θὰ βλαβοῦμεν.

Διότι ἡ ψυχὴ ὁμοιώνεται πρὸς αὐτὰ ποὺ σπουδάζει καὶ λαμβάνει τὸν τύπον αὐτῶν ποὺ πράττει καὶ συμμορφώνεται πρὸς αὐτά.

Ἂς εἶναι εἰς σὲ καὶ ἡ ἐμφάνισις καὶ τὸ ἔνδυμα καὶ τὸ περπάτημα καὶ τὸ κάθισμα καὶ ἡ δίαιτα καὶ ἡ ἑτοιμασία τοῦ κρεβατιοῦ καὶ τὸ σπίτι καὶ τὰ οἰκιακὰ σκεύη ὅλα ἐξησκημένα πρὸς τὴν ταπείνωσιν.

Ἀκόμη καὶ ὁ λόγος καὶ τὸ ἄσμα καὶ ἡ συναστροφὴ μὲ τὸν πλησίον καὶ αὐτὰ νὰ ἀποβλέπουν πρὸς τὴν ταπεινοφροσύνην μᾶλλον, παρὰ πρὸς τὴν ὑπερηφάνειαν.

Νὰ μή, παρακαλῶ, κάμνης λόγους σοφιστικούς, μήτε νὰ ψάλλης μὲ ὑπερβολικὰ γλυκείαν φωνήν, μήτε νὰ διαλέγεσαι ὑπερήφανα καὶ ἀλαζονικά, ἀλλὰ εἰς ὅλα νὰ περικόπτης ἀπὸ τὸ μέγεθος.

Νὰ εἶσαι καλὸς πρὸς τὸν φίλον, μαλακὸς εἰς τὸν ὑπηρέτην, ἀνεξίκακος πρὸς τοὺς θρασεῖς, φιλάνθρωπος πρὸς τοὺς πτωχούς.

Σεραφείμ Ρόουζ: Γ’ ΜΕΡΟΣ 2ης Διάλεξης – Ο Ρομαντισμός

Φωτογραφία: Αρχείο ΕΟΔ

Συγγραφέας: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΡΑΚΑΚΗΣ

Γ’ ΜΕΡΟΣ της 2η Διάλεξη του Σεραφείμ Ρόουζ Ο "Ρομαντισμός"

Κάτι ακόμη συνέβη. Η Ορθόδοξη παράδοση δεν περιορίστηκε μόνο στον ορθολογισμό· άρχισε επίσης να αναμειγνύεται με τον ρομαντισμό. Το στοιχείο των παγανιστικών θρύλων που εισχώρησαν σε Ορθόδοξους Βίους Αγίων την εποχή αυτή είχε ως αποτέλεσμα ορισμένοι Βίοι, παρότι διασώζονται στις δικές μας πηγές, όταν τους συγκρίνεις με τους αντίστοιχους μεσαιωνικούς λατινικούς, να μοιάζουν εντελώς αγνώριστοι. Ας πάρουμε για παράδειγμα τον Άγιο Χριστοφόρο[1]. Για τη ζωή του δεν γνωρίζουμε πολλά· ξέρουμε όμως ότι ήταν στρατιώτης, ότι μαρτύρησε και υποβλήθηκε σε βασανιστήρια. Στον βίο του υπάρχουν θαύματα, όπως το ξύλινο ραβδί του που βλάστησε, στοιχεία απόλυτα συμβατά με την Ορθόδοξη αγιολογική παράδοση.

Αλλά υπάρχει ένα βιβλίο του 13ου αιώνα, πολύ διαδεδομένο στη Δύση, Ο χρυσός θρύλος (Golden Legend), μια συλλογή βίων Αγίων, αντίστοιχη με τα ημερήσια συναξάρια του Δημητρίου του Ροστώφ[2]. Μόνο που Ο χρυσός θρύλος μετατρέπει τους βίους σε καθαρά παραμύθια. Όχι απλώς σε διηγήσεις θαυμάτων, αλλά σε ιστορίες που μοιάζουν με φανταστικές αφηγήσεις. Και εκεί, στο 13ο αιώνα, την κορύφωση του Μεσαίωνα, πριν από την Αναγέννηση, παρουσιάζεται ο βίος του Αγίου Χριστοφόρου σε μια μορφή που, διαβάζοντάς την, δεν ξέρεις καν για ποιον Άγιο γίνεται λόγος.

Σύμφωνα, λοιπόν, με αυτό τον «βίο», ο Άγιος Χριστοφόρος ήταν ένας βάρβαρος που αποφάσισε να βρει τον ισχυρότερο βασιλιά του κόσμου για να τον υπηρετήσει. Βρίσκει έναν βασιλιά «μεγαλοπρεπή και δυνατό», τον υπηρετεί, χαίρεται που μπορεί να δείξει την ανδρεία του. Μέχρι που ένας γητευτής, ένας τροβαδούρος, εμφανίζεται στο παλάτι και τραγουδάει, αναφέροντας συχνά τον διάβολο. Κάθε φορά που ακούγεται το όνομα του διαβόλου, ο βασιλιάς κάνει τον σταυρό του. Ο Χριστοφόρος απορεί.

— «Γιατί κάνεις τον σταυρό σου όταν ακούς το όνομα του διαβόλου;»

— «Είμαι Χριστιανός και τον φοβάμαι.»

— «Τον φοβάσαι; Άρα ο διάβολος είναι πιο δυνατός από εσένα. Θα πάω να τον υπηρετήσω!»

Σεραφείμ Ρόουζ: Β’ ΜΕΡΟΣ 2ης Διάλεξης – Ο Σχολαστικισμός

                Φωτογραφία: Αρχείο ΕΟΔ

Συγγραφέας: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΡΑΚΑΚΗΣ

Β’ ΜΕΡΟΣ της 2η Διάλεξη του Σεραφείμ Ρόουζ Σχολαστικισμός

Ο καημένος ο Θωμάς Ακινάτης[1] έχει δεχθεί τόσο πολλή κριτική από εμάς τους Ορθόδοξους, που θα έπρεπε πραγματικά να τον διαβάσουμε για να δούμε τι λέει ο ίδιος· διότι, ακόμη και μια μικρή ανάγνωση αποκαλύπτει ξεκάθαρα την υποκειμενική κοσμοθεωρία του: τι είδους ερωτήσεις θέτει, πώς τις απαντά, και ποιο είναι το σχήμα της συλλογιστικής του. Έχει βέβαια ένα τεράστιο έργο, νομίζω πως ολόκληρο υπάρχει πια στα αγγλικά, σε περίπου είκοσι τόμους, τη Summa Theologica, όπου υποτίθεται ότι περιλαμβάνονται όλα όσα πρέπει να γνωρίζει ο άνθρωπος: για τον Θεό, τον άνθρωπο, τον διάβολο, τον κόσμο, το τέλος του κόσμου, την αρχή του κόσμου, τα πάντα. Και τα έχει όλα διαιρεμένα σε διάφορα «ζητήματα» και κατηγορίες.

Και εδώ είναι ένα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο συλλογίζεται. Ρωτά, για παράδειγμα, την ερώτηση:

«Είναι ο διάβολος άμεσα η αιτία της αμαρτίας του ανθρώπου;»

Ξέρουμε πως ο διάβολος ενεργεί πάνω μας και ότι ο άνθρωπος πέφτει στην αμαρτία· και αυτός θέτει κάθε λογής ερωτήματα για το πώς ακριβώς συμβαίνει αυτό. Γι’ αυτό λοιπόν ρωτά συγκεκριμένα αν ο διάβολος είναι άμεσα η αιτία της αμαρτίας του ανθρώπου. Ένας Ορθόδοξος συγγραφέας θα έλεγε απλά: Φυσικά πρέπει να αγωνιστούμε· ο διάβολος προσπαθεί να μας δελεάσει, αλλά δεν μπορούμε να πειραστούμε πέρα από τη δύναμή μας. Έχουμε πολλά κείμενα που το δείχνουν αυτό: Αγίους Πατέρες, Αγία Γραφή κ.λπ. Θα επιχειρήσουμε τώρα μια συστηματική προσέγγιση στο ερώτημα.

Πρώτα απ’ όλα, στη μέθοδο του Σχολαστικισμού πρέπει να υπάρχουν αντιρρήσεις· όπως ακριβώς στη διαδικασία αγιοκατάταξης υπάρχει ο “συνήγορος του διαβόλου”, ο οποίος συγκεντρώνει κάθε αρνητικό στοιχείο για τον υποψήφιο άγιο, ακόμη και επινοεί πράγματα, προσπαθώντας να επιβληθεί επί των αποδείξεων. Και με αυτόν τον τρόπο, υποτίθεται ότι, έχοντας και τα υπέρ και τα κατά, θα είσαι αντικειμενικός και θα φτάσεις τελικά στην αλήθεια.

Έτσι, έχουμε την

«Αντίρρηση Πρώτη: Φαίνεται ότι ο διάβολος είναι άμεσα η αιτία της αμαρτίας του ανθρώπου».

Την παραθέτει επειδή είναι ακριβώς το αντίθετο απ’ αυτό που ο ίδιος θέλει να αποδείξει.

«Διότι η αμαρτία συνίσταται άμεσα σε μια πράξη της επιθυμίας· αλλά ο Ιερός Αυγουστίνος λέει ότι ο διάβολος εμπνέει στους φίλους του κακές επιθυμίες· και ο Βέδας[2], σχολιάζοντας αυτό, λέει ότι ο διάβολος τραβά τον νου προς κακές επιθυμίες. Και ο Ισίδωρος[3] λέει ότι ο διάβολος γεμίζει τις καρδιές των ανθρώπων με κρυφές ηδονές. Άρα ο διάβολος είναι άμεσα η αιτία της αμαρτίας».

Φυσικά, όλα αυτά μπορούν εύκολα να απορριφθούν, διότι παραθέτει ανθρώπους που ποτέ δεν εννοούσαν αυτά που ο “αντιρρησίας” θέλει να τους αποδώσει. Βλέπετε λοιπόν ήδη ότι πρέπει κανείς να κάνει λογικές ακροβασίες και να κατασκευάσει μονόπλευρα επιχειρήματα. Κι όμως το επιτρέπει· τα εντάσσει ως “επιχειρήματα” ώστε να τα αντικρούσει.

Ύστερα παρουσιάζει μια δεύτερη αντίρρηση:

Σεραφείμ Ρόουζ: Α’ ΜΕΡΟΣ 2ης Διάλεξης – Ο Μεσαίωνας

Φωτογραφία: Αρχείο ΕΟΔ

Συγγραφέας: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΡΑΚΑΚΗΣ

Μια σειρά διαλέξεων για την πνευματική ιστορία της νεότερης εποχής, δηλαδή από την εποχή του Σχίσματος της Ρώμης και εξής.

Η 2η Διάλεξη του Σεραφείμ Ρόουζ θα χωριστεί σε μικρότερα τμήματα, ώστε να μην μπερδεύεται ο αναγνώστης

Α' Μέρος: Εισαγωγή

Β' Μέρος: Σχολαστικισμός

Γ' Μέρος: Ρομαντισμός

Δ' Μέρος: Νέα αντίληψη για την Αγιότητα

Ε' Μέρος: Ιωακείμ του Φιόρε

Στ' Μέρος: Μεσαιωνική Τέχνη

Ζ' Μέρος: Πολιτική

Α’ ΜΕΡΟΣ - Εισαγωγή

Τώρα αρχίζει μια σειρά διαλέξεων για την πνευματική ιστορία της νεότερης εποχής, δηλαδή από την εποχή του Σχίσματος της Ρώμης και εξής. Δεν θα παρουσιάσουμε μια «ιστορία των πνευματικών ρευμάτων» με την αυστηρή έννοια. Θα επισημάνουμε μάλλον τις τάσεις και τα κινήματα που έχουν ιστορική σημασία, που εκφράζουν το πνεύμα κάθε εποχής και δείχνουν την κατεύθυνση των μελλοντικών εξελίξεων.  Θα προσπαθήσουμε να ξεχωρίσουμε τα ουσιώδη από τα δευτερεύοντα· τα χαρακτηριστικά δηλαδή που αποκαλύπτουν τη βαθύτερη φιλοσοφία των καιρών και παραμένουν ζωντανά από εποχή σε εποχή, από απόψεις που εξαρτώνται απλώς από παροδικά γεγονότα. Για παράδειγμα, δεν μας ενδιαφέρει το γεγονός ότι ορισμένοι Φραγκισκανοί πνευματικοί πίστευαν πως ο Φρειδερίκος Β΄[1] ήταν ο Αντίχριστος ή ότι ο κόσμος θα τελείωνε το 1260· ούτε ότι τον 19ο αιώνα ο Γουίλιαμ Μίλλερ[2] όριζε συγκεκριμένη ημέρα το 1844 για τη Δευτέρα Παρουσία. Εκείνο που μας απασχολεί είναι οι χιλιαστικές αντιλήψεις που κρύβονται πίσω από αυτές τις ανόητες προβλέψεις, διότι αυτές οι αντιλήψεις εξακολουθούν να επηρεάζουν το πώς βλέπουμε τον κόσμο σήμερα.

Θα επαναλάβω κάτι που είπα στην εισαγωγική διάλεξη: ο λόγος που κάνουμε αυτή τη μελέτη δεν είναι απλώς για να ξεχωρίσουμε τι είναι αληθινό και τι ψεύτικο, να απορρίψουμε το ψεύτικο και να κρατήσουμε το αληθινό, διότι όλα όσα θα εξετάσουμε εδώ είναι, με την ορθόδοξη θεώρηση, λανθασμένα. Το κρίσιμο, όμως, είναι να καταλάβουμε γιατί είναι λανθασμένα και πώς απομακρύνθηκαν από την αλήθεια. Αν το κατανοήσουμε αυτό, τότε θα έχουμε μια εικόνα για το τι πραγματικά συμβαίνει στον κόσμο σήμερα και ποιο πνευματικο-νοητικό οικοδόμημα έχουμε απέναντί μας και καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε.

Βέβαια, όταν λέω ότι όλα όσα θα συζητήσουμε είναι «λανθασμένα», το εννοώ από καθαρά ορθόδοξη άποψη. Σε σύγκριση με όσα συμβαίνουν στον κόσμο σήμερα, όλα αυτά τα παλιά κινήματα, από τον Θωμά Ακινάτη[3] μέχρι τη μεσαιωνική τέχνη και την τέχνη της Αναγέννησης, έχουν πολύ μεγαλύτερη αξία. Ωστόσο, πίσω από όλα αυτά υπάρχει μια συνολική κοσμοθεώρηση, μια βαθιά θεώρηση του κόσμου που τα γέννησε· και εκεί μπορούμε να διακρίνουμε καθαρά πώς ο δυτικός κόσμος άρχισε να απομακρύνεται από την Ορθοδοξία.

Η ιστορία της Δύσης από το Σχίσμα της Ρώμης αποτελεί ένα λογικό και συνεκτικό σύνολο· και οι αντιλήψεις που κυριαρχούν στον σύγχρονο άνθρωπο είναι άμεσο αποτέλεσμα των ιδεών που επικράτησαν ήδη από τον 13ο αιώνα.

Και τώρα που η δυτική φιλοσοφία κυριαρχεί σε ολόκληρο τον κόσμο και όλες οι άλλες παραδόσεις έχουν ουσιαστικά παρασυρθεί από αυτήν, μόνο η Ορθόδοξη Χριστιανική φιλοσοφία έχει ακόμη πραγματική δύναμη. Αυτό σημαίνει ότι όσα συνέβησαν στη Δύση τα τελευταία εννιακόσια χρόνια αποτελούν το κλειδί για να κατανοήσουμε τι συμβαίνει σε ολόκληρο τον κόσμο σήμερα.

Ο ίδιος ο όρος “Μεσαίωνας” είναι ενδιαφέρων, διότι υπάρχει μόνο στη Δύση. Όλοι οι άλλοι πολιτισμοί — είτε χριστιανικοί, όπως ο βυζαντινός ή ο ρωσικός, είτε μη χριστιανικοί, όπως ο κινεζικός ή ο ινδικός — χωρίζονται ουσιαστικά σε δύο περιόδους: την αρχαία περίοδο, όταν λειτουργούσαν με τη δική τους φιλοσοφία, κοσμοθεώρηση και παράδοση· και τη νεότερη περίοδο, όταν παρασύρθηκαν και κατακλύστηκαν από τη Δύση. Και δεν υπάρχει καμία ομαλή μετάβαση από τη μία κατάσταση στην άλλη· είναι απλώς το γεγονός ότι ο ένας πολιτισμός καταπνίγεται από τον άλλον.

Τα τραπεζώματα των Αρχιερέων. Η αγάπη τους για τσίπουρα (π.χ. ο Ν. Ιωνίας) και για μερακλήδικα άσματα (π.χ. ο Θεσσαλονίκης) σε σύκριση με τον άγ. Ιωάννη τον Χρυσόστομο!

Αποσπάσματα απο τον «Διάλογο Παλλαδίου περί βίου Ιωάννου Χρυσοστόμου»

                                         

Η διδασκαλία αυτή που παρουσιάζουμε είναι παρμένη από τον «Διάλογο Παλλαδίου περί βίου Ιωάννου Χρυσοστόμου», ένα βιβλίο που είναι η σημαντικότερη πηγή για τη ζωή του ιερού πατρός και βασίζεται στην προσωπική γνώση του συγγραφέα. Παρουσιάζει λεπτομέρειες της ζωής του ι. Χρυσοστόμου, που για την πλειονότητα των σημερινών κληρικών και μάλιστα των επισκόπων αποτελούν ιδιορρυθμίες, ασκητικές υπερβολές, παρατραβηγμένες τακτικές, και γενικά πράγματα που έγιναν «τω καιρώ εκείνω», αλλά δεν μπορούν να έχουν σχέση με την εποχή μας και την ποιμαντική δραστηριότητα των κληρικών μας, η οποία εν πολλοίς σήμερα βασίζεται στα ακριβώς αντίθετα απ’ όσα εφήρμοζε ο  άγιος Χρυσόστομος.

Παραθέτουμε τη διδασκαλία αυτή, γιατί είναι κατ’ εξοχήν βιβλική, θεόπνευστη, σταυρική. Είναι διδασκαλία που θίγει την γαστέρα μας, την κοιλιοδουλία μας, την τρυφηλότητά μας. Δείχνει, πως και εμείς πρέπει να καταστούμε «επουράνιοι άνθρωποι και επίγειοι άγγελοι» και όχι μόνο οι άγιοι της Εκκλησίας μας.

Τους αγίους μας δεν αρκεί να τους θυμιατίζουμε μόνο, να τους προσκυνούμε, να ζητούμε τις πρεσβείες τους, να τους ανάβουμε κερί, αλλά να μιμούμαστε και την ζωή τους· λεπτομερώς και απαρεγκλίτως. Να γίνουμε εμείς οι ζωντανές εικόνες τους, τις οποίες να βλέπει ο κόσμος και να ανυψώνεται εις τον ουρανό, εις την αιωνιότητα, στα κάλλη του παραδείσου. Εάν δεν εφαρμόσουμε τα όσα εκθέτουμε, τότε και εμείς κάνουμε ό,τι και οι διώκτες τους. Τους εξορίζουμε από την ζωή μας και τους σκοτώνουμε στη θύμησή μας. Τυπικά και εξωτερικά τους τιμούμε, ουσιαστικά και πραγματικά τους κατατρέχουμε.

Ας δούμε λοιπόν την διδασκαλία αυτή και ας βάλουμε τον άγιο Χρυσόστομο οδηγό στην εν Χριστώ ανακαίνισή μας. Βρίσκεται στα κεφάλαια 12ο και 13ο του «Διαλόγου του Παλλαδίου περί του βίου Ιωάννου Χρυσοστόμου». Την παραθέτουμε σε ελεύθερη απόδοση και διασκευή.

Ποιά ήταν η αιτία που έτρωγε μόνος ο ιερός πατήρ;

Οι λόγοι που το έκανε αυτό είναι οι εξής:

α΄. Κρασί δεν έπινε λόγω ζάλης κεφαλιού· αλλά μόνο ποτό από τριαντάφυλλο σε μεγάλους καύσωνες.

β΄. Το στομάχι του λόγω ασθενείας ήταν περίεργο. Τα έτοιμα μαγειρεμένα φαγητά του ήταν άνοστα· ζητούσε απλά και απέριττα.

γ΄. Λόγω εκκλησιαστικών φροντίδων ή λόγω συνεχούς ενασχολήσεώς του με την ερμηνεία δύσκολων χωρίων της Γραφής ξεχνούσε να φάγει. Παρέμενε άσιτος ή έτρωγε στα πεταχτά

δ΄. Δεν ήθελε να υποκύπτει σε κοινωνικές συμβατικότητες και ψευτοευγένειες. «Φάτε πάτερ· μας προσβάλλετε. Κάντε αγάπη και πιέστε λίγο κρασί. Μην είσθε υπερήφανος και φαρισαίος». Και άλλα παρόμοια.

ε΄. Ήταν υπερβολικά φειδωλός προς τους ανθρώπους της καλοπέρασης. Θεωρούσε ιεροσυλία τη διάθεση χρημάτων για τραπέζια δημοσίων σχέσεων και κοινωνικών αναστροφών και όχι για τις ανάγκες των πτωχών.

στ΄. Πίστευε στην ισότητα των ανθρώπων και στην απόδοση τιμών εξ ίσου σ’ όλους. Ή έπρεπε να κάνει τραπέζι σ’ όλο το πλήθος της επισκοπής ή σε κανένα.

ζ΄. Θυμόταν το ρητό των Πράξεων· «Ουκ αρεστόν εστίν ημάς καταλείψαντας τον λόγον του Θεού διακονείν τραπέζαις, επισκέψασθε ούν, αδελφοί, άνδρας εξ υμών μαρτυρουμένους επτά, πλήρεις Πνεύματος αγίου και σοφίας, ούς καταστήσομεν επί της χρείας ταύτης· ημείς δε τη προσευχή και τη διακονία του λόγου προσκαρτερήσομεν» (Πραξ. 6,24). Αν οι απόστολοι δεν επέτρεπαν στον εαυτό τους ούτε με τα τραπέζια των πτωχών ν’ ασχολούνται εις βάρος του κηρύγματος και της προσευχής, πόσω μάλλον δεν επιτρέπεται στους διαδόχους τους ν’ ασχολούνται με πρωτόκολλα κοσμικών τιμών και δημοσίων σχέσεων.

Το αγωνιστικό άλογο, όταν δεν μπορεί να τρέξει, γυρίζει το μύλο. Ο έχων την διακονία του λόγου, όταν τεμπελιάσει ή είναι ανίκανος γι’ αυτήν, προσπαθεί με τραπέζια να επιδράσει στους ανθρώπους. Και καλά αν αυτό το κάνει στους πτωχούς. Τότε τρέφει τον Χριστόν (πρβλ. Ματθ. 25,35). Συνήθως όμως το κάνει σε πλουσίους και αξιωματούχους, για να το επαινέσουν, για να μη τον κατηγορούν ή να μη συγκρούονται μαζί του και για να τον καλούν και αυτοί με τη σειρά τους. «Κέρνα με να σε κερνώ, να περνούμε τον καιρό». Ξεχνούν όμως οι παρομοίως πράττοντες τον λόγο του Κυρίου· «Πλην ουαί υμίν τοις πλουσίοις, ότι απέχετε την παράκλησιν υμών. Ουαί υμίν οι εμπεπλησμένοι, ότι πεινάσετε. Ουαί υμίν οι γελώντες νύν, ότι πενθήσετε και κλαύσετε. Ουαί όταν καλώς υμάς είπωσι πάντες οι άνθρωποι· κατά τα αυτά γαρ εποίουν τοις ψευδοπροφήταις οι πατέρες αυτών» (Λουκ. 6,2426).

Μα έτσι δεν καταργούμε την εντολή της φιλοξενίας;

π. Σεραφείμ Ρόουζ: Η ορθόδοξη κοσμοθεωρία. Μέρος Γ'

            π. Σεραφείμ Ρόουζ, Α' διάλεξη. ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΙΑ. Φωτογραφία της ΕΟΔ

Συγγραφέας: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΡΑΚΑΚΗΣ

Μέρος Γ' της Πρώτης διάλεξης του π. Σεραφείμ Ρόουζ "ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΙΑ".

Η ιστορία της ανθρωπότητας κατά την πρώτη χιλιετία της χριστιανικής εποχής είναι η ιστορία της διάδοσης του Ευαγγελίου σε διάφορους λαούς. Κάποιοι το δέχθηκαν, κάποιοι με μεγάλη προθυμία, άλλοι λιγότερο. Συνήθως οι απλοί άνθρωποι δέχονταν πιο εύκολα. Και κάποτε έρχονται πειρασμοί, έρχονται αιρέσεις, τα ζιζάνια που σπέρνει ο διάβολος για να αναστατώσει τον λαό και να τον απομακρύνει από την Αλήθεια. Γι’ αυτό έχουμε τις Οικουμενικές Συνόδους και τα συγγράμματα των Πατέρων, για να μας διδάσκουν ποιος είναι ο σωστός δρόμος προς την Αλήθεια και ποιος ο λάθος. Και όταν παρουσιάζονταν επικίνδυνα λάθη, αιρέσεις, η Εκκλησία τις καταδίκαζε. Και όσοι προσκολλούνταν σ’ αυτές ενάντια στην Εκκλησία αναθεματίζονταν και εξέρχονταν από την Εκκλησία. Έτσι, πολύ νωρίς υπήρχαν σέκτες· αιρέσεις που αποκόπηκαν από την Εκκλησία· αλλά η ίδια η Εκκλησία ήταν το κύριο σώμα που παρέμεινε, παρόλο που μερικές φορές μειώθηκε σε πολύ μικρούς αριθμούς λόγω αιρέσεων. Πάντοτε επανερχόταν· και κατά τον πρώτο αιώνα χιλίων ετών ήταν η κυρίαρχη πίστη των λαών από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία έως τη Βρετανία, και ανατολικότερα, όχι τόσο ισχυρά εκεί. Στην Ανατολή οι λαοί ήταν πιο εκλεπτυσμένοι, πιο φιλοσοφημένοι· είχαν τις δικές τους πεποιθήσεις· ήταν πολύ δυσκολότερο να φτάσεις σε αυτούς. Οι απλούστεροι λαοί δεχόντουσαν πιο εύκολα.

Και τότε συνέβη ένα πολύ σημαντικό γεγονός που καθορίζει την ιστορία των επόμενων χιλίων ετών· ένα γεγονός που έδωσε μια νέα κατεύθυνση. Για να το κατανοήσουμε, πρέπει να δούμε τη σημερινή μας κατάσταση.

π. Σεραφείμ Ρόουζ: Η ορθόδοξη κοσμοθεωρία. Μέρος Β'

"Είναι εκπληκτικό πόσο λίγο χρησιμοποιείται ο νους ακόμη και στα πανεπιστήμια. Η κριτική της τέχνης έχει γίνει απλώς μια δικαιολόγηση της υποκειμενικής γνώμης· δεν υπάρχουν πλέον αντικειμενικά κριτήρια".

Σεραφείμ Ρόουζ, Α' διάλεξη. ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΙΑ. Φωτογραφία της ΕΟΔ

Συγγραφέας: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΡΑΚΑΚΗΣ

Ακολουθεί το Μέρος Β' της Πρώτης διάλεξης του π. Σεραφείμ Ρόουζ "ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΙΑ".

Σεραφείμ Ρόουζ, Α' διάλεξη. ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΙΑ. Μέρος Β'.

Υπάρχουν πράγματα που δεν έχουν άμεση απάντηση, ακόμη και για κάποιον που έχει Ορθόδοξη κοσμοθεωρία. Ορισμένα ζητήματα δεν μπορείς να τα εξηγήσεις αμέσως, μόνο με βάση τη γνώση περί Θεού, της Αγίας Τριάδος και της βασικής διδασκαλίας της Εκκλησίας. Για παράδειγμα, είναι χαρακτηριστικό τώρα ότι η εποχή μας αποκαλείται «μεταχριστιανική» εποχή· επίσης είναι «μεταφιλοσοφική», διότι υπήρξε κάποτε εποχή όπου η φιλοσοφία ήταν πολύ ζωντανή στη Δύση.

Μάλιστα, ο Ιβάν Κυριέγιεφσκι[4], Ρώσος συγγραφέας του 19ου αιώνα, λέει ότι μέχρι τις αρχές–μέσα του 19ου αιώνα, η φιλοσοφία ήταν ΤΟ ρεύμα, το κύριο ρεύμα της ευρωπαϊκής σκέψης· διότι αυτά που σκέφτονταν οι φιλόσοφοι ήταν τα πιο συναρπαστικά, τα πιο ενδιαφέροντα, και ήταν αυτά που περνούσαν σύντομα στον λαό. Σε πολύ σύντομο χρόνο, είπε, ό,τι είχε συλλογιστεί κάποιος μόνος του κάπου στη Γερμανία, γινόταν μέσα σε λίγα χρόνια κτήμα ολόκληρου του λαού. Ώσπου η φιλοσοφία έφτασε στο τέλος της· περίπου στα μέσα του 19ου αιώνα, όταν ζούσε ο Κυριέγιεφσκι. Διότι, η φιλοσοφία, αφού κατέστρεψε τον εξωτερικό κόσμο με τη φιλοσοφία του Χιουμ[5], του Μπέρκλεϋ[6] και των άλλων, για να βρει ένα θεμέλιο πάνω στο οποίο να στηριχθεί, κατέληξε στον Καντ[7]. Ο οποίος είπε ότι το μόνο που υπάρχει είναι το άτομο· εγώ δημιουργώ το δικό μου σύμπαν. Δεν γνωρίζουμε τι είναι «το πράγμα καθ’ εαυτό», τί υπάρχει «εκεί έξω»· εγώ είμαι εκείνος που βάζει τα πάντα σε τάξη· και αν κατανοήσω τον εαυτό μου, μπορώ να κατανοήσω το σύμπαν. Αλλά αυτό οδηγεί σε έναν πολύ επικίνδυνο υποκειμενισμό· διότι μέσα σε αυτό το σύστημα δεν υπάρχει πλέον χώρος για την αλήθεια, αλλά μόνο για μια συμβατική θέαση των πραγμάτων. Μετά από αυτόν ήρθαν πρόσωπα αξιοπρόσεκτα, ο Φίχτε[8], ο Μαξ Στίρνερ[9] και άλλοι, που είπαν: «Δεν υπάρχει τίποτα στον κόσμο παρά μόνο εγώ, το Εγώ, μόνος μέσα στο σύμπαν».

Και ο Στίρνερ έφτασε στο σημείο να πει: «Είμαι ολομόναχος στο σύμπαν, πατώντας πάνω στον τάφο της ανθρωπότητας», κάτι τέτοιο· το οποίο είναι το λογικό τέλος όσων άφησαν τη σκέψη ελεύθερη από κάθε περιορισμό, για να δουν πού θα καταλήξει. Και όταν σκέφτεσαι χωρίς καμία παραδοσιακή βάση, φτάνεις σε αδιέξοδο.

Μετά από αυτό, όπως λέει ο Κυριέγιεφσκι, το κύριο ρεύμα της Δύσης πέρασε στην πολιτική. Γι’ αυτό, ιδίως μετά το 1848, και ξεκινώντας ήδη από τη Γαλλική Επανάσταση, ό,τι σπουδαίο συνέβαινε στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια ιστορία ήταν η πρόοδος της επανάστασης (θα το συζητήσουμε αυτό αργότερα.)

π. Σεραφείμ Ρόουζ: Η ορθόδοξη κοσμοθεωρία. Μέρος Α'

Σεραφείμ Ρόουζ, Α' διάλεξη. ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΙΑ. Φωτογραφία της ΕΟΔ

Συγγραφέας: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΡΑΚΑΚΗΣ

Ο π. Σεραφείμ τονίζει ότι η Δύση έχει περάσει σε βαθιά αποστασία από τα θεμέλια της Ορθοδοξίας και καλεί τον πιστό να διακρίνει το παρόν μέσα στο φως της αλήθειας της Εκκλησίας.

Η ΕΟΔ ξεκινάει να δημοσιεύει τις 10 διαλέξεις του π. Σεραφείμ Ρόουζ σε μετάφραση του Γεώργιου Τρακάκη, Επιστήμονα Υλικών Δρ. Επιστήμης και Τεχνολογίας Πολυμερών, Πάτρα. Ένα Ορθόδοξο Μάθημα Επιβίωσης: κατανοώντας την αποστασία του Δυτικού πολιτισμού μέσα από την Ορθόδοξη

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

Η σειρά διαλέξεων «Orthodox Survival Course», του ιερομονάχου π. Σεραφείμ Ρόουζ (1934-1982) που εκφωνήθηκε το καλοκαίρι του 1975 στο πλαίσιο ενός τριών εβδομάδων θερινού κύκλου σπουδών στο Μοναστήρι του Αγίου Γερμανού της Αλάσκα στην Πλατίνα της Καλιφόρνιας, αποτελεί ένα ιδιαίτερο και προφητικό έργο. Στην ουσία της, η σειρά αυτή επιχειρεί να οδηγήσει τον ακροατή στον Ορθόδοξο τρόπο σκέψης, μέσω μιας ορθόδοξης θεολογίας της ιστορίας, με στόχο όχι απλά τη γνώση, αλλά την πνευματική επιβίωση μέσα σε έναν κόσμο αποστασίας.

Οι διαλέξεις καλύπτουν τα πιο κάτω θέματα:

1. Εισαγωγή - Η ορθόδοξη κοσμοθεωρία (1η διάλεξη)
2. Ο Μεσαίωνας (2η διάλεξη)
1. Η Αναγέννηση (3η διάλεξη)
2. Ο Διαφωτισμός – Μέρος 1 & 2 (4η & 5η διάλεξη)
3. Η Γαλλική Επανάσταση (6η διάλεξη)
4. Η Επανάσταση στον 19ο αιώνα (7η διάλεξη)
5. Το νόημα της Επανάστασης (8η διάλεξη)
6. Επανάσταση και νέα θρησκεία (9η & 10η διάλεξη)
7. Η Εξέλιξη, η Τέχνη και ο Πνευματισμός (11η-12η διάλεξη)
8. Ο Αντίχριστος (13η διάλεξη)
   

Το θεμελιώδες πρόταγμα του Σεραφείμ είναι ότι ο δυτικός κόσμος δεν έχει απλώς παρεκκλίνει από την ορθόδοξη παράδοση, αλλά πως έχει ήδη βιώσει μια συστηματική αποστασία, όχι μόνο σε επιμέρους εκκλησιαστικά και κοινωνικά ζητήματα, αλλά σε θεμέλια της πίστεως, της ζωής της Εκκλησίας, της χριστιανικής κοσμοθεωρίας. Η σειρά δεν είναι απλά μια ιστορική επισκόπηση, αλλά μια «μετα-ιστορία» που καλεί τον ορθόδοξο πιστό να κατανοήσει το παρόν μέσα από το φως της Εκκλησίας και να διακρίνει τα ψεύδη του κόσμου.

6.500 δολλάρια για το ταξίδι και 8.000 δολλάρια ως δώρο!!! Εκεί πάνε οι εισφορές των Πιστών: σε ταξίδια, διαμονές σε πολυτελή ξενοδοχεία (όχι μοναστήρια) και δώρα!

Ἄλλο ἡ τιμή καί ἄλλο ἡ ἀξία. Ἡ τιμή δέν ἐπιμετρᾶται μέ 8.000 δολλάρια!

Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΔΩΡΟΦΟΡΟΥΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΟΣΦΥΟΚΑΜΠΤΑΣ ΚΟΛΑΚΑΣ

Ἀπό τά πολλά παινέματα τά πιό πολλά εἶναι ψέματα. Καθώς κατελύθη ἡ πίστις, ἡ κανονική τάξις, ἡ συνοδικότης καί ἡ ἑνότης τῆς Ἐκκλησίας ἀπό τόν Πατριάρχην Βαρθολομαῖον.

Τοῦ κ. Βασιλείου Κονδύλη, θεολόγου

  Ἄλλο ἡ τιμή καί ἄλλο ἡ ἀξία. Ἡ τιμή δέν ἐπιμετρᾶται μέ 8.000 δολλάρια! Ἰδιαίτερο προβληματισμὸ προκαλεῖ στὴν ἑλληνοαμερικανικὴ Ὁμογένεια ἡ πρωτοβουλία τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀμερικῆς νὰ ζητήσει ἀπὸ τὶς ὀκτὼ Μητροπόλεις τῆς δικαιοδοσίας της νὰ συνεισφέρουν ἀπὸ 1.000 δολλάρια ἡ καθεμία, προκειμένου νὰ ἀγορασθεῖ ἐπετειακὸ δῶρο γιὰ τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη Βαρθολομαῖο, μὲ ἀφορμὴ τὴ συμπλήρωση 35 ἐτῶν πατριαρχικῆς διακονίας.

  Σύμφωνα μὲ δημοσίευμα τοῦ «Alfavita», τὸ ὁποῖο ἐπικαλεῖται σχετικὲς πληροφορίες τοῦ «Ἐθνικοῦ Κήρυκα», ἡ πρωτοβουλία ἀνήκει στὸν Ἀρχιεπίσκοπο Ἀμερικῆς Ἐλπιδοφόρο, ἐνῶ ὁ Ἐπίσκοπος Διοκλείας Νεκτάριος ἀπευθύνθηκε σχετικά πρὸς τοὺς Μητροπολίτες. Ἡ ἐπιστολὴ χαρακτηρίζει τὴν 35η ἐπέτειο «σημαντικὴ πνευματικὴ ἐπέτειο» καὶ «ἱστορικὸ γεγονός», ἐνῶ ζητεῖται ἀπὸ κάθε Μητρόπολη συνεισφορὰ 1.000 δολλαρίων μὲ τὴ χαρακτηριστικὴ ἔνδειξη «Patriarch gift 35 years».

  Ἂς κάνουμε τὸν ἁπλούστερο πολλαπλασιασμό: ὀκτὼ Μητροπόλεις ἐπὶ 1.000 δολλάρια σημαίνει 8.000 δολλάρια. Δὲν πρόκειται, λοιπόν, γιὰ κάποιο συμβολικὸ ἀναμνηστικὸ μικρῆς ἀξίας. Πρόκειται γιὰ συγκέντρωση ἑνὸς διόλου εὐκαταφρόνητου ποσοῦ, προκειμένου νὰ προσφερθεῖ ἕνα «δῶρο» στὸν Προκαθήμενο τῆς Κωνσταντινουπόλεως.

  Καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς ἀρχίζουν τὰ ἐρωτήματα.

  Τί δῶρο χρειάζεται 8.000 δολλάρια;