Οι άνθρωποι αγωνίζονται για τα υπάρχοντά τους εδώ στη γη. Οι εξαντλητικοί και ανώφελοι διαπληκτισμοί τους δεν έχουν τέλος. Αχ, άνθρωποι! Πού ανήκετε; Είστε κοπάδι που μάχεστε για ένα βοσκοτόπι. Ο ιδιοκτήτης τόσο του κοπαδιού όσο και του λιβαδιού στέκεται και κοιτάζει με έκπληξη το κοπάδι του να διαπληκτίζεται για τη βοσκή του, όταν τόσο το κοπάδι όσο και η βοσκή ανήκουν σ’ εκείνον.
Οι άνθρωποι θυμούνται πολλά πράγματα. Ένα μόνο πράγμα δε θυμούνται ποτέ, όσο συχνά και να τ’ ακούνε: πως έρχονται γυμνοί σ’ αυτόν τον κόσμο, χωρίς να κουβαλάνε τίποτα μαζί τους, και γυμνοί ξαναφεύγουν.
Οι άνθρωποι μοιράζουν τη γη αυτή, αν και ποτέ σχεδόν δεν καταφέρνουν να το κάνουν σωστά. Προστατεύουν τα όρια της γης τους με τη ζωή τους. Και παρ’ όλα αυτά, τα σύνορα μετακινούνται. Το πιο φτηνό πράγμα συνήθως καταλήγει πολύ ακριβότερο. Οι άνθρωποι δε διαφωνούν σ’ αυτό, αλλά δίνουν στο τρομερό κόστος τα επίθετα «δικαιοσύνη» ή «πατριωτισμός» ή κάποιο άλλο βολικό όνομα. Το μόνο που δε λένε ποτέ, είναι πως συνιστά παραφροσύνη να πεθαίνουν πρόβατα για μια αγκαλιά χόρτα, όταν τα χόρτα είναι εκεί για να στηρίξουν τη ζωή, όχι για άλλο λόγο.
Κυριακή Ε΄ Λουκά – Ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας για την παραβολή του πλουσίου και του Λαζάρου
ΚΥΡΙΑΚΗ E΄ΛΟΥΚΑ [:Λουκά 16,19-31]
«Ἄνθρωπος δέ τις ἦν πλούσιος, καὶ ἐνεδιδύσκετο πορφύραν καὶ βύσσον εὐφραινόμενος καθ᾿ ἡμέραν λαμπρῶς (:Υπήρχε κάποιος πλούσιος άνθρωπος, ο οποίος φορούσε βασιλικά ενδύματα. Απέξω φορούσε ένα μάλλινο κόκκινο και πανάκριβο ρούχο και από μέσα φορούσε λευκό χιτώνα πολυτελή από λεπτό αιγυπτιακό λινάρι. Και διασκέδαζε σε πλούσια συμπόσια κάθε μέρα με μεγαλοπρέπεια)» [Λουκ. 16,19].
Θα ρωτούσε ίσως κάποιος : «Άραγε, σύμφωνα με την ευαγγελική ιστορία, η οποία λέγει ότι ο φτωχός πήγε στον τόπο της ανάπαυσης, ενώ ο πλούσιος στην κόλαση, έχουν ήδη γίνει αυτά, και κληρώθηκε ανταπόδοση αντάξια στον καθένα, ή με αυτά που λέγει ο Κύριος παριστάνει την εικόνα της μελλοντικής κρίσεως;Αλλά βέβαια», θα συνέχιζε τον συλλογισμό του, «επειδή αναφέρει τον Λάζαρο, πραγματικά έγινε και πραγματοποιήθηκε.Και γιατί δεν είπε ‘’κάποιος φτωχός άνθρωπος’’, αλλά είπε ‘’Λάζαρος’’; Μήπως για να δείξει με την ονομασία ότι αυτά έγιναν πραγματικά και αληθινά και δεν είναι παραβολή;».
Σε αυτόν όμως που έτσι συλλογίζεται, θα πούμε: Η κρίση, λέγει παντού η Αγία Γραφή, θα γίνει μετά την ανάσταση των νεκρών, και η ανάσταση δε θα γίνει, αν δεν έρθει και πάλι ο Χριστός, σε εμάς από τον ουρανό με τη δόξα του Πατέρα μαζί με τους αγίους αγγέλους.
«Ὁ Θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ οἶδεν, ὁ ὢν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας, ὅτι οὐ ψεύδομαι.ἐν Δαμασκῷ ὁ ἐθνάρχης Ἀρέτα τοῦ βασιλέως ἐφρούρει τὴν Δαμασκηνῶν πόλιν πιάσαι με θέλων,καὶ διὰ θυρίδος ἐν σαργάνῃ ἐχαλάσθην διὰ τοῦ τείχους καὶ ἐξέφυγον τὰς χεῖρας αὐτοῦ (: Θα σας πω πράγματα που ίσως σας φανούν απίστευτα. Αλλά ο Θεός και Πατήρ του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος είναι ευλογημένος στους αιώνες, γνωρίζει ότι δεν λέω ψέματα. Στη Δαμασκό ο διοικητής που είχε διορισθεί από τον βασιλιά Αρέτα, φρουρούσε την πόλη των Δαμασκηνών, επειδή ήθελε να με συλλάβει. Κι από κάποιο παράθυρο με κατέβασαν κάτω μέσα σε δικτυωτό καλάθι, μέσα από κάποιο άνοιγμα του τείχους της πόλεως, και ξέφυγα από τα χέρια του)» [Β΄ Κορ. 11, 31-33].
Γιατί άραγε εδώ δίνει διαβεβαίωση και πιστοποιεί ενώ σε κανένα από τα προηγούμενα δεν το έκανε αυτό; Διότι ίσως αυτό ήταν παλαιότερο και περισσότερο άγνωστο· ενώ εκείνα ήταν γνωστά και σε αυτούς, δηλαδή η μέριμνα των εκκλησιών και όλα τα άλλα. Κοίταξε λοιπόν πόσο μεγάλος ήταν ο πόλεμος, αφού γι΄αυτόν και μόνο φρουρούσε την πόλη. Και όταν λέω πόλεμο, εννοώ τον ζήλο του Παύλου· διότι εάν δεν κινείτο ισχυρός ο πόλεμος εναντίον του, δεν θα προκαλούσε τόση μανία στον εθνάρχη. Αυτά είναι γνωρίσματα ψυχής αποστολικής, το να πάσχει τόσα και να μην κλονίζεται καθόλου, αλλά να υπομένει με γενναιότητα τα όσα πέφτουν επάνω του, και να μην υποχωρεί στους κινδύνους, ούτε να λιποτακτεί.
Δημοσιεύθηκε ἄρθρο τοῦ κ. Μάννη στὸν Ο.Τ. (ἄρ. 2608 / 16 Όκτωβρίου 2026) μὲ τίτλο "Μπορεί η Εκκλησία της Ρωσίας να δημιουργήσει Εξαρχία στην Ελλάδα;" Στὸ ἄρθρο αὐτὸ ὁ κ. Μάννης δικαιολογεῖ καὶ ἐπικροτεῖ τὴν δημιουργία ἐξαρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρωσίας στὴν Ἑλλάδα μὲ τὸ ἐπιχείρημα:
"Εάν μια Τοπική Εκκλησία πέσει σε αίρεση ή σχίσμα, τότε όχι μόνο επιτρέπεται, αλλά και επιβάλλεται, όποια άλλη ορθοδοξούσα Τοπική Εκκλησία (σσ. δηλ. ἡ Ρωσία)έχει τη δυνατότητα, να επέμβει εξαρχικώς για να υποστηρίξει την Ορθοδοξία, μέχρι την αποκατάστασή της".
"Για αυτό θεωρώ ότι εάν υπάρξει ικανός αριθμός αιτήσεων από κληρικούς και λαϊκούς της Ελλάδος (είτε από αυτούς που ήδη δεν εξαρτώνται διοικητικά από την Εκκλησία της Ελλάδος λόγω της εισαγωγής του νέου ημερολογίου (σσ. προσέξτε πόσο πονηρὰ περιγράφει ὁ κ. Μάννης τὸ γοχικὸ σχίσμα, τὸ ὁποῖο δὲν ἀναγνωρίζει ἔως τώρα καμία Τοπικὴ Ἐκκλησία καὶ τώρα σύμφωνα μὲ τὸν νομο 4301/2014 ἀνήκουν στοὺς ἑτερόδοξους καὶ ἑτερόθρησκους), είτε από αυτούς που δεν συμφωνούν με την αναγνώριση της ουκρανικής ψευδεκκλησίας)".
Τί μάς διδάσκει το εκκλησιαστικό παρελθόν σχετικώς με την υπακοή στον Πνευματικό μας Πατέρα, όταν πρόκειται περί θέματος Πίστεως, δογματικό ή σχετικό με τους ιερούς Κανόνες; Οφείλουμε αδιάκριτη υπακοή όταν ο Πνευματικός αντιτεθεί προς την Παράδοση της Εκκλησίας ή όχι; Παίρνουμε επάνω μας έναντι Θεού την ευθυνη της «ανυπακοής» ή μάς καλύπτει η υπακοή στον Χριστό βάσει της αλαθήτου Παραδόσεως της Εκκλησίας; Σε τούτα τα ερωτήματα θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μερικές απαντήσεις.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Εισαγωγή
1. Ο Πνευματικός πρέπει να είναι ο καλύτερος δυνατός, από πάσης απόψεως
2. Ο Πνευματικός επειδή είναι «εις τύπον και τόπον Χριστού», δεν μπορεί να αποδέχεται αιρέσεις
3. Απαγορεύεται η αδιαφορία η η σιωπή περί των αιρέσεων εκ μέρους του Πνευματικού
4. Τι λέγει η Αγία Γραφή για την αξιέπαινη απείθεια
5. Ο Μοναχός πρέπει να φεύγει από την υπακοή σε αιρετικό Ηγούμενο, σύμφωνα με τους ιερούς Κανόνες
6. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος συνιστά ανυπακοή στους κακοδόξους εκκλησιαστικούς ηγέτες
7. Η «Κλίμαξ» διευκρινίζει ότι ο ταπεινός Μοναχός αντιλέγει στους Προεστώτες, εάν πρόκειται περί Πίστεως.
8. Το έμπρακτο υπόδειγμα του Αγίου Γρηγορίου του Δεκαπολίτου
9. Η διδασκαλία του Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου
10. Ο Άγιος Ιγνάτιος Μπριαντσιανίνωφ υπέρ της προσεκτικής υπακοής
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
Εισαγωγή
Το θέμα της υπακοής στον Πνευματικό Πατέρα, όσον αφορά στα θέματα Πίστεως, θέμα ιδιαιτέρως λεπτό και άγνωστο, περιλαμβάνεται στο γενικότερο θέμα της υπακοής στον Επίσκοπο, διότι η σχέση Πνευματικού-Εξομολόγου και πιστού δεν νοείται χωριστά από τη σχέση του χριστιανού με τον Επίσκοπο της Εκκλησιαστικής Κοινότητος· ο Πνευματικός δεν καθοδηγεί ιδίω δικαίω τους πιστούς βάσει της Ιερωσύνης του, αλλά με ενταλτήριο γράμμα του οικείου Επισκόπου, καθώς ορίζουν οι ιεροί Κανόνες και πλέον φανερά ο 50ος (46) της εν Καθαγένη αγίας Τοπικής Συνόδου1. Έτσι, εν πολλοίς ισχύει και περί του Πνευματικού Πατρός, ό,τι ήδη έχουμε ειπή σε αναφορά προς τον Επίσκοπο και την ανάμειξη των λαϊκών στα θέματα Πίστεως σε προηγούμενες ενότητες.
Εάν δηλαδή οι πιστοί έχουν το δικαίωμα βάσει του παραδείγματος των Αγίων στην εκκλησιαστική ιστορία, αλλά και βάσει των ιερών Κανόνων, να απειθούν σε αιρετίζοντες Επισκόπους και να αποχωρίζονται από την κοινωνία (και την κοινότητά) των (όπως ορίζουν κυρίως οι ιεροί Κανόνες, 31ος Αποστολικός και 15ος της Πρωτοδευτέρας Συνόδου), πολλώ μάλλον πρέπει να διαχωρίζονται από Πνευματικούς οι οποίοι αναπτύσσουν χωρίς μεταμέλεια ετερόδοξα φρονήματα.
Άγιος Απόστολος Αριστόβουλος, ο Φωτιστής και πρώτος Επίσκοπος της Βρετανίας
ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού
Ένας από τους επιφανείς αποστόλους της ευρύτερης ομάδος, των Εβδομήκοντα, είναι ο άγιος απόστολος Αριστόβουλος.
Πατρίδα του ήταν η Κύπρος, είχε ιουδαϊκή καταγωγή, αναφέρεται ως αδελφός του αγίου αποστόλου Βαρνάβα και ήταν ένας από τους πάμπολλους Ιουδαίους ελληνιστές, οι οποίοι είχαν ενστερνιστεί τον ελληνικό πολιτισμό, την ελληνική παιδεία και τον ελληνικό τρόπο ζωής. Άλλωστε αυτό μαρτυρεί και το ελληνικό όνομά του Αριστόβουλος, που σημαίνει αυτός που συμβουλεύει τα χρήσιμα. Αυτός που συμβουλεύει τα άριστα.
Γεννήθηκε στις αρχές του 1ου μ. Χ. αιώνα και έλαβε σοβαρή ελληνική παιδεία. Δυστυχώς δεν γνωρίζουμε περισσότερα για την πρότερη ζωή του.
Άνηκε στη χορεία των 70 Αποστόλων. Να επισημάνουμε εδώ πως εκτός από τους δώδεκα Αποστόλους, οι οποίοι επί τρία ολόκληρα χρόνια ακολουθούσαν τον Κύριο στις περιοδείες του στις πόλεις και τα χωριά της Παλαιστίνης, υπήρξαν αυτήκοοι του σωτηρίου κηρύγματος Του και αυτόπτες μάρτυρες του έργου και των θαυμάτων Του, στα ιερά Ευαγγέλια γίνεται λόγος και για εβδομήκοντα άλλους Αποστόλους. Τους επέλεξε από τους πολυπληθείς ακροατές Του.
Ο Ευαγγελιστής Λουκάς αναφέρει: «Μετά δε ταύτα ανέδειξεν ο Κύριος καί ετέρους εβδομήκοντα καί απέστειλεν αυτούς ανά δύο προ προσώπου αυτού εις πάσαν πόλιν καί τόπον ου ήμελλεν αυτός έρχεσθαι. Έλεγεν ούν προς αυτούς· ο μεν θερισμός πολύς, οι δε εργάται ολίγοι. Δεήθητε ούν τού κυρίου τού θερισμού, όπως εκβάλη εργάτας εις τον θερισμόν αυτού. Υπάγετε· ιδού εγώ αποστέλλω υμάς ως άρνας εν μέσω λύκων. Μη βαστάζετε βαλλάντιον, μη πήραν, μηδέ υποδήματα, καί μηδένα κατά την οδόν ασπάσησθε· εις ην δ’ αν οικίαν εισέρχησθε, πρώτον λέγετε· ειρήνη τω οίκω τούτω καί εάν η εκεί υιός ειρήνης, επαναπαύετε επ’ αυτόν η ειρήνη υμών· ει δε μήγε, εφ’ υμάς ανακάμψει… καί θεραπεύετε τούς εν αυτή ασθενείς, καί λέγετε αυτοίς· ήγγικεν εφ’ υμάς η βασιλεία τού Θεού» (Λουκ.10,1-10). Αναφέρει ο ιερός Ευαγγελιστής επίσης ότι έστελνε αυτούς δύο μαζί να προπορευθούν από Αυτόν σε κάθε πόλη και τόπο, όπου επρόκειτο να πάει, να προπαρασκευάσουν τρόπον τινά το έδαφος, να προετοιμάσουν τις καρδιές να υποδεχθούν και να ακούσουν τον Κύριο.
Νέα επιδίωξη του Μητροπολίτη Περιστερίου για χειραγώγηση της εκκλησιαστικής συνείδησης προς την αποδοχή της ψευδοσυνόδου Κρήτης.
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΙΣΤΩΝ Ι.Μ. ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ
Δέκα (10) χρόνια μετά την επιχείρηση θεσμικής νομιμοποίησης του Οικουμενισμού στην Κρήτη (Κολυμπάρι, Ιούνιος 2016), κληρικοί και λαϊκοί οπαδοί της παναίρεσης "εορτάζουν" την μνήμη της με εκδηλώσεις, όπως αυτή που προαναγγέλλεται από την καλπάζουσα στην κούρσα της ηγεσίας της, Μητρόπολη Περιστερίου.
Έτσι, την Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026 στον «φιλόξενο» (σε όλη την πανσπερμία αιρετικών) χώρο του επισκοπείου της Ι.Μ. Περιστερίου και με συντονιστή τον ίδιο τον Μητροπολίτη της, διοργανώνεται εκδήλωση με τίτλο «10 Χρόνια από την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Κρήτης. Συντελεστές και Προοπτικές της».
Συμπροσευχή Σύρου Δωροθέου Β’ και ιερέων σε παπικό ναό, στην τελετή υποδοχής του νέου «επισκόπου» των παπικών Γεώργιο Αλτουβά.
σ.σ. Τί πιο εξώφθαλμο και προκλητικό. Από τη μία πλευρά της τραπέζης των αιρετικών παπικών στέκονται «ορθόδοξοι» λεγάμενοι κληρικοί με επικεφαλής τον Σύρου Δωρόθεο Β’, και από την άλλη πλευρά της τραπέζης στέκονται παπικοί, καθώς όλοι μαζί υποδέχονται το νέο «επίσκοπο».
Το «Αἰωνία ἡ μνήμη» στον τάφο του Πάπα και η ευθύνη του Πατριάρχη
Γεώργιος Αποστολάκης
Η επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στον τάφο του Πάπα Φραγκίσκου, στις 28 Οκτωβρίου 2026, στη βασιλική της Santa Maria Maggiore στη Ρώμη, προστίθεται στη μακρά σειρά των δημόσιων εκδηλώσεων προσεγγίσεώς του προς τον Παπισμό. Το ίδιο το Πατριαρχείο ανακοίνωσε την επίσκεψη και την κατάθεση λουλουδιών στον τάφο του εκλιπόντος. Το κρίσιμο ζήτημα, όμως, που θέτει το βίντεοτο οποίο συνοδεύει την είδηση, είναι η ψαλμωδία του «Αἰωνία ἡ μνήμη» υπέρ αυτού. Πρόκειται για ενέργεια με εκκλησιαστικό περιεχόμενο, η οποία απαιτεί εκκλησιαστική εξήγηση.
Ο σεβασμός προς έναν νεκρό και η ανθρώπινη λύπη για την απώλειά του είναι απολύτως κατανοητά. Η δημόσια χρησιμοποίηση, όμως, της ευχής με την οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία αποχαιρετά και μνημονεύει τους κεκοιμημένους της δεν εξαντλείται σε μια έκφραση προσωπικής φιλίας. Ιδίως όταν την ψάλλει ο Οικουμενικός Πατριάρχης, η πράξη αποκτά αναπόφευκτα διδακτική σημασία. Τι διδάσκονται οι πιστοί βλέποντάς την; Ότι οι δογματικές διαφορές εξακολουθούν να αποτελούν ουσιώδες εμπόδιο εκκλησιαστικής κοινωνίας ή ότι μπορούν πλέον να παραμερίζονται στην πράξη;
Η ορθόδοξη αντίθεση προς τις παπικές κακοδοξίες έχει σαφές θεολογικό περιεχόμενο. Δεν αποτελεί κατάλοιπο εθνικών ανταγωνισμών ούτε ανεξήγητη εμμονή σε ένα μακρινό ιστορικό επεισόδιο. Ο άγιος Μάρκος ο Ευγενικός διατύπωσε απερίφραστα την κρίση του για τους Λατίνους: «αἱρετικοί εἰσιν ἄρα, καὶ ὡς αἱρετικοὺς αὐτοὺς ἀπεκόψαμεν». Η Εκκλησία τον τιμά ακριβώς ως υπερασπιστή της πίστεως, ο οποίος αρνήθηκε να υπογράψει την ένωση της Φλωρεντίας. Η τιμή αυτή έχει συνέπειες για τη σημερινή εκκλησιαστική στάση· δεν μπορεί να περιορίζεται σε έναν ετήσιο πανηγυρικό λόγο.
Ποιό εκκλησιαστικό Τυπικό προβλέπει Επιτάφιο και Εγκώμια για τον Άγιο Δημήτριο;
ΑΛΛΟ Η ΕΙΚΟΝΑ, ΑΛΛΟ ΤΑ ΛΕΙΨΑΝΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟ Ο ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Στην Καρίτσα δεν έγινε απλώς λιτάνευση της εικόνας του Αγίου Δημητρίου. Δεν έγινε μόνο τιμητική περιφορά των ιερών λειψάνων του. Έγινε επιτάφια περιφορά, με τον Άγιο ξαπλωμένο πάνω σε ανθοστόλιστο Επιτάφιο, σαν να κείται νεκρός.
Να ξεκαθαρίσουμε τα αυτονόητα: άλλο να λιτανεύεται η εικόνα ενός Αγίου, που τον παρουσιάζει ως πρόσωπο ζωντανό εν Χριστώ· άλλο να περιφέρονται τα λείψανά του, που τιμώνται ως ιερά κατάλοιπα του σώματός του· κι άλλο να τοποθετείται η απεικόνισή του σε Επιτάφιο και να γίνεται επιτάφια πομπή. Το ότι περιφέρθηκε και λείψανο δεν αλλάζει τον χαρακτήρα της ξεχωριστής αυτής τελετής.
Ο Επιτάφιος έχει συγκεκριμένο θεολογικό κέντρο: τον ενταφιασμένο Χριστό, την κάθοδό Του στον Άδη και τη νίκη Του επί του θανάτου με την Ανάσταση. Δεν είναι ένα γενικό σκηνικό για κάθε Άγιο που κοιμήθηκε ή μαρτύρησε.
Πρωτοφανής απόφαση στα εκκλησιαστικά χρονικά της τοπικής μας Εκκλησίας αποτελεί η πρόσφατη εγκύκλιος της Ιεράς Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας για τον μήνα Δεκέμβριο. Όταν οι ευλαβείς ιερείς διάβασαν το σχετικό σημείωμα, δεν πίστευαν στα μάτια τους με αυτό που αντίκρισαν. Με μια αιφνιδιαστική και άκρως εγωκεντρική κίνηση, αποφασίστηκε το κλείσιμο των ιερών ναών και η κατάργηση της πρωινής Θείας Λειτουργίας κατά την 4η Δεκεμβρίου, ημέρα κατά την οποία η Ορθοδοξία τιμά τη μνήμη της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας και του Οσίου Ιωάννου του Δαμασκηνού, προκειμένου να εξαναγκαστεί το σύνολο του κλήρου και του λαού να μεταβεί στο Μεσολόγγι για τα ονομαστήρια του Μητροπολίτη κ.κ. Δαμασκηνού.
Ένας απέραντος γεωγραφικός εμπαιγμός των πιστών
Η Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας είναι, ως γνωστόν, η μεγαλύτερη σε έκταση μητρόπολη της Ελλάδας. Είναι αδύνατον να συλλάβει ο ανθρώπινος νους πώς ένας ποιμενάρχης απαιτεί από έναν Χριστιανό που κατοικεί, για παράδειγμα, στη Βόνιτσα, να υποχρεωθεί να διανύσει μια διαδρομή 95 χιλιομέτρων μόνο και μόνο για να βρει μια ανοιχτή εκκλησία να εκκλησιαστεί.
Ανάλογες εικόνες με κλειδωμένες εκκλησίες και πιστούς να μένουν εκτός των οίκων του Θεού είχαμε να ζήσουμε από την περίοδο της πανδημίας, όταν οι αποφάσεις της τότε κυβέρνησης είχαν προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων και αλγεινή εντύπωση στο χριστεπώνυμο πλήρωμα. Σήμερα, εν έτει 2026, έρχεται ο ίδιος ο Επίσκοπος να επιβάλει ένα ιδιότυπο πνευματικό «λοκντάουν» στο ποίμνιό του. Μοιάζει εντελώς αδιανόητο ένας Μητροπολίτης να στερεί από τους πιστούς το δικαίωμα του εκκλησιασμού, επειδή τη συγκεκριμένη ημέρα επιθυμεί να τιμήσει τον εαυτό του.
Από τον βίο του οσίου Αμβροσίου της Όπτινα. Απο τον Συναξαριστή
Τον 19ο αιώνα ο όσιος Αμβρόσιος της Όπτινα ευεργέτησε αναρίθμητους Ρώσους με τις σοφές συμβουλές του πάνω σε θέματα όχι μόνο της πνευματικής αλλά και της καθημερινής ζωής. Μετά την κοίμησή του, το 1891, πολλοί διηγούνταν το πώς τους βοήθησε για να λύσουν κάποιο πρόβλημά τους.
– Εγώ ήμουνα μανιώδης καπνιστής, έλεγε κάποιος. Κάπνιζα αμέτρητα τσιγάρα κάθε μέρα, και κατάντησα ψυχοσωματικό ράκος. Έφτασα στο σημείο να περνώ σοβαρές κρίσεις μελαγχολίας. Από την τελειωτική καταστροφή με έσωσε η παρέμβαση του στάρετς Αμβροσίου. Ένα γράμμα, που μου έστειλε, ήταν για μένα σωσίβιο. Το φυλάω σαν πολύτιμο κειμήλιο. Το έχω μάθει απ’ έξω. Στην αρχή απαριθμούσε τις ζημιές που προξενεί ο καπνός στο σώμα και στην ψυχή. Και κατέληγε: «”Τα αδύνατα για τους ανθρώπους είναι δυνατά για τον Θεό” (πρβ. Ματθ. 19:26)… Σας συνιστώ να θεραπεύσετε το πάθος σας με φάρμακα πνευματικά: Να εξομολογηθείτε με κάθε λεπτομέρεια όλες τις αμαρτίες που διαπράξατε από την παιδική σας ηλικία μέχρι σήμερα. Να ετοιμαστείτε για να μεταλάβετε τα άχραντα Μυστήρια.
Οι πραγματικοί καλλιτέχνες δεν έχουν πρόβλημα να εκφράσουν το ύψιστο, το καλό και το αγαθό, διότι το αναζητούν, δεν το ποδοπατούν!
Στη φωτογραφία απεικονίζεται ο σπουδαίος ζωγράφος Γιάννης Τσαρούχης κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου, κρατώντας την “Παναγία της Νίκης”, τη συγκλονιστική εικόνα που ζωγράφισε ενώ βρισκόταν στο Αλβανικό Μέτωπο.
Ο Γιάννης Τσαρούχης στρατεύθηκε το 1939 και υπηρέτησε στο Κούτσι, στην Αλβανία.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου είχε αναλάβει τη δημιουργία καμουφλάζ στρατιωτικών εγκαταστάσεων και στολών, ενώ δεν σταμάτησε ούτε τότε να ζωγραφίζει, δημιουργώντας προσωπογραφίες των φαντάρων που πολεμούσαν με σθένος τους Ιταλούς.
Την ιστορία της Παναγίας της Νίκης είχε αφηγηθεί στο βιβλίο «Μαρτυρίες ’40-’41» του Κ. Χατζηπατέρα.
Όπως είχε αποκαλύψει, η ιδέα του πίνακα προήλθε όταν άκουσε κατά τη διάρκεια του συσσιτίου έναν φαντάρο να περιγράφει ότι είχε δει όραμα με την Παναγία.
Ο ανθυπασπιστής είχε αναφέρει ότι αρχικά την πέρασε για κάποια Αλβανή κατάσκοπο και ύψωσε το ρεβόλβερ του για να την πυροβολήσει, όμως τότε η γυναίκα ύψωσε την παλάμη της και του είπε:
«Μη χτυπάς, έχω να σου πω κάτι: τη Λαμπρή θα είσαστε σπίτι σας».
Ο Διοικητής αποφάσισε να χτίσει μια εκκλησία για την Παναγιά στο σημείο που του υπέδειξε ο φαντάρος και ζήτησε από τον Τσαρούχη να ζωγραφίσει τις τοιχογραφίες.
Στην ακόλουθη φωτογραφία διακρίνονται οι λόγοι του έπους και την νίκης του ΄40:
Η πίστη ότι με την βοήθεια του Θεού και της Παναγίας θα έρθει η νίκη, το θάρρος μπροστά στον ανώτερο εχθρό, η θυσία μάνας και γιου για την πατρίδα και το δίκαιο, η ταπείνωση και το σθένος που μόνο αυτή κατέχει και που τιμωρεί τον υπερήφανο.
ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟΝικητήρια ιαχή μετά την κατάληψη υψώματος.
Τέτοια μέρα πριν από 79 χρόνια, 28η Οκτωβρίου του 1940, η Ελλάδα έπαιρνε το βάπτισμα του πυρός στην πιο αιματοβαμμένη πολεμική περίοδο της ανθρώπινης ιστορίας. Η φασιστική Ιταλία απαιτεί να αναλάβει τον έλεγχο στρατηγικών σημείων της χώρας- στα βουνά της Ηπείρου αρχίζει ο ελληνοϊταλικός πόλεμος. Το Έπος του ’40.
Τους ανθρώπους που τον έζησαν, στην πρώτη γραμμή ή στα μετόπισθεν, τους άντρες που πολέμησαν και δεν άφησαν τα κόκκαλά τους στο χιόνι, νέες τότε γυναίκες, νηστικά, σκελετωμένα παιδιά- αυτούς τους ανθρώπους τους έχουμε ζήσει κι εμείς. Και κάποιοι ζούνε ακόμα.
Οι ιστορίες και τα βιώματά τους, ακόμα κι αν πολλοί απέφευγαν να μιλούν εκτενώς, υπάρχουν σαν πρωτογενείς ιστορικές μαρτυρίες στο μνημονικό και των περισσότερων νεότερων Ελλήνων. Αν κάποια ιταλική ή γερμανική σφαίρα δεν είχε περάσει ξυστά από τον πρόγονό μας, δε θα είχαμε ποτέ υπάρξει- δεν είναι ο πόλεμος του ’40, ο αντιφασιστικός και αντιναζιστικός αγώνας της Ελλάδας ένα ηρωικό γεγονός σήμερα ανεπαίσθητο. Οι γενιές του τότε και του τώρα είναι πολύ κοντινές για να μην συνδέονται συναισθηματικά.
Στο Πολεμικό Μουσείο της Αθήνας αυτή η συλλογική μνήμη του λαού είναι απτή. Οι φωτογραφίες της περιόδου ’40- ’41 οπτικοποιούν ιστορίες που έχουμε ακούσει με συναρπαστικό τρόπο, όπως μόνο η ορατή μνήμη και το φωτογραφικό στιγμιότυπο μπορούν. Μια εικόνα, χίλιες λέξεις.
Στους τοίχους αρκετές εμβληματικές στιγμές της περιόδου- οι περισσότερες έχουν συμπεριληφθεί σε αφιερώματα και ντοκιμαντέρ της περιόδου ’40- ’41 και της Κατοχής που ακολούθησε. Στο υπόγειο, όμως, του Μουσείου, σε ογκώδεις φακέλους και ηλεκτρονικούς υπολογιστές φυλάσσονται χιλιάδες ακόμα εικόνες, αδημοσίευτες οι περισσότερες.
Διηγούνται όχι μόνο ηρωικές, εφ′ όπλου λόγχη επιθέσεις, αλλά και την καθημερινότητα στο μέτωπο και τα μετόπισθεν. Το ξεψείρισμα, τα γράμματα στη μάνα και στη γυναίκα, οι πετσοκομμένοι τραυματίες, οι αιχμάλωτοι, οι νεκροί με τα ανοιχτά μάτια. Δεν αντηχούν μόνο ”Αέρα!” αλλά και ”Όι, όι μάνα μου...”. Επιλέξαμε 70 από αυτές.
Το σύνολο του φωτογραφικού υλικού από το αρχείο του Πολεμικού Μουσείο συνθέτει ένα οπτικοποιημένο «Αξιον Εστί»- στις εικόνες που παρουσιάζουμε σήμερα προσπαθήσαμε να εικονογραφήσουμε έναν στίχο του έστω. Λίγες γραμμές- αράδες από την «Πορεία προς το Μέτωπο».
″Ξημερώνοντας τ′ Αγιαννιού, με την αύριο των Φώτων, λάβαμε τη διαταγή να κινήσουμε πάλι μπροστά, για τα μέρη που δεν έχει καθημερινές και σκόλες. Έπρεπε, λέει, να πιάσουμε τις γραμμές που κρατούσανε ως τότε οι Αρτινοί, από Χιμάρα ως Τεπελένι. Λόγω που εκείνοι πολεμούσανε απ′ την πρώτη μέρα, συνέχεια, κι είχαν μείνει σκεδόν οι μισοί και δεν αντέχανε άλλο. Δώδεκα μέρες κιόλας είχαμε μεις πιο πίσω. στα χωριά. Κι απάνω που συνήθιζε τ′ αυτί μας πάλι στα γλυκά τριξίματα της γης, και δειλά συλλαβίζαμε το γαύγισμα του σκύλου ή τον αχό της μακρινής καμπάνας, να που ήταν ανάγκη, λέει, να γυρίσουμε στο μόνο αχολόι που ξέραμε: στο αργό και στο βαρύ των κανονιών, στο ξερό και στο γρήγορο των πολυβόλων. Νύχτα πάνω στη νύχτα βαδίζαμε ασταμάτητα, ένας πίσω απ′ τον άλλο, ίδια τυφλοί”. (Οδυσσέας Ελύτης, Ποίηση, Ίκαρος, Αθήνα 2002).
ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟΜεταφορά στρατιωτών μας στο μέτωπο
