Μαθημένη αβοηθησία (learned helplessness) ή πως οι άνθρωποι παύουν να αναγνωρίζουν την παρακμή ως παρακμή και την βαπτίζουν κανονικότητα!

ΚΑΛΩΣ ΟΡΙΣΑΤΕ ΣΤΟΝ ΤΙΤΑΝΙΚΟ Η μαθημένη αβοηθησία μιας κοινωνίας

                        

Προφανώς οι κοινωνίες δεν καταρρέουν τη στιγμή που εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια της παρακμής. Αρχίζουν να καταρρέουν όταν οι άνθρωποί τους παύουν να αναγνωρίζουν την παρακμή ως παρακμή. Όταν αυτό που κάποτε προκαλούσε αγανάκτηση, σήμερα θεωρείται απλώς «η κανονικότητα». Αυτό είναι το σημείο όπου η προσαρμογή παύει να είναι δύναμη και γίνεται ο πιο ύπουλος μηχανισμός της παραίτησης.

Η ψυχολογία διαθέτει έναν όρο γι' αυτό το φαινόμενο: 

μαθημένη αβοηθησία (learned helplessness).

Τη δεκαετία του 1960, ο Martin Seligman περιέγραψε πώς ένας άνθρωπος που εκτίθεται επανειλημμένα σε καταστάσεις όπου δεν μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα, αρχίζει σταδιακά να πιστεύει ότι καμία προσπάθεια δεν έχει νόημα. Ακόμη κι όταν αργότερα αποκτά τη δυνατότητα να αλλάξει την πραγματικότητα, συχνά δεν προσπαθεί. Όχι επειδή είναι ανίκανος, αλλά επειδή έχει μάθει ότι η προσπάθεια είναι μάταιη.

Η μαθημένη αβοηθησία δεν είναι τεμπελιά. Δεν είναι έλλειψη "χαρακτήρα". Είναι μια βαθιά ψυχολογική προσαρμογή στην επαναλαμβανόμενη ματαίωση. Ο άνθρωπος δεν παραιτείται επειδή δεν μπορεί. Παραιτείται επειδή έμαθε ότι δεν αξίζει να προσπαθεί.

Το ανησυχητικό είναι ότι αυτό το φαινόμενο δεν αφορά μόνο τα άτομα. Μπορεί να γίνει και χαρακτηριστικό ολόκληρων κοινωνιών. Δεν χρειάζεται κάποιος να σχεδιάσει συνειδητά την παραίτηση των πολιτών. Αρκεί ένα σύστημα που, επί δεκαετίες, ανταμείβει την υποταγή περισσότερο από την πρωτοβουλία, τη σιωπή περισσότερο από τη συμμετοχή, την ανικανότητα περισσότερο από την άοκνη προσπάθεια και τη διαπλοκή/διαφθορά περισσότερο από την αξιοκρατία.

Όταν ο πολίτης διαπιστώνει επανειλημμένα ότι η αξιοσύνη δεν αμείβεται, ότι η αδικία σπάνια αποκαθίσταται, ότι οι θεσμοί λειτουργούν επιλεκτικά και ότι η φωνή του δύσκολα επηρεάζει τις εξελίξεις, αρχίζει να εσωτερικεύει μια βαθιά πεποίθηση: «Τίποτα δεν αλλάζει.»

Ο ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΙΣΜΟΣ ΩΣ "ΔΙΑΛΥΤΗΣ" ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥ

                     

Ο δικαιωματισμός, όπως έχει εξελιχθεί τις τελευταίες δεκαετίες, δεν είναι απλώς η υπεράσπιση των ατομικών δικαιωμάτων. Είναι μια ιδεολογία που μετατοπίζει το κέντρο βάρους από τις σχέσεις, τις κοινότητες και τα συλλογικά υποκείμενα στο άτομο ως αυτάρκη μονάδα. Και σε αυτή τη μετατόπιση κρύβεται η διαλυτική του δύναμη.

 Τα δικαιώματα ιστορικά γεννήθηκαν μέσα από συλλογικούς αγώνες. Δεν προέκυψαν από ατομικές διεκδικήσεις αποκομμένες από το κοινωνικό σώμα, αλλά από τη συγκρότηση ομάδων, τάξεων και κινημάτων που διεκδίκησαν αλλαγή στους όρους ζωής τους. Σήμερα, όμως, ο δικαιωματισμός τείνει να λειτουργεί αντίστροφα: αποσπά το δικαίωμα από το συλλογικό πλαίσιο που το γέννησε και το μετατρέπει σε ατομική ταυτότητα.

 Η περιχαράκωση στις ατομικές ταυτότητες δεν ενδυναμώνει τις σχέσεις, τις υπονομεύει. Όταν το άτομο καλείται να ορίσει τον εαυτό του πρωτίστως μέσα από μια σειρά δικαιωματικών προσδιορισμών, η κοινωνική ζωή παύει να είναι χώρος συνάντησης και γίνεται πεδίο διαρκούς οριοθέτησης. Ο άλλος δεν προσεγγίζεται ως πιθανός σύμμαχος ή συνοδοιπόρος, αλλά ως δυνητική απειλή, ως κάποιος που «μπορεί να παραβιάσει».

 Έτσι, η κοινωνία μετασχηματίζεται σε άθροισμα παράλληλων μονολόγων. Αντί για κοινό λόγο, έχουμε διαρκή επίκληση ατομικών αξιώσεων. Αντί για συλλογική εμπειρία, έχουμε ανταγωνισμό βιωμάτων. Και αντί για πολιτική σύγκρουση γύρω από υλικά συμφέροντα, έχουμε ηθικοποίηση της διαφοράς.

Τραγική επιβεβαίωση της πνευματικής και κοινωνικής κατρακύλας:

Πάνω από 2.000 παιδιά ετησίως στα νοσοκομεία από ξυλοδαρμό

Συγκλονιστικά στοιχεία για την αύξηση των περιστατικών βίας μεταξύ εφήβων αποκαλύπτει ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος, με αφορμή τα δύο νέα περιστατικά ξυλοδαρμού ανήλικων μαθητών εντός των χώρων του σχολείου σε περιοχές της Αττικής.

Συγκεκριμένα, δύο ανήλικοι μαθητές μεταφέρθηκαν τραυματισμένοι στο εφημερεύον παιδιατρικό νοσοκομείο «Αγλαΐα Κυριακού», μετά από περιστατικά βίας σε σχολεία της Αττικής, σύμφωνα με όσα αναφέρει σε σχετική ανάρτησή του ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Δημοσίων Νοσοκομείων (ΠΟΕΔΗΝ), Μιχάλης Γιαννακός.

Το πρώτο περιστατικό αφορά σε αγόρι 15,5 ετών, το οποίο, σύμφωνα με τις πληροφορίες της ΠΟΕΔΗΝ, δέχθηκε άγρια επίθεση από δύο κουκουλοφόρους μέσα στο προαύλιο του σχολείου του, στην περιοχή του Αλίμου. Το παιδί μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ και συνοδεία αστυνομικών στο νοσοκομείο. Ευτυχώς, μετά την παροχή ιατρικής φροντίδας και τις απαραίτητες εξετάσεις, η κατάσταση της υγείας του δεν εμπνέει ανησυχία και επέστρεψε στο σπίτι με τους γονείς του.

Συναντώντας μιὰ μὴ ὀρθόδοξη κοινωνία

Anthony Bloom 

Metropolitan of Sourozh (1914- 2003) 

Δώδεκα Ἀπόστολοι μὲ τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος βγῆκαν στὸν κόσμο. Συνοδεύονταν ἀπὸ μιὰ μικρὴ ὁμάδα μαθητῶν, ἑβδομήντα ἄνδρες καὶ γυναῖκες. Καὶ ἄλλαξαν τὸν κόσμο, ὄχι ἀμέσως, ἀλλὰ μέσα ἀπὸ ἕνα κύμα κατανόησης, βιώματος, ἀνανέωσης τῆς ζωῆς, ἔκαναν διαφορετικὸ ὁλόκληρο τὸν κόσμο ἀπὸ αὐτὸ ποὺ ἦταν γιὰ ἑκατοντάδες χρόνια. Ὑπάρχουν σήμερα ἑκατομμύρια Χριστιανοὶ διαφορετικοῦ δόγματος καὶ ὅμως, ἐξαιτίας μας, οἱ Χριστιανοί, ὁ Χριστιανισμὸς φαίνεται ὅτι ὅλο καὶ πιὸ πολὺ δὲν ἔχουν σχέση μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ Χριστιανισμοῦ.

Ὑπάρχει ἕνα μεγάλο μέρος τῆς κοινωνίας ποὺ ζεῖ, δρᾶ, σκέφτεται, δημιουργεῖ σ’ ἕναν κόσμο ποὺ φαινομενικὰ δὲν ἔχει τίποτα κοινὸ μὲ τὸ Εὐαγγέλιο. Καὶ λέω φαινομενικά, ἐπειδὴ αύτὸ δὲν εἶναι τελείως ἀλήθεια. Οἱ ἀρχὲς πάνω στὶς ὁποῖες θεμελιώθηκαν ἀκόμα καὶ οἱ ἄθεες κοινωνίες, ἔχουν συχνὰ ρίζες Χριστιανικὲς. Ὁ Χριστιανισμὸς ἔφερε στὸν κόσμο μιὰ ἔννοια ποὺ δὲν ὑπῆρχε στὴν ἀρχαιότητα: τὴν ἀπόλυτη, ἐσχατολογικὴ ἀξία τοῦ προσώπου, τὴν ἀξία ποὺ ἔχει κάθε ὕπαρξη. Στὸ παρελθὸν ὑπῆρχαν κύριοι καὶ σκλάβοι, τώρα ὑπάρχουν ὑπάρξεις, ἄνδρες καὶ γυναῖκες, παιδιά, μοναδικὲς ὑπάρξεις – καὶ ὁ καθένας μας, ἀκόμα κι ἄν δὲν τὸ γνωρίζουμε πάντα, ἔχει μιὰν ἀξία ἀπόλυτη στὰ μάτια τοῦ Θεοῦ, καὶ στὰ μάτια τῆς κοινωνίας. Κι ὅμως, κατὰ κάποιο τρόπο, ἡ ζωή μας δὲν ἔχει τίποτα κοινό μὲ τὸν Χριστιανισμό. Δὲν σᾶς προκαλῶ, δὲν κάνω κριτικὴ στὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὑπάρχουν κάποια πράγματα ποὺ θὰ πρέπει νὰ λάβουμε ὑπ’ὅψιν μας, νὰ σκεφτοῦμε σοβαρά καὶ νὰ δοῦμε ποὺ βρισκόμαστε.

Οἱ τρόποι κοινωνίας μὲ τὴν αἵρεση καὶ τὴν παρανομία κατὰ τὸν Μ. Βασίλειο

«Οἵτινες τὴν ὑγιᾶ ὀρθόδοξον πίστιν προσποιούμενοι ὁμολογεῖν, κοινωνοῦσι δὲ τοῖς ἑτερόφροσι, τοὺς τοιούτους, εἰ μετὰ παραγγελίαν μὴ ἀποστῶσιν, μὴ μόνον ἀκοινωνήτους ἔχειν, ἀλλὰ μηδὲ ἀδελφοὺς ὀνομάζειν».

Ὁ Μ. Βασίλειος μᾶς διδάσκει ὅτι ἡ συνεργασία καὶ ἡ  «κοινωνία» μὲ κάποιον αἱρετικὸ καὶ παράνομο γίνεται κατὰ τρεῖς τρόπους.

Πρῶτον, ὅταν συμμετέχουμε στὸ ἴδιο ἔργο: «Κατὰ τὸ ἔργον, ὅταν ἀλλήλοις ἐπὶ τῷ αὐτῷ σκοπῷ συλλαμβάνωνται πρὸς τὴν ἐνέργειαν».

Δεύτερον, ὅταν κάποιος δὲν συμμετέχει μέν, ἀλλά, ἀντὶ νὰ καταδικάσει, ἀποδέχεται τὴν γνώμη ἐκείνου ποὺ ἐνεργεῖ κάποιο ἔργο τέτοιου εἴδους, καὶ τότε κοινωνεῖ: «Κατὰ δὲ γνώμην, ὅταν συγκατάθηταί τις τῇ διαθέσει τοῦ ποιοῦντος, καὶ συναρεσθῇ».

Τρίτον·  ὑπάρχει, λέγει, κι ἕνας ἀκόμα τρόπος κοινωνίας, ποὺ πολλοὶ δὲν τὸν ἀντιλαμβάνονται, ἀλλὰ μᾶς τὸ ὑποδεικνύει ἡ Ἁγία Γραφή. Λογίζεται, δηλαδή, ὅτι κοινωνεῖ κανεὶς μὲ τὸ κακὸ καὶ τὴν αἵρεση, ἀκόμα καὶ στὴν περίπτωση πού, ναὶ μὲν δὲν συνεργάζεται, ναὶ μὲν δὲν συμφωνεῖ μὲ τὸν κακὸ ποὺ διαπράττεται καὶ τὴν αἵρεση ποὺ διδάσκεται ἀπὸ τὸν αἱρετικό, ἀλλ’ ὅμως, ἐνῶ γνωρίζει τὸ κακὸ ποὺ γίνεται, ἐφησυχάζει, καὶ δὲν ἐλέγχει: «Ἑτέρα δὲ κοινωνία τοὺς πολλοὺς λανθάνουσα ἐμφαίνεται τῇ ἀκριβολογίᾳ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς· ὅταν μήτε συνεργασάμενος, μήτε συγκαταθέμενος τῇ διαθέσει, γνοὺς δὲ τὴν κακίαν τῆς γνώμης ἀφ' ἧς ποιεῖ, ἐφησυχάσῃ, καὶ μὴ ἐλέγξῃ».

Ὁ Μέγας πατὴρ διακρίνει ὅμως ἐδῶ καὶ μιὰ ἄλλη περίπτωση «μὴ κοινωνίας». Αὐτὴ εἶναι ἐκείνη ποὺ συμβαίνει, ὅταν κάποιος συνεργάζεται μὲν μὲ κάποιον ποὺ φαίνεται ὅτι κάνει κάτι καλό, χωρὶς νὰ γνωρίζει ὅμως ὅτι αὐτός, ὁ φαινομενικὰ καλός, δὲν ἔχει καλὴ διάθεση καὶ καλὸ σκοπό. «Ὁ δὲ συνεργαζόμενος μέν τινι τὸ ἀγαθὸν ἀγαθῇ γνώμῃ, ἀγνοῶν δὲ αὐτοῦ τὴν κακίαν τῆς τε διαθέσεως καὶ τοῦ σκοποῦ, οὐκ ἐν τῷ συνεργάζεσθαι ἔγκλημα ἕξει κοινωνίας, ἀλλ' ἐν τῷ κεχωρίσθαι τῆς τοῦ ἀλλοτρίου διαθέσεως, φυλάσσειν δὲ ἑαυτὸν ἐν τῷ κανόνι τῆς πρὸς τὸν Θεὸν ἀγάπης».

 Καὶ γεννιέται τὸ εὔλογο ἐρώτημα: Ὅσοι συγκοινωνοῦν, συνεργάζονται, ἐπικοινωνοῦν ἐκκλησιαστικὰ μὲ τοὺς  Οἰκουμενιστὲς κληρικούς, δὲν ἀνήκουν στὶς παραπάνω κατηγορίες; Τὸτε δὲν πρἐπει νὰ ἰσχύει τὸ "μήτε συγκοινωνεῖν τοῖς τοιούτοις" τοῦ Μ. Βασιλείου; Ἐμεῖς γιατὶ κάνουμε πῶς τάχα δὲν τὸ γνωρίζουμε;

Τὸ εὐρύτερο κείμενο τοῦ Μ. Βασιλείου:

ΕΡΩΤΗΣΙΣ Θʹ.

Εἰ χρὴ συγκοινωνεῖν τοῖς παρανομοῦσιν, ἦ τοῖς ἀκάρποις ἔργοις τοῦ σκότους, κἂν μὴ ὦσι τῶν ἐμοὶ πιστευθέντων οἱ τοιοῦτοι.

EMΜANUEL TODD : Η θρησκεία διαμορφώνει προσωπικότητες και ενώνει την κοινωνία

Εμ. Τοντ: «Οι άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν ότι η απουσία θρησκείας τους μειώνει. Και είναι ένας άθεος που σας το λέει αυτό… Με λύπη ανακαλύπτουμε ότι το μεμονωμένο άτομο συρρικνώνεται, παρόλο που αφοσιώνεται στην «προσωπική του ανάπτυξη».

 

EΜ. TODD[i]: Η θρησκεία διαμορφώνει 

προσωπικότητες και ενώνει την κοινωνία

Συνέντευξη στην Eugénie Bastié - Le Figaro     

LE FIGARO. – Μόλις τον Ιανουάριο μας αιφνιδιάσαμε με ένα δοκίμιο 350 σελίδων για την Ήττα της Δύσης και σας βρίσκουμε μαζί με το Γραφικό Τρόμο[ii] σε ένα κόμικ[iii] που παρουσιάζει τη δουλειά σας για τα οικογενειακά συστήματα. Μπορείτε να μας συνοψίσετε τα συμπεράσματά σας;

ΕΜΜΑΝΟΥΕΛ ΤΟΝΤ. - Ας πούμε για να απλοποιήσω ότι έχω ορίσει τέσσερα μεγάλα οικογενειακά συστήματα, τα οποία αντιστοιχούν στις τέσσερις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες Γαλλία, Γερμανία, Αγγλία και, βέβαια, Ρωσία. 

Πρώτα η Γαλλία. Πάρτε μια αγροτική οικογένεια στο Λεκανοπέδιο του Παρισιού τον 18ο αιώνα: τα παιδιά, όταν ενηλικιωθούν, φεύγουν για να ιδρύσουν ένα ανεξάρτητο νοικοκυριό. Δεν υπάρχουν ποτέ δύο ενήλικες γενιές μαζί κάτω από την ίδια στέγη. Είναι η πυρηνική οικογένεια[iv] που έχει όλες τις εμφανίσεις της σύγχρονης οικογένειας. Σε αυτό προστίθεται η ισότητα των παιδιών ως προς την κληρονομικότητα μεταξύ αγοριών και κοριτσιών, που κληρονομήθηκε από τη Ρώμη. Αυτή είναι η παράδοση του Λεκανοπεδίου του Παρισιού, που επικρατεί από πριν την Επανάσταση. Οι θεμελιώδεις αξίες του είναι η ελευθερία (των παιδιών) και η ισότητα (των αδελφών ανεξαρτήτως φύλου). 

Η διπροσωπία του Ναυπάκτου Ιεροθέου

Ο Ναυπάκτου Ιερόθεος μιλάει για την κατάντια της κοινωνίας μας, όταν ο ίδιος ως επίσκοπος είναι υπεύθυνος για την συμπόρευση της εκκλησιαστικής ηγεσίας με την κατάντια αυτή. Ποιός ξεχνάει την συμπόρευσή του με την Ιεραρχία της Εκκλησίας σε όλα τα καυτά θέματα, τις συναντήσεις του με τον αμερικανό πρέσβη και προωθητή της ομοφυλοφιλίας στην Ελλάδα καί τόσα άλλα; Μιλάει για την εκκοσμίκευση της εκκλησιαστικής ζωής, όταν ο ίδιος ως επίσκοπος είναι υπεύθυνος για την εκκοσμίκευση αυτή. Πότε καταδίκασε ο Ναυπάκτου και απέκλεισε την συμμετοχή του από τον πακτωλό των φωτογραφιών στα εκκλησιαστικά ιστολόγια, από τις συναυλίες, τις εκδηλώσεις, τον θρησκευτικό τουρισμό και τόσα άλλα; Μιλάει για την προδοσία της πίστεως, επαναλαμβάνοντας συνεχώς ως φενάκη τον αείμνηστο Ρωμανίδη, όταν ο ίδιος ως επίσκοπος είναι υπεύθυνος για την προδοσία αυτή αρχής γενομένης από το Κολυμπάρι εξ ου και η σιωπή του για τις τόσες καινοτομίες των Οικουμενιστών. Τελικά έχει τέλος η διπροσωπία του Ναυπάκτου;

Α.Τ.

Ναυπάκτου Ιερόθεος: Η εικόνα της κοινωνίας μας και η Εκκλησία

Μητροπολίτου Ναυπάκτου & Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου

---

Καθημερινά δημοσιεύονται διάφορες ἀντικοινωνικές συμπεριφορές πού προκαλοῦν ὅλους μας, καί τό κοινωνικό περί δικαίου αἴσθημα. Δέν μποροῦν νά δικαιολογηθοῦν οἱ βίαιες συμπεριφορές ἀπό ἄνθρωπο σέ ἄνθρωπο, ἀλλά δέν μπορεῖ νά ἀμνηστευθῆ καί ἡ εἰκόνα τῆς κοινωνίας μας, τήν ὁποία ἔχουμε διαμορφώσει μέ τόν τρόπο μας.

Νομίζω, τό θέμα πού πρέπει νά ἀντιμετωπίση ἡ Ἐκκλησία καί ὅσο τό δυνατόν γρηγορότερα εἶναι ἡ ἐκκοσμίκευση ὄχι μόνον τῆς κοινωνίας, ἀλλά καί τῆς ἰδίας τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς. Τό λέγω αὐτό γιατί ἡ κοινωνία πού δέχεται διάφορες ἐπιδράσεις, λόγῳ τῆς παγκοσμιοποίησης, ἀλλάζει συνεχῶς καί ἀποεκκλησιοποιεῖται ἤ ἀποθρησκειοποιεῖται ἀπό τά διάφορα παραδοσιακά πρότυπα πού ἔχει. Αὐτό δέν μπορεῖ νά ἀναχαιτισθῆ μέ κοσμικούς τρόπους, καί αὐτό ἐπηρεάζει καί τά μέλη τῆς Ἐκκλησίας.

1. Ἡ ἐπικούρεια νοοτροπία

Ἤδη ὁ Kenneth Gergen, κάνοντας λόγο γιά τόν «μεταμοντερνισμό» ἤ τήν «μετανεωτερικότητα», γράφει ὅτι ἡ μετανεωτερικότητα προσδιορίζεται ἀπό τρία γνωρίσματα. Πρῶτον, τήν «ἀμφισβήτηση τῆς αὐθεντίας», ὅτι δέν ὑπάρχουν αὐθεντίες, δεύτερον, «τήν κατάργηση τῆς λογικῆς τάξης», ἀφοῦ αὐτό πού εἶναι λογικό γιά τόν ἕναν δέν εἶναι λογικό γιά τόν ἄλλον, καί τρίτον, τήν «ἀπώλεια τοῦ ἀναγνωρίσιμου», ἀφοῦ ἀναπτύσσεται ὡς δεδομένο ἡ λεγομένη «πολυπλοκότητα τῶν πραγμάτων».

π. Αυγουστῖνος Καντιώτης: Οι χριστιανοί ως περικαθάρματα του κόσμου (Α' Κορ. δ΄, 9-13)

Ὁμιλία τῆς 11-8-1963 στον ἱ. Ναὸ Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Χαϊδαρίου κήρυξε τὸν θεῖον λόγον ὁ τὀτε ἀρχιμανδρίτης π. Αὐγουστῖνος ὡς ἱεροκῆρυξ τῆς ἱ. Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν.

         

Ερμηνευτικὴ προσέγγιση στο Α΄ Κορ.4,9-13. ποὺ μὲ κάποιες κοινωνικοπολιτικὲς προσαρμογὲς, ἀποδεικνύει ὅτι ὁ Χριστιανὸς δἐν πρέπει νὰ λαμβάνει ὑπ' ὄψιν του τὶς ἐφάμαρτες κρατοῦσες ἀπόψεις τῆς περιρρέουσας κοινωνικῆς ἀκόμη καὶ τῆς ἑκάστοτε θρησκοληπτικῆς ἀτμόσφαιρας, ἀλλὰ πρέπει νὰ πατάει σταθερὰ στὸ στήριγμα τῆς Πίστης κατὰ τὸ Εὐαγγέλιο, στὸ μετερίζι τῆς ἀνθρωπιᾶς καὶ στῆς τιμῆς τὸ χρέος. Κι ἂς εἶναι ὁ τελευταῖος. Διότι, χέρια ποὺ δὲν ἁρπάξανε ξένο ψωμἰ νὰ φᾶνε, αὑτὰ βαστοῦνε τὴν τιμή ὅσο βαρειὰ καὶ νἆναι.

Ο Μ. Βασίλειος για την απομάκρυνση από τους αιρετικούς κι όσους κοινωνούν μαζί τους

      Ὁ Μ. Βασίλειος εἶναι ἀπόλυτος. Δὲν μιλᾶ γιὰ ἀπομάκρυνση μόνο ἀπὸ τοὺς αἱρετικούς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ «Ὀρθοδόξους», ποὺ ὅμως ἐπικοινωνοῦν μὲ αἱρετικούς:

     «Οἵτινες τὴν ὑγιᾶ ὀρθόδοξον πίστιν προσποιούμενοι ὁμολογεῖν, κοινωνοῦσι δὲ τοῖς ἑτερόφροσι, τοὺς τοιούτους, εἰ μετὰ παραγγελίαν μὴ ἀποστῶσιν, μὴ μόνον ἀκοινωνήτους ἔχειν, ἀλλὰ μηδὲ ἀδελφοὺς ὀνομάζειν».

       Καὶ πάλι ὁ Μ. Βασίλειος γράφει ὅτι, ἐὰν ὁποιοδήποτε (λαϊκὸς ἢ “ἔνδοξος”=ἐκκλησιαστικὸς ἡγέτης) μᾶς παρακινήσει -προστάξει νὰ κάνουμε κάτι ποὺ εἶναι ἀντίθετο μὲ τὴν Ἐντολή τοῦ Κυρίου:

       «Ὅταν δέ τι ἐναντίον τῇ τοῦ Κυρίου ἐντολῇ, παραφθεῖρον ἢ μολῦνον αὐτὴν ἐπιταχθῶμεν παρά τινος, καιρὸς εἰπεῖν τότε· Πειθαρχεῖν δεῖ Θεῷ μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις· μνημονεύοντας τοῦ Κυρίου λέγοντος· Ἀλλοτρίῳ δὲ οὐ μὴ ἀκολουθήσωσιν, ἀλλὰ φεύξονται ἀπ' αὐτοῦ, ὅτι οὐκ οἴδασι τῶν ἀλλοτρίων τὴν φωνήν...

"Ο ΚΟΙΝΩΝΩΝ ΑΚΟΙΝΩΝΗΤΩ": Η "ΛΟΓΙΚΗ" ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ!

   Πάλι, οἱ ἴδιοι καὶ οἱ ἴδιοι κύκλοι (ὡς φαίνεται) τῶν σιγονταρο-Οἰκουμενιστῶν, μὲ τὴ θέλησή τους εἰσέρχονται καὶ σχολιάζουν ἀτεκμηρίωτα καὶ προκλητικὰ κάποιες ἀναρτήσεις μας. Σχολιάζουν, χωρὶς νὰ συνεισφέρουν στὴ συζήτηση (στὴν ὁποία ἐλεύθερα συμμετέχουν) κάποιες ἁγιοπατερικὲς μαρτυρίες, ποὺ νὰ ἀντιμάχονται τὴν «συμφωνία τῶν Πατέρων» (κι ὄχι μόνο τὸν ΙΕ΄ Κανόνα) ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς στάσεώς μας ἀπέναντι στοὺς Οἰκουμενιστὲς καὶ τοὺς ἀνεχομένους καὶ κοινωνοῦντας μὲ αὐτούς. Ἐκείνο ποὺ παραθέτουν εἶναι ἡ ὀρθολογικὴ γνώμη τους, πρὸς δικαίωση ἑαυτῶν καὶ τῶν πνευματικῶν τους Πατέρων, ποὺ τοὺς κρατοῦν σὲ κοινωννία μὲ τὴν αἵρεση.

  Ἄλλη μιὰ φορά, λοιπόν, θὰ τοὺς παραθέσουμε (συγκεντρωτικὰ τώρα) τὴ διαχρονικὴ θέση τῆς Ἐκκλησίας κι ὁ «Θεὸς κι ἡ ψυχή τους»!
   Πάντως κάνουν ἕνα καλό· γίνονται ἀφορμὴ νὰ παρατεθεῖ ἄλλη μιὰ φορὰ ἡ Ὀρθόδοξη ἐκκλησιαστικὴ Παράδοση γιὰ τὸ θέμα.

Β' Κανὼν τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ Συνόδου:

«Μὴ ἐξεῖναι δὲ κοινωνεῖν τοῖς ἀκοινωνήτοις, μηδὲ κατ᾽ οἴκους συνελθόντας συνεύχεσθαι τοῖς μὴ τῇ ἐκκλησίᾳ συνευχομένοις, μηδὲ ἐν ἑτέρᾳ ἐκκλησίᾳ ὑποδέχεσθαι τοὺς ἐν ἑτέρᾳ ἐκκλησίᾳ μὴ συναγομένους. Εἰ δὲ φανείῃ τις τῶν ἐπισκόπων, ἢ πρεσβυτέρων, ἢ διακόνων, ἤ τις τοῦ κανόνος τοῖς ἀκοινωνήτοις κοινωνῶν, καὶ τοῦτον ἀκοινώνητον εἶναι, ὡς ἂν συγχέοντα τὸν κανόνα τῆς ἐκκλησίας».

Ὁ ἅγιος Θεόδωρος ὁ Στουδίτης γράφει δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἁπλῶς κοινωνοῦν μέ τούς αἱρετικούς: «Ἐχθροὺς γὰρ τοῦ Θεοῦ, ὁ Χρυσόστομος, οὐ μόνον τοὺς αἱρετικούς, ἀλλὰ καὶ τοὺς τοῖς τοιούτοις κοινωνοῦντας μεγάλῃ καὶ πολλῇ τῇ φωνῇ ἀπεφήνατο» (P.G. 99, 1049 Α).

Οἱ Ἁγιορεῖτες Πατέρες (1272 μ.Χ.) ποὺ βασανίστηκαν γιὰ τὴν Πίστη καὶ ἁγίασαν, ἔγραφαν πρὸς τὸν Παλαιολόγο: «Ἂν ἡ κοινωνία αὐτῶν ᾖ πρόδηλος, καὶ ἐν ἑνὶ τοῦ ὀρθοῦ ἔκπτωσις καὶ ἀνατροπή; ὁ γὰρ αἱρετικὸν δεχόμενος, τοῖς αὐτοῦ ὑπόκειται ἐγκλήμασι· καὶ ὁ ἀκοινωνήτοις κοινωνῶν, ἀκοινώνητός ἐστιν, ὡς συγχέων τὸν κανόνα τῆς Ἐκκλησίας» (Ἐπιστολὴ ἁγιορειτῶν πρὸς τὸν Βασιλέα Μιχαὴλ τὸν Παλαιολόγον, Δοκίμιον Ἱστορικὸν Μοναχοῦ Καλλίστου Βλαστοῦ, ἐκδ.1896, σελ. 97-107).

Καὶ ἀλλοῦ: «Καὶ πῶς ταῦτα ἀνέξεται ὀρθοδόξου ψυχὴ καὶ οὐκ ἀποστήσεται τῆς κοινωνίας τῶν μνημονευσάντων αὐτίκα..., ὅτι μολυσμόν ἔχει ἡ κοινωνία, ἐκ μόνου τοῦ ἀναφέρειν αὐτόν, κἂν ὀρθόδοξος εἴη ὁ ἀναφέρων» (V. LAURENT -  J. DARROUZES, DOSSIER GREC. DE L’ UNION DE LYON (1273-1277, Παρίσι 1976, σ. 399).

Ὁ Ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός γράφει: «Φεύγετε καὶ ὑμεῖς ἀδελφοί, τὴν πρὸς τοὺς ἀκοινωνήτους κοινωνίαν καὶ τὸ μνημόσυνον τῶν ἀμνημονεύτων». Ἴδε ἐγώ Μᾶρκος ὁ ἁμαρτωλός λέγω ὑμῖν, ὅτι ...ὁ λατινοφρονῶν μετά τῶν Λατίνων κριθήσεται καί ὡς παραβάτης τῆς πίστεως λογισθήσεται» (P.G. 160, 1097D, 1100Α).

«Κοινωνίαν ἡγοῦμαι κατὰ τὸ ἔργον, ὅταν ἀλλήλοις ἐπὶ τῷ αὐτῷ σκοπῷ συλλαμβάνωνται πρὸς τὴν ἐνέργειαν· κατὰ δὲ γνώμην, ὅταν συγκατάθηταί τις τῇ διαθέσει τοῦ ποιοῦντος, καὶ συναρεσθῇ. Ἑτέρα δὲ κοινωνία τοὺς πολλοὺς λανθάνουσα ἐμφαίνεται τῇ ἀκριβολογίᾳ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς· ὅταν μήτε συνεργασάμενος, μήτε συγκαταθέμενος τῇ διαθέσει, γνοὺς δὲ τὴν κακίαν τῆς γνώμης ἀφ' ἧς ποιεῖ, ἐφησυχάσῃ, καὶ μὴ ἐλέγξῃ...» (Μ. Βασιλείου, Περὶ Βαπτίσματος, Λόγος Β΄, ἐρωτ. θ΄).

Ἀριστινός: «...καὶ ἀκοινωνήτω κοινωνῶν ἔσται ἀκοινώνητος».

Ζωναρᾶς: «...καὶ τὸ μὴ ἐξεῖναί τινι κοινωνεῖν τοῖς ἀκοινωνήτοις... Τοὺς δὲ τοῖς τοιοῦτοις συνευχομένους, ἢ ὑποδεχομένους αὐτοὺς εἰς ἐκκλησίαν, ἀκοινωνήτους κἀκείνους εἶναι...».

Βαλσαμῶν: «...ἀκοινωνήτους εἶναι τοὺς ἐπισκόπους καὶ λοιποὺς ἱερωμένους τοὺς συνευχομένους τοῖς ἀκοινωνήτοις».

Μ. Βασίλειος: «Οἵτινες τὴν ὑγιᾶ ὀρθόδοξον πίστιν προσποιούμενοι ὁμολογεῖν, κοινωνοῦσι δὲ τοῖς ἑτερόφροσι, τοὺς τοιούτους, εἰ μετὰ παραγγελίαν μὴ ἀποστῶσιν, μὴ μόνον ἀκοινωνήτους ἔχειν, ἀλλὰ μηδὲ ἀδελφοὺς ὀνομάζειν» (Βλ. Ν. Βασιλειάδη, Μᾶρκος ὁ Εὐγενικὸς καὶ ἡ Ἕνωσις τῶν Ἐκκλησιῶν, Ἔκδ. «Σωτήρ», Ἀθῆναι, 1972, σελ. 95).

Ἐνισχυτικὸ τῶν παραπάνω καὶ τὸ τοῦ Μ. Φωτίου: «Αἱρετικός ἐστιν ὁ ποιμήν; Λύκος ἐστί· φυγεῖν ἐξ αὐτοῦ καί ἀποπηδᾶν δεήσει, μηδ’ ἀπατηθῆναι προσελθεῖν, κἄν ἥμερον περισαίειν δοκῇ (ἄρα δὲν πρόκειται γιὰ κάποιον ποὺ ἔχει ἤδη καθαιρεθεῖ, ἀλλὰ περὶ κάποιου ποὺ διδάσκει κακοδοξίες)· φύγε τήν κοινωνίαν αὐτοῦ καί τήν πρός αὐτόν ὁμιλίαν ὡς ἰόν ὄφεως...· φεύγειν οὖν παντί σθένει διά ταῦτα προσήκει τούς τοιούτους» (ΕΠΕ 12, 400,31).

Ἀλλὰ καὶ ὁ ἅγιος Ἀνατόλιος τῆς Ὄπτινα (+1927), στάρεστς τῆς Ρωσικῆς Ἐκκλησίας, προφητεύει διὰ τὴν ἐποχήν μας: «Θὰ ἐξαπλωθοῦν παντοῦ αἱρέσεις... Ὀλίγοι θὰ ἀντιληφθοῦν τὴν πανουργία τοῦ ἐχθροῦ.... Οἱ αἱρετικοὶ θὰ πάρουν τὴν ἐξουσία στὰ χέρια τους.... Θὰ τοποθετήσουν παντοῦ δικούς τους ὑπηρέτας. Θὰ μεταχειρίζωνται βίαν... Οἱ μονάζοντες θά καταπιέζωνται καὶ ὅσοι θὰ εἶναι συνδεδεμένοι μὲ τὰ ὑλικὰ θὰ ὑποταχθοῦν στοὺς αἱρετικούς...  Οἱ δαίμονες διὰ τῆς αἱρέσεως θά εἰσέρχωνται εἰς τά Μοναστήρια, τὰ ὁποῖα θὰ παραμείνουν μόνον τοῖχοι, ἡ χάρις θὰ ἔχει φύγει...».

Ἀξιομνήνευτο γιὰ τὴ διδασκαλία τῶν Ἁγίων γιὰ τὴν ἀπομάκρυνση ἀπὸ κάθε κακία, πάθος καὶ αἱρετικὸ φρόνημα τὸ παρακάτω κείμενο τοῦ ἁγίου Ἐφραὶμ τοῦ Σύρου:

«Τότε, φιλόχριστοι, ἐρευνᾶται ἑνὶ ἑκάστῳ ἡ σφραγὶς τοῦ Χριστιανισμοῦ, ἣν ἔλαβεν ἕκαστος ἐν τῇ ἁγίᾳ Ἐκκλησίᾳ διὰ τοῦ βαπτίσματος, καὶ ἀπαιτεῖται ἕκαστος τὴν πίστιν ἀμίαντον καὶ ἀνεπίμικτον πάσης αἱρέσεως, καὶ τὴν σφραγῖδα ἄθραυστον καὶ τὸν χιτῶνα ἀμόλυντον...

Πλὴν κἂν μέγας, κἂν μικρός, ἐπ' ἴσης πάντες τὴν πίστιν ὡμολογήσαμεν καὶ τὴν τιμίαν σφραγῖδα ἐλάβομεν, καὶ πάντες τῷ Διαβόλῳ ἀπεταξάμεθα, ἐμφυσήσαντες αὐτόν, καὶ πάντες ὁμοίως τῷ Χριστῷ συνεταξάμεθα, προσκυνήσαντες αὐτῷ· εἰ ἄρα ἐνοήσατε τὴν δύναμιν τοῦ μυστηρίου τῆς κολυμβήθρας καὶ τῆς ἀποταγῆς τοῦ ἀλλοτρίου. Παρακαλοῦμεν μαθεῖν τὴν δύναμιν τῆς ἀποταγῆς. Ἡ ἀποταγή, ἣν ἕκαστος ἐπὶ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ποιούμεθα, μικρὰ μὲν φαίνεται λεγομένη, νοουμένη δὲ καὶ πάνυ ἐστὶ μεγάλη ...ἣν ὁ ἰσχύσας φυλάξαι, τρισμακάριστός ἐστι· διὰ γὰρ ὀλίγων ῥημάτων πᾶν κακὸν ὀνομαζόμενον, ὃ μισεῖ ὁ Θεός, ἀποτασσόμεθα.

...ἀποτάσσομαι, φησί, τῷ Σατανᾷ καὶ πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ. Ποίοις ἔργοις; Ἄκουσον! Πορνείαν, μοιχείαν, ἀκαθαρσίαν, ψεῦδος, ...θυμόν, ὀργήν, βλασφημίαν, ἔχθραν, ἔριν, ζῆλον. ...Ἀποτάσσομαι τοῦ σχολάζειν κύβοις, ἤγουν τοῦ ταυλίζειν, καθὼς καὶ οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι τοὺς ποιοῦντας τοῦτο ἀκοινωνήτους εἶναι προστάσσουσι εἰς τοὺς κανόνας αὐτῶν, ἐὰν λαϊκοὶ εἰσί, εἰ δὲ κληρικοὶ εἰσίν, ἵνα καθαιρῶνται. Ἀποτάσσομαι εἰδωλοθύτου καὶ αἵματος καὶ πνικτοῦ καὶ θνησιμαίου. Καὶ τί πολλὰ λέγω; Τούτοις πᾶσι καὶ τοῖς ὁμοίοις τούτων ἀποτασσόμεθα ἐν τῇ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ἀποταγῇ...

Φανερὸν οὖν ἐστιν ὅτι οἱ λόγοι ἡμῶν, ἢ κατακρίνουσιν ἢ δικαιοῦσιν ἡμᾶς ἐν τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ. Ποίῳ δὲ τρόπῳ ἐρωτῶνται; Ἐπερωτῶνται ποιμένες, ἤγουν ἐπίσκοποι, καὶ περὶ τῆς ἰδίας πολιτείας καὶ ὑπὲρ τῆς ποίμνης αὐτῶν, καὶ ἀπαιτεῖται ἕκαστος τὰ λογικὰ πρόβατα, ἅπερ παρέλαβε παρὰ τοῦ ἀρχιποίμενος Χριστοῦ. Ἐὰν δὲ ἐξ ἀμελείας τοῦ ἐπισκόπου ἀπολείψῃ πρόβατον, τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ ἀπαιτεῖται. Ὁμοίως δὲ καὶ πρεσβύτεροι δώσουσι λόγον ὑπὲρ τῆς ἐκκλησίας αὐτῶν· ἅμα δὲ καὶ οἱ διάκονοι καὶ πᾶς δὲ πιστὸς ὑπὲρ τοῦ οἴκου αὐτοῦ, ὑπὲρ τῆς γυναικὸς καὶ τέκνων καὶ παιδίων καὶ παιδισκῶν δώσει λόγον, εἰ ἐξέθρεψεν αὐτοὺς ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου, καθὼς παραγγέλλει ὁ Ἀπόστολος...

Οὐαὶ τοῖς ἀδίκως δικάζουσι· τοῖς δικαιοῦσι τὸν ἀσεβῆ καὶ τὸ δίκαιον ἐκ τοῦ δικαίου αἴρουσιν. Οὐαὶ τοῖς μιαίνουσι τὴν ἁγίαν πίστιν ἐν αἱρέσεσιν, ἢ τοῖς αἱρετικοῖς συγκαταβαίνουσιν».

(Ἐφραὶμ ὁ Σύρος: Ἐρωτήσεις καὶ ἀποκρίσεις, T.L.G., Page 80, line 3).

Π.Σ.