Μία τέτοια στάση ονομαζόταν τότε απολογία Πίστεως, σήμερα κατηγορείται ως φανατισμός!
Από το απολογητικό βιβλίο του Ιωάννη Σκαλτσούνη, «Θρησκεία και Επιστήμη» (Τεργέστη – 1884, σελ. 17ff.):
«Συνταράσσεται αληθώς ο ημέτερος κλήρος επί τοις λόγοις του επικρίναντος εκκλησιαστικήν τινά εξωτερικής λατρείας παράδοσιν, αλλ’ αμεριμνεί απέναντι ενεργειών, προσβαλουσών τας βάσεις πάσης ηθικής και θρησκευτικής αληθείας. Αγωνίζεται όπως διασώση το αναλλοίωτον μεταφυσικής τινος διδασκαλίας, μηδεμίαν εχούσης πρακτικήν σπουδαιότητα, αλλά δεν συγκινείται όταν τα θεμέλια των Ευαγγελικών αρχών υποσκάπτονται. Επικαλείται ενίοτε, ως μη όφειλε, και την επέμβασιν της εξουσίας και την αυστηράν των νόμων εκτέλεσιν προς απόκρουσιν πάσης πεπλανημένης δογματικής θεωρίας, αλλ’ εγκαταλείπει το μόνον μέσον το δυνάμενον λυσιτελώς να προασπίση τας συνειδήσεις των πιστών από παντός κινδύνου, την δημοσίαν και επιστημονικήν συζήτησιν, την δια του λόγου διαφώτισιν του θρησκευτικού συναισθήματος» (Σελ. 17, 18)».
Ο Σκαλτσούνης έζησε τον 19ο αιώνα (1821 – 1905) και η κυρίως απολογητική συγγραφική δραστηριότητά του τοποθετείται στο β΄ μισό του αιώνα.
