Ας σταθούμε κι εμείς νοερά στην όχθη του ευλογημένου Ιορδάνη

 

                          

«Ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω θεασάμενος τὸ πῦρ τῆς Θεότητος σωματικῶς κατερχόμενον καὶ εἰσερχόμενον ἐπ’ αὐτόν». Αυτή η όμορφη φράση περιέχεται στην ευχή του αγιασμού των υδάτων, όπου ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Σωφρόνιος, εμπνέεται από τον στίχο του Προφητάνακτος Δαβίδ: «Ἡ θάλασσα εἶδε καὶ ἔφυγεν, ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω» (Ψαλμ. ριδ, 3).

 Το θαύμα της αναστροφής των υδάτων του Ιορδάνη ποταμού όπου βαπτίστηκε ο Χριστός, είναι μια ακόμα ουράνια υπογραφή για την απαρασάλευτη αλήθεια του Ευαγγελίου. Τα νερά του πιο τιμημένου ποταμού που χαράκωσε ποτέ την επιφάνεια της γης, πηγαίνουν αντίθετα στη φυσική φορά τους κάθε χρόνο στον αγιασμό των υδάτων την ημέρα των Θεοφανείων.

Ο Ιορδάνης εστράφη προς τα οπίσω, γιατί – όπως μας πληροφορεί το φωτισμένο πνεύμα του Χρυσοστόμου – σταματά να εκβάλλει στη Νεκρά Θάλασσα ως σημείο θεολογικό. Η Νεκρά Θάλασσα είναι το ανθρώπινο γένος που επί χιλιετίες πορευόταν στον Άδη. Αλλά με τον ερχομό του Μεσσία Χριστού, ο ποταμός των γενεών ανεστράφη προς τη ζωή και την ανάσταση, έπαψε να γεμίζει την απύθμενη δεξαμενή του θανάτου και ξεκίνησε να αρδεύει τη Βασιλεία των Ουρανών με σεσωσμένες ψυχές.

Tα Θεοφάνεια που ο γέροντας Πορφύριος πήγε σε οίκο ανοχής

 η ιστορία, όπως την διηγείται ο Άγιος:

Παλαιά συνηθίζαμε, κατά τήν ἑορτή τῶν Θεοφανείων, ν’ ἁγιάζομε τά σπίτια. Κάποια χρονιά ἐπῆγα κ’ ἐγώ κι ἁγίαζα. Χτυποῦσα τίς πόρτες τῶν διαμερισμάτων, μοῦ ἀνοίγανε κι ἔμπαινα μέσα ψάλλοντας «Ἐν Ἰορδάνῃ βαπτιζομένου σου Κύριε…»

Ὅπως πήγαινα στήν ὁδό Μαιζῶνος, βλέπω μία σιδερένια πόρτα. Ἀνοίγω, μπαίνω μέσα στήν αὐλή, πού ἦταν γεμάτη ἀπό μανταρινιές, πορτοκαλιές, λεμονιές, καί προχωρῶ στή σκάλα. Ἦταν μία σκάλα ἐξωτερική, πού ἀνέβαινε πάνω καί κάτω εἶχε ὑπόγειο. Ἀνέβηκα τή σκάλα, χτυπάω τήν πόρτα καί παρουσιάζεται μία κυρία. Ἀφοῦ μοῦ ἄνοιξε ἐγώ ἄρχιζα κατά τή συνήθειά μου τό «Ἐν Ἰορδάνῃ βαπτιζομένου σου Κύριε…». Μέ σταματάει ἀπότομα. Ἐν τῷ μεταξύ μέ ἀκούσανε καί δεξιά κι ἀριστερά στό διάδρομο βγαίνανε κοπέλες ἀπό τά δωμάτια. «Κατάλαβα, ἔπεσα σέ οἶκο ἀνοχῆς», εἶπα μέσα μου. Ἡ γυναίκα μπῆκε μπροστά μου νά μ’ ἐμποδίσει.

– Νά φύγεις, μοῦ λέει. Δέν κάνει αὐτές νά φιλήσουν τό Σταυρό. Νά φιλήσω ἐγώ τό Σταυρό καί νά φύγεις, σέ παρακαλῶ.

Ἡ βάπτιση τοῦ Χριστοῦ εἶναι μία θεοφάνεια, δηλαδή φανέρωση τοῦ Θεοῦ.

                                

Ἡ βάπτιση τοῦ Χριστοῦ εἶναι μία θεοφάνεια, δηλαδή φανέρωση τοῦ Θεοῦ.

Ὅταν ὁ Χριστός ἄρχισε τή δημόσια δράση Του, ἡ πρώτη πράξη ἦταν ἡ βάπτισή Του ἀπό τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Πρόδρομο. Μέ τήν βάπτισή Του ὁ Κύριος ἐγκαινίασε τό βάπτισμα τῆς Ἐκκλησίας, καί μέ τήν κάθοδό Του στά ὕδατα τοῦ Ἰορδάνου καί τήν ἄνοδό Του ἀπό αὐτά, προτύπωσε τόν θάνατο καί τήν ἀνάστασή Του. Γι’ αὐτό κι ἐμεῖς μέ τήν βάπτισή μας συμμετέχουμε μέ μυστηριακό τρόπο στά πάθη καί τήν ἀνάστασή Του.

Ἡ βάπτιση τοῦ Χριστοῦ εἶναι μία θεοφάνεια, δηλαδή φανέρωση τοῦ Θεοῦ. Ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ βαπτίζεται, ὁ Θεός Πατήρ μαρτυρεῖ «Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ὧ εὐδόκησα», καί τό Ἅγιο Πνεῦμα - μέ τήν μορφή περιστερᾶς - βεβαιώνει τήν πατρική φωνή.

Η Εορτή των Θεοφανείων σε μια σύγχρονη εποχή που γίνονται τα πάντα για να εξαφανιστεί ο Θεός από τη ζωή μας

πρωτοπρεσβύτερος π. Αντώνιος Χρήστου, Θεολόγος – ΜΑ (Ορθόδοξη Θεολογία) ΕΑΠ

Αγαπητοί Αναγνώστες μας, πριν ξεκινήσουμε επιτρέψτε μου να σας ευχηθώ τις καλύτερες και θερμότερες ευχές μου για την είσοδο στο νέο έτος, καθότι είναι το πρώτο άρθρο μας μέσα στη νέα χρονιά!

Είναι γεγονός ότι η Εορτή των Θεοφανείων, ή αλλιώς της Βαπτίσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, αποτελεί μία από τις λαμπρότερες εορτές της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας. Αποτελεί την εμφαντικότερη φανέρωση της Αγίας Τριάδος στον κόσμο, ένα γεγονός που αποκάλυψε το μυστήριο της Θεότητος τόσο φανερά (μέχρι τότε περισσότερο με προτυπώσεις) και της σωτηρίας του ανθρώπου μέσα από το Μυστήριο του Βαπτίσματος. Σήμερα, όμως, σε μια εποχή που οι άνθρωποι προσπαθούν να ζήσουν χωρίς Θεό, το μήνυμα και το περιεχόμενο της εορτής αυτής είναι πιο επίκαιρο από ποτέ.

Λίγο να ανατρέξει κανείς στο Ευαγγέλιο και στην υμνολογία της Εορτής πληροφορούμαστε ότι στον Ιορδάνη ποταμό, όταν ο Χριστός βαπτίστηκε από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο, άνοιξαν οι ουρανοί, το Άγιο Πνεύμα κατέβηκε «εν είδει περιστεράς» και ακούστηκε η φωνή Του Θεού Πατέρα: «Ούτος εστιν ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ω ηυδόκησα» (Ματθ. 3,17). Αυτό το γεγονός είναι η αποκάλυψη του Θεού ως Τριάδος: Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα. Η φανέρωση αυτή έδειξε ότι ο Θεός δεν είναι απλά ένας απόμακρος Δημιουργός που ζει στη μακαριότητά Του, αλλά Πατέρας που αγαπά και σώζει το πλάσμα Του, στη Γέννηση ως Βρέφος ενώ τώρα στη Βάπτιση στον Ιορδάνη Ποταμό ως ώριμος άνδρας.

Το γεγονός της Βαπτίσεως του Κυρίου δεν είναι μόνο ένα ιστορικό γεγονός αλλά και θεολογικά αποτελεί καθοριστικό και κοσμοσωτήριο για την κτίση ολόκληρη η οποία αγιάζεται στη κυριολεξία. Ο Χριστός, αν και αναμάρτητος, εισέρχεται στα νερά του Ιορδάνη για να αγιάσει την ανθρώπινη φύση και τη δημιουργία. Η φωνή του Πατέρα και η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος μαρτυρούν τη θεϊκή Του αποστολή και μας καλούν να δούμε τη ζωή μας υπό το φως της Αγίας Τριάδος. Αυτή η τριαδική Θεολογία του ενός μοναδικού Θεού σημαίνει πρακτικά και τριαδολογική προοπτική του ανθρώπου, δηλαδή άνοιγα προς τον Θεό, τον συνάνθρωπο και την υπόλοιπη κτίση και δημιουργία μαζί με τον ευατό μας που αποτελούμε μέρος της και εμείς!

Φωνή βοώντος εν τη ερήμω!

"Αδελφοί μου, ελάτε να περάσουμε τον Ιορδάνη!

                         

"Αδελφοί μου, ελάτε να περάσουμε τον Ιορδάνη!

Ποιός είναι ο Ιορδάνης; Ένα δάκρυ μετανοίας.

Άγγελος κρατεί δίσκο. Περνάει απο όλους. Και τι θέλει; Ρίξτε μέσ΄το δίσκο το δάκρυ σας, το δάκρυ για τα παιδιά και τους νέους, για τις γυναίκες σας, για τους αρχιερείς μας,το δάκρυ για τους άρχοντες μας, για την πατρίδα μας.

Δώστε μου δάκρυα .

Ένα δάκρυ το παίρνει ο άγγελος,το ανεβάζει στους ουρανούς, και τότε η Παναγία και οι άγγελοι γονατίζουν μπροστά στον Κύριο και παρακαλούν: Έλεος Χριστέ, έλεος Χριστέ!'

Μακαριστός Μητροπολίτης Φλωρίνης Αυγουστίνος Καντιώτης (2010 ✞)

πηγή

Γιατί βαπτίσθηκε ο Χριστός;

Σήμερα, τελειώνει το Δωδεκαήμερο. Δωδεκαήμερο είναι ο κύκλος των χαρμοσύνων εορτών, που αρχίζουν με τη γέννηση του Χριστού και τελειώνουν με τη βάπτιση του. Οι ημέρες είναι δώδεκα αν αφαιρεθεί η νηστήσιμος παραμονή των Φώτων.

Την ημέρα των Χριστουγέννων είδαμε το Χριστό νήπιο στο σπήλαιο.

Την 1η Ιανουαρίου τον είδαμε βρέφος οκτώ ημερών να περιτέμνεται και να λαμβάνει το όνομα Ιησούς. Και σήμερα τον βλέπουμε «άνδρα τέλειον» (Eφ. 4,13), σε ηλικία τριάντα ετών, που έρχεται στα Iορδάνεια ρείθρα να βαπτισθεί.

Γύρω από τη βάπτιση δημιουργούνται ορισμένα ζητήματα, τα οποία θέλουν εξήγηση.

Ένα ζήτημα είναι το εξής. Από τα Ευαγγέλια γνωρίζουμε τη ζωή του Χριστού. Οι πληροφορίες όμως φτάνουν μέχρι τότε που ο Χριστός δωδεκαετής, δώδεκα χρονών, πήγε στα Ιεροσόλυμα, προσκύνησε στο ναό του Σολομώντος, έμεινε εκεί τρεις μέρες, και κατέπληξε τους σοφούς του Ισραήλ με τις ερωτήσεις και τις απαντήσεις του. Μετά, τα Ευαγγέλια σιγούν· υπάρχει ένα κενό.

Πού ήταν και τί έκανε ο Χριστός από 12 μέχρι 30 ετών;

Αυτό το κενό εκμεταλλεύονται οι εχθροί της πίστεως. Και τι λένε· ότι στο διάστημα αυτό (των δεκαοκτώ ετών) ταξίδεψε και πήγε μακριά, σε διάφορες χώρες, και ιδιαιτέρως στη χώρα της μυστικοπαθείας, τις Ινδίες, κ’ εκεί διδάχθηκε τη σοφία που κατόπιν εδίδαξε.

Ψέμα μέγα! Γιατί δεν πήγε πουθενά ο Χριστός. Πώς αποδεικνύεται αυτό; Το λέει το Ευαγγέλιο, σας το εξηγώ και με παράδειγμα.

Εγώ λόγου χάριν κατάγομαι από ένα μικρό χωριό των Κυκλάδων. Εάν πάτε εκεί στο χωριό μου, θα σας πούνε πληροφορίες για τη ζωή μου· που ήμουν μικρός, που πήγα στο δημοτικό, που πήγα στο γυμνάσιο, που πήγα στο πανεπιστήμιο, που…, που… Όλα τα ξέρουν. Γιατί αυτά συζητούν. Γνωρίζουν όλες τις λεπτομέρειες της ζωής κάθε συγχωριανού τους…

Σ’ ένα μικρό χωριό έμεινε και ο Χριστός, στη Ναζαρέτ· γι’ αυτό ονομάστηκε Ναζωραίος. Όταν λοιπόν πήγε μεγάλος, τριάντα ετών, και κήρυξε στη Ναζαρέτ, τι είπανε;

– Περίεργο πράγμα! Αυτός σχολείο δεν πήγε· «πώς ούτος γράμματα οίδε, μή μεμαθηκώς;» (Iωάν. 7,15), πού γνωρίζει τέτοια πράγματα;… Οι συμπατριώτες του δηλαδή μαρτυρούν, ότι δεν έφυγε από τον κύκλο της Ναζαρέτ, αλλά τί έκανε; Το διάστημα αυτό των 18 ετών ήταν εκεί ο πρώτος εργάτης.

Αυτό το ασύλληπτο γεγονός που έλαβε χώρα στον Ιορδάνη, αενάως ποτίζει και ευλογεί τους αιώνες με τη χάρη των Θεοφανείων.

Ελευθέριος Ανδρώνης

«Ό Θεός-Πατήρ αποκαλύφθηκε στην αίσθηση της ακοής, το Άγιο Πνεύμα αποκαλύφθηκε στην αίσθηση της όρασης και ό Υιός αποκαλύφθηκε στην αίσθηση της αφής. Ό Πατήρ πρόφερε την μαρτυρία Του για τον Υιό, ό Υιός βαπτίστηκε μέσα στο νερό και το Άγιο Πνεύμα με την μορφή περιστεράς πέταξε πάνω από το νερό», γράφει για τα άγια Θεοφάνεια στον πρόλογο της Αχρίδος, o αποκαλούμενος και «Σέρβος Χρυσόστομος» – Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, αποκαλύπτοντας με τον φωτισμό του τον πλούτο νοημάτων και συμβολισμών που υπάρχουν σε αυτήν την μεγάλη εορτή της Ορθοδοξίας.

Και συνεχίζει παρακάτω:

«O Κύριος πήρε επάνω Του τις αμαρτίες του ανθρωπίνου γένους, πέθανε κάτω άπ’ αυτές (κατάδυση στο Βάπτισμα) και αναστήθηκε (ανάδυση μέσα απ’ το νερό). Πρέπει να πεθάνουμε ως προς τον παλαιό αμαρτωλό άνθρωπο και ν’ αναστηθούμε ως κεκαθαρμένοι, ανακαινισμένοι και αναγεννημένοι άνθρωποι. Αυτός είναι ο Σωτήρας μας και αυτός είναι ο δρόμος της σωτηρίας. Ή εορτή των Θεοφανείων λέγεται επίσης εορτή των Φώτων. Το γεγονός πού έλαβε χώρα στον Ιορδάνη ποταμό μάς φωτίζει, αποκαλύπτοντας μας τον Θεό ώς Τριάδα Όμούσιον και Αδιαίρετον. Αυτός είναι ό ένας τρόπος τού φωτισμού μας. Ό δεύτερος είναι ότι ό καθένας μας κατά την βάπτισή του στο νερό φωτίζεται- έτσι μάς υιοθετεί ό Πατήρ των Φώτων, με την χάρη τού Υιού και τη δύναμη τού Αγίου Πνεύματος».

Αμόλυντος από κάθε αμαρτία, ο Χριστός ως νέος Αδάμ που αναδημιουργεί τον κόσμο, κατέρχεται στον υδάτινο «τάφο» του Ιορδάνη ποταμού προτυπώνοντας την κάθοδό Του στη φυλακή του Άδη, μετά το μαρτύριο του Σταυρού. Αφού συντρίβει τις αλυσίδες των ψυχών και ληστεύει την περιουσία του Άδη, ο Χριστός αναδύεται και πάλι νικητής μέσα από τον ωκεανό αμαρτιών της ανθρωπότητας, προαναγγέλλοντας την ένδοξη Ανάστασή Του και το εξαγνιστικό λουτρό που θα καθαρίσει τον άνθρωπο από την αμαρτία, μέσα από το Μυστήριο της μετάνοιας και εξομολόγησης.

Ζωοδότης ποταμός είναι η παρουσία του Χριστού στη ζωή μας. Εισχωρεί σε όλους τους άνυδρους τόπους, στις ερήμους των ψυχών, στα όρη των εγωισμών, στα φαράγγια των διχασμών, στις πεδιάδες των κοιμισμένων συνειδήσεων και στα δάση των ξεστρατισμένων ανθρώπων.

Το νερό της Θείας ευλογίας κυλάει ήσυχα και καθαγιάζει τις δεκτικές ψυχές. Το ποτάμι του Χριστού έχει πάντα φιλόξενες τις όχθες του για να ξεδιψάσει τους προσκυνητές της ζωής.

«Ό κόσμος αρχίζει με το νερό- το Ευαγγέλιο αρχίζει με τον Ιορδάνη», λέει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων. Η κοιτίδα της υλικής ζωής στη γη είναι το νερό και η κοιτίδα της πνευματικής ζωής και όλου του σύμπαντος, είναι η Τριαδική Θεότητα που φανερώθηκε στα νάματα του Ιορδάνη.

Μακάρια ήταν τα μάτια όσων βρίσκονταν εκεί και αντίκρυσαν την ασύλληπτη σκηνή όπου ο ισάγγελος Ιωάννης, ο μέγας Προφήτης και ασκητής της ερήμου, εκείνος για τον οποίο ο ίδιος ο Χριστός είπε ότι «δεν γεννήθηκε από γυναίκα άλλος μεγαλύτερος και αξιότερος από τον Ιωάννη», στέκεται έντρομος μπροστά στον Μεσσία, τον Κυβερνήτη και Λυτρωτή του κόσμου. Σκεφτείτε τι φοβερή σκηνή. Ο «αναρχικός» Ιωάννης, μπροστά στον Άναρχο Θεό. Εκείνος ο πύρινος ποταμός πνεύματος που κατακεραύνωνε τις εξουσίες του κόσμου, βρίσκεται παραδομένος στην εξουσία του Παντοκράτορα, αφημένος στο θέλημά Του σαν ένα αρνάκι μπροστά στον Ποιμένα του.

Ο Ιωάννης βαπτίζει τον Χριστό. Η Παλαιά Διαθήκη δίνει το χρίσμα την Καινή Διαθήκη και παραδίδει το στέμμα της πνευματικής εξουσίας στον Κύριο των Γραφών και των αποκεκαλυμμένων αληθειών.

Μέσα στη χορεία των Προφητών της Παλαιάς Διαθήκης, γενιές και γενιές πίσω, όλοι αυτοί οι Άγιοι ψηλάφισαν τον Χριστό με το πνεύμα τους, τον πίστεψαν, τον προφήτεψαν, αλλά δεν τον είδαν σαρκωμένο. Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος είναι εκείνος που είχε την άφατη χαρά και την άφταστη τιμή να δει τον Θεό του σαρκωμένο, να τον βαπτίσει για να εκπληρωθούν τα καθέκαστα του θείου θελήματος, και έτσι να βάλει το πρώτο και τελευταίο λιθαράκι σε ένα πάνσοφο σχέδιο που παρέμενε ανεξιχνίαστο για χιλιάδες χρόνια. Με αυτή τη βάπτιση σήμανε η ώρα μηδέν για να ξεκινήσει ο Υιός του Θεού την κοσμοσωτήρια αποστολή Του.

Αυτό το ασύλληπτο γεγονός που έλαβε χώρα στον Ιορδάνη, αενάως ποτίζει και ευλογεί τους αιώνες με τη χάρη των Θεοφανείων.

Από το «Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε…» αρχίζει να βλασταίνει το δέντρο της Σωτηρίας με την επίγεια δράση του Χριστού, εκείνο που μετά από 3 χρόνια ορθώθηκε ολάνθιστο με τα πασχάλια άνθη της ένδοξης Ανάστασης Του.

sportime.gr

Γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου ΕΙΣ ΤΑ ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ «ΓΙΑΤΙ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΒΑΠΤΙΣΘΗ;»

                

ΕΙΣ ΤΑ ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα: «ΓΙΑΤΙ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΒΑΠΤΙΣΘΗ;»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 6-1-1991]

(Γ 126 Β)

«Ποιος είναι ο Θεός;», έλεγε ο αρχαίος κόσμος. «Τι είναι ο Θεός;», ξαναρωτούσε ο αρχαίος κόσμος. Και οι απαντήσεις πολλές. Γιατί δεν υπήρχε απάντησις. Όμως η αγάπη και η φιλανθρωπία του όντως αληθινού Θεού, που έμενε κρυμμένος από τον αμαρτωλό άνθρωπο ή καλύτερα, η αμαρτία ετύφλωσε τον άνθρωπο και δεν μπορούσε να δει, ήλθε και έγινε φανερός. Λέγει ο Απόστολος Παύλος στη σημερινή αποστολική του περικοπή που ακούσαμε, προς Τίτον: «Ἡ χρηστότης καὶ ἡ φιλανθρωπία ἐπεφάνη τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Θεοῦ». «Ἐπεφάνη». Έγινε φανερή. Αυτό θα πει «επιφάνεια». Θα πει «φανέρωσις». Η Θεοφάνεια. Θα πει: «Φάνηκε ο Θεός».

Πώς «ἐπεφάνη»; Με την βάπτιση του Ιησού, εις τον Ιορδάνη ποταμό. Με πολύ λιτές γραμμές, ο Ευαγγελιστής Μάρκος μάς πληροφορεί: «Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἦλθεν ὁ ᾿Ιησοῦς ἀπὸ Ναζαρὲτ τῆς Γαλιλαίας καὶ ἐβαπτίσθη ὑπὸ ᾿Ιωάννου εἰς τὸν ᾿Ιορδάνην. Καὶ εὐθέως ἀναβαίνων ἀπὸ τοῦ ὕδατος εἶδε σχιζομένους τοὺς οὐρανοὺς καὶ τὸ Πνεῦμα ὡς περιστερὰν καταβαῖνον ἐπ᾿ αὐτόν· καὶ φωνὴ ἐγένετο ἐκ τῶν οὐρανῶν· σὺ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν σοὶ ηὐδόκησα». Έτσι έμαθε ο κόσμος, αγαπητοί, ότι ο Θεός είναι στον ουρανό, αφού απ’ τον ουρανό ηκούσθη η φωνή. Αλλά και εις την γην. Αλλά πανταχού παρών. Δεν έχει όμως καμία σχέση με την κτίσιν Του από πλευράς ουσίας. Δεν είναι δηλαδή η κτίσις ο Θεός. Τότε αντελήφθησαν οι άνθρωποι ότι δεν μπορούσαν να λατρεύουν την κτίσιν ως Θεόν. Ότι ο Θεός είναι Εκείνος που πήρε, προσέλαβε την κτίσιν Του, δεν εταυτίσθη με την κτίσιν Του, προσέλαβε την κτίσιν Του υπό το σχήμα της ανθρωπίνης υπάρξεως και ήλθε από αγάπη πολλή σε μας. Ότι ο Θεός είναι Ένας και Τριαδικός.

Ο Πατήρ τώρα, στα Θεοφάνεια, δίνει τη μαρτυρία Του για τον αγαπητόν Του Υιόν και το Πνεύμα το Άγιον δείχνει ακριβέστατα του Ποιος είναι ο Υιός. Δείχνει. Δεν γεμίζει τον Ιησούν, εννοείται την ανθρωπίνη φύση, με Πνεύμα Άγιον. Άπαγε. Δείχνει. Δηλαδή πλήρης και εκπληκτική Θεοφανεία. Έτσι ο Υιός αποκαλύπτει τον Πατέρα και ο Πατέρας συστήνει τον Υιόν και το Πνεύμα το Άγιον δείχνει τον Υιόν κατ΄εντολήν του Πατρός.

Έτσι ο κόσμος έμαθε τον αληθινόν Θεόν, που μπορούσε τώρα να Τον λατρεύει και να Τον προσκυνά. Είναι η πιο μεγάλη αποκάλυψις στην ανθρωπίνη Ιστορία, που ο άνθρωπος γνωρίζει τον Δημιουργό Του. Η πιο μεγάλη αποκάλυψις. Βέβαια είναι αληθές ότι πολλές φορές ο Θεός απεκαλύφθη, ο Άγιος Τριαδικός Θεός, όπως επί παραδείγματι εις τον Αβραάμ στο Σινά και στη βάτο είναι ο Λόγος, όμως συσκιασμένα. Εδώ έχομε με σαφήνεια την αποκάλυψη του Θεού. Και μάλιστα όταν ο Εις της Τριάδος, παίρνοντας την ανθρωπίνη μορφή, το ανθρώπινο σχήμα, ήλθε ανάμεσά μας κατά έναν ανείπωτα καταπληκτικό τρόπο.

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΘΕΟΦΑΝΙΑ

          

Στην εκκοσμικευμένη πραγματικότητα των καιρών γίνεται δυσδιάκριτος ο σύνδεσμος με την παράδοση της πίστης μας.

Η νέα γενιά, η οποία πορεύεται στον πολιτισμό του «φαίνεσθαι» και των εντυπώσεων, δυσκολεύεται να νιώσει το περιεχόμενο των μεγάλων εορτών, καθώς και δεν εκκλησιάζεται και η γλώσσα της λατρείας δεν μπορεί να γίνει κτήμα της και το τελετουργικό της παράδοσης δεν φτάνει εύκολα στην καρδιά. Η εορτή των Θεοφανίων, μαζί με την Μεγάλη Εβδομάδα, είναι εξαίρεση, καθώς νεώτεροι και μεγαλύτεροι έχουν στα χέρια τους τρία σημεία που ξεχωρίζουν: τον Αγιασμό, την τελετή στις θάλασσες και στα ποτάμια, με τους κολυμβητές που πέφτουν για να πιάσουν τον σταυρό, αλλά και τους ιερείς που «φωτίζουν» τα σπίτια, λέγοντας το «Εν Ιορδάνη». Μέσα από αυτά τα τρία αυτά σημεία μπορούμε να μιλήσουμε στα παιδιά μας για την εορτή των Θεοφανίων. Ο Αγιασμός δεν είναι απλώς ένα ποτήρι ή ένα μπουκάλι νερό. Είναι μια υπενθύμιση ότι στη ζωή μας ως χριστιανοί κληθήκαμε να κάνουμε δικό μας κάθε στοιχείο του κόσμου αυτού, υπερβαίνοντας τη χρήση του. Το νερό μάς ξεδιψά, μας καθαρίζει, μας δροσίζει, γίνεται κινητήριος δύναμη για την παραγωγή ενέργειας. Όμως, την ημέρα των Θεοφανίων θυμόμαστε πως μέσα σ’ αυτό ο Χριστός δείχνει ότι, εκτός από τέλειος Θεός, είναι και τέλειος άνθρωπος. Δεν χρειάζεται κάθαρση, αλλά την δίνει ο Ίδιος. Φανερώνει τη Βασιλεία των Ουρανών ως την Εκκλησία, στην οποία κάθε τι που δημιούργησε ο Θεός μπορεί να γίνει πηγή αγάπης και ζωής.

H νηστεία τῆς παραμονῆς τῶν Θεοφανείων

                                

 Φουντούλης Ἰωάννης

Συνήθως λέγεται ὅτι ἡ νηστεία τῆς παραμονῆς τῶν Θεοφανίων ἀφορᾶ στὴν πόση τοῦ μεγάλου ἁγιασμοῦ καὶ ἑπομένως ὅτι ἡ προϋπόθεση γιὰ τὴν κοινωνία ἀπὸ αὐτὸν ἀποτελεῖ ἡ νηστεία μίας ἡμέρας. Γιὰ τὸ θέμα αὐτὸ θὰ ἦταν σκόπιμο νὰ λεχθοῦν δύο λόγια, γιατί εἶναι ἀπὸ τὰ πιὸ συζητούμενα θέματα ἀπὸ αὐτὰ ποῦ σχετίζονται μὲ τὸν ἁγιασμὸ τῶν Θεοφανείων καὶ γιὰ τὰ ὁποία ζητοῦν οἱ πιστοὶ τὴ συμβουλὴ τῶν ἱερέων.

Ὅτι ὁ μέγας ἁγιασμὸς «τὰ δευτερεῖα ἐπέχει τῶν Θείων Μυστηρίων» (Εὐχολόγιον, κώδ. Βατοπεδίου 134 [745] τοῦ ἔτους 1538), εἶναι δηλαδὴ τὸ δεύτερο μετὰ τὴ Θεία Κοινωνία ἱερώτατον «Μυστηριακὸν εἶδος» (κατὰ τὴ σχολαστικὴ ὁρολογία), κανεὶς δὲν ἀμφιβάλλει. Εἶναι τὸ «ὕδωρ τῆς ἀναγεννήσεως» τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος, πού διὰ τῆς ἐπικλήσεως καὶ ἐπιφοιτήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος «ἀναστοιχειοῦται» (ἢ «μεταστοιχειοῦται»), κατὰ τὸν ἅγιο Κύριλλο Ἀλεξανδρείας (Εἰς Ἰωάννην Β΄ 1), καὶ γίνεται «ἀφθαρσίας πηγή, ἁγιασμοῦ δῶρον, ἁμαρτημάτων λυτήριον, νοσημάτων ἀλεξιτήριον» γιὰ τοὺς πιστοὺς πού μεταλαμβάνουν ἢ χρίονται ἀπὸ αὐτό, πάροχο ἁγιασμοῦ καὶ εὐλογίας σ’ ὁλόκληρη τὴν κτίση.

Ὅτι τὸ ὕδωρ τοῦ μεγάλου Ἁγιασμοῦ εἶναι τὸ ἴδιο μὲ τὸ ὕδωρ τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος εἶναι καταφανὲς καὶ ἀπὸ τὴν ταυτότητα τῶν καθαγιαστικῶν εὐχῶν, καὶ ἀπὸ τὴν παλαιά, καὶ τὴ σύγχρονη ἀκόμα, πράξη τῆς Ἐκκλησίας, πού βάπτιζε καὶ βαπτίζει σ’ αὐτὸ τοὺς κατηχουμένους, καὶ ἀπὸ ὅσα γράφει ὁ ἅγιος Συμεὼν Θεσσαλονίκης, πού θεωρεῖ μάλιστα ἀντιστρόφως τὸ ὕδωρ τοῦ Βαπτίσματος «κὰτ΄ οὐδὲν ἐλαττούμενον τοῦ τῶν ἁγίων Θεοφανίων» (Διάλογος, κέφ. 70). Ὡς τέτοιο δίδεται ἀντὶ τῆς Θείας Κοινωνίας στοὺς πιστούς, πού γιὰ κάποιο λόγο κωλύονται νὰ προσέλθουν σ’ αὐτήν.

Αὐτὸ ἀκριβῶς προκάλεσε δύο εὐλαβεῖς παρεξηγήσεις: ὅτι δηλαδὴ ὑποκαθιστᾶ τὴ Θεία Μετάληψη, ὡς κατὰ κάποιο τρόπο ἴσο μὲ αὐτήν, καὶ ὅτι κατ’ ἀναλογίαν προηγεῖται τῆς πόσεώς του νηστεία. Τὸ πρῶτο δὲν θὰ ἔπρεπε κὰν νὰ συζητεῖται, γιατί εἶναι σαφὲς ὅτι ὁ μέγας Ἁγιασμὸς εἶναι μὲν γιὰ τοὺς λόγους πού εἴπαμε τὸ ἱερότερο μετὰ τὴ Θεία Κοινωνία εἶδος, ἀλλὰ ἐπ’ οὐδενὶ εἶναι κοινωνία τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Αἵματος τοῦ Κυρίου, οὔτε ποτὲ τὴν ἀντικαθιστᾶ. Παρὰ ταῦτα ὑπάρχει ἡ λαϊκὴ ἀντίληψη ὅτι τὰ Θεοφάνεια δὲν κοινωνοῦμε, γιατί θὰ πάρουμε ἁγιασμὸ καὶ «εἶναι τὸ ἴδιο».

Καλή καί κακή Φώτιση. Τὸ νόημα τῆς εὐχῆς τῶν Θεοφανείων.

Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης

Ὁμότιμος Καθηγητής Θεολογικῆς Σχολῆς Α.Π.Θ.

ΚΑΛΗ ΚΑΙ ΚΑΚΗ ΦΩΤΙΣΗ

Τὸ νόημα τῆς εὐχῆς τῶν Θεοφανείων

1. Χριστὸς ἐτέχθη, Χριστὸς ἐφάνη, Χριστὸς ἀνέστη.

Κάθε χρόνο κατὰ τὴν ἑορτὴ τῶν Θεοφανείων ἢ τῶν Φώτων συνηθίζουμε μετὰ τὴν Θεία Λειτουργία καὶ τὸν Μεγάλο Ἁγιασμὸ νὰ εὐχόμαστε ὁ ἕνας στὸν ἄλλο «Καλὴ Φώτιση», ἀκόμη καὶ ὅσοι ἀγνοοῦν τὸ νόημα τῆς εὐχῆς. Ποιὰ ὅμως εἶναι ἡ καλὴ φώτιση; Μήπως ὑπάρχει καὶ κακὴ φώτιση, ποὺ κρύβεται κάτω ἀπὸ τὴν εὐχὴ γιὰ καλὴ φώτιση, καὶ οὐσιαστικὰ πρόκειται γιὰ σκότιση; Μήπως τὸ ἴδιο δὲν συνέβη μὲ τὸν περίφημο εὐρωπαϊκὸ Διαφωτισμὸ ὁ ὁποῖος ἀποδείχθηκε εὐρωπαϊκὸς Διασκοτισμός;

Σὲ ἄλλες ὁμιλίες καὶ ἄρθρα μας ἐξηγήσαμε γιατὶ ὀνομάζουμε τὴν ἑορτὴ Θεοφάνεια καὶ γιατὶ θὰ ἦταν καλὸ ἀπὸ τὴν ἡμέρα τῆς ἑορτῆς (6 Ἰανουαρίου) μέχρι τὴν ἀπόδοσή της (14 Ἰανουαρίου), ἐπὶ ἐννέα ἡμέρες δηλαδή, τὴν ἑόρτια καὶ τὶς μεθέορτες, νὰ χρησιμοποιοῦμε ὡς χαιρετισμὸ καὶ ἀντιχαιρετισμὸ τὶς φράσεις «Χριστὸς ἐφάνη-Ἀληθῶς ἐφάνη», ἀντίστοιχες μὲ τοὺς ἄλλους χαιρετισμούς, τὸν παλαιὸ τοῦ Πάσχα «Χριστὸς ἀνέστη-Ἀληθῶς ἀνέστη» καὶ τὸν νεώτερο τῶν Χριστουγέννων «Χριστὸς ἐτέχθη-Ἀληθῶς ἐτέχθη»[1]. Ὅσο οἱ ἐχθροὶ τοῦ Χριστοῦ, οἱ Ἑβραῖοι καὶ οἱ Μουσουλμάνοι, ἀρνοῦνται ὅτι ὁ Χριστός, ὁ Μεσσίας, ἦλθε, καὶ οἱ μὲν πρῶτοι περιμένουν ἀκόμη νὰ ἔλθει ὁ Χριστός, ποὺ θὰ εἶναι ὁ Ἀντίχριστος, οἱ δὲ δεύτεροι τὸν ἀντικατέστησαν μὲ τὸν Μωάμεθ, τόσο περισσότερο ἐμεῖς πρέπει νὰ διακηρύσσουμε συχνότερα καὶ ἐντονώτερα ὅτι «εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν», ὅπως θριαμβευτικὰ καὶ μὲ χαρὰ ἀνήγγειλε ὁ Ἀπόστολος Ἀνδρέας στὸν ἀδελφό του Ἀπόστολο Πέτρο[2], καὶ κατὰ τὶς τρεῖς μεγάλες ἑορτὲς τῶν Χριστουγέννων, τῶν Θεοφανείων καὶ τοῦ Πάσχα νὰ φωνάζουμε καυχώμενοι καὶ εὐχαριστημένοι Χριστὸς ἐτέχθη, Χριστὸς ἐφάνη, Χριστὸς ἀνέστη.

Τα Άγια Θεοφάνεια

https://www.youtube.com/watch?v=eIypiC73Qcw&feature=emb_imp_woyt

Το ευλογημένο νερό και ο αγιασμός στη ζωή μας

                    

Όταν ο Θεός με την άπειρη σοφία Του δημιουργούσε τον κόσμο μάζεψε τα νερά όλα μέσα σε μια τεράστια δεξαμενή, την θάλασσα, λέγοντας: «Συναχθήτω το ύδωρ το υποκάτω του ουρανού εις συναγωγήν μίαν, και οφθήτω η ξηρά. Και εγένετο ούτως, και συνήχθη το ύδωρ το υποκάτω του ουρανού εις τας συναγωγάς αυτών, και ώφθη η ξηρά. Και εκάλεσεν ο Θεός την ξηράν, γην, και τα συστήματα των υδάτων εκάλεσε θαλάσσας (Γεν. 1, 9-10). Αυτό το νερό, το τόσο απαραίτητο στην ζωή του ανθρώπου, όχι μόνο μας διατηρεί ζωντανούς, αλλά και μας καθαρίζει και μας αγιάζει.

Το νερό συντελεί στην σωστή και ομαλή λειτουργία του ανθρωπίνου οργανισμού, αλλά και στην σωματική καθαριότητα και υγιεινή. Περίπου τα δύο τρίτα του ανθρωπίνου σώματος αποτελούνται από νερό, το οποίο συμβάλλει σημαντική στην ζωή και στην παραγωγή των κυττάρων μας. Επίσης, αυτό αποτελεί το κύριο μέσο για την μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και τα όργανα του σώματος, αλλά και το μέσο απομακρύνσεως των τοξικών και αχρήστων ουσιών. Χωρίς νερό, τα νεφρά δεν θα μπορούσαν να επιτελέσουν το έργο τους. Ζητούμε νερό, γιατί καθημερινά αποβάλλουμε μεγάλη ποσότητά του από την εφίδρωση και την αναπνοή. Από αυτές ένας ενήλικας μπορεί να χάσει περίπου δέκα φλιτζάνια νερού καθημερινά. Αν δεν έχουμε αποθέματα νερού τότε αισθανόμαστε κόπωση, δίψα, αδυναμία και τελικά παθαίνουμε αφυδάτωση που μπορεί να μας οδηγήσει στον θάνατο. Άρα το νερό είναι απαραίτητο στην ζωή μας.

Ὁ Χριστὸς δεχόμενος τὸ βάπτισμα ταυτίζεται μὲ τοὺς ἀνθρώπους, μὲ ὅλους τούς ἁμαρτωλοὺς ἀνεξαιρέτως. Ταυτίζεται μὲ κάθε ἁμαρτωλὸ ποὺ χρειάζεται συγχώρηση, σωτηρία καὶ ἀναγέννηση…

                             

Ταυτίζεται μὲ ὅλους καὶ μὲ τὸν καθένα μας. Μὲ τὸ Βάπτισμά Του δείχνει πὼς δὲν ἦρθε γιὰ νὰ κρίνει ἢ νὰ καταδικάσει, οὔτε γιὰ νὰ φέρει ἀντικειμενικοὺς νόμους καὶ κανόνες, ἀπὸ τὸ ὕψος τῆς τελειότητας καὶ Θεότητάς Του, ἀλλὰ γιὰ νὰ ἑνωθεῖ μαζί μας ἔτσι, ὥστε γινόμενος ἕνας ἀπὸ μᾶς νὰ μᾶς καταστήσει μετόχους τῆς τέλειας καὶ ἀναμάρτητης ζωῆς Του. Ὁ Ἰωάννης ὁ Βαπτιστὴς ἔλεγε γι’ Αὐτόν, “ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτία τοῦ κόσμου!” (Ἰωάν. 1,29) .

ΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑ ΣΩΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣ ΗΜΑΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΑΥΤΟΥ

Αγίου Αθανασίου Αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας

Απόδοση εις την νέα ελληνική

Αρχιμανδρίτης Δωρόθεος Πάπαρης (νυν

Μητροπολίτης Δράμας)

Δεύτερο μέρος

Άγιος Αθανάσιος ο Μέγας

Αλλά, όπως έπρεπε αυτό να γίνει, έτσι κι από την άλλη πλευρά στέκεται αντίθετη η δικαιοσύνη του Θεού, για ν’ αποδειχθεί αξιόπιστη η νομοθεσία του σχετικά με την ποινή του θανάτου· θα ήταν σκάνδαλο, εξαιτίας της δικής μας ωφέλειας και αφθαρσίας να φανεί ψεύτης ο Πατέρας, ο Θεός της αλήθειας.

Τί λοιπόν έπρεπε να γίνει σχετικά μ’ αυτό; Τί να κάνει ο Θεός; Να ζητήσει από τους ανθρώπους μετάνοια για το σφάλμα τους; Γιατί κάτι τέτοιο θα έλεγε κανείς ότι είναι αντάξιο του Θεού· διότι, όπως η παράβαση οδήγησε τους ανθρώπους στη φθορά, έτσι και η μετάνοια θα τους οδηγούσε πάλι στην αφθαρσία.

Η μετάνοια όμως δεν θα δικαιολογούσε την αξιοπιστία του Θεού. Θα φαινόταν και πάλι ψεύτης, επειδή δεν θα καταδικάζονταν σε θάνατο οι άνθρωποι.

Άλλωστε η μετάνοια δεν επαναφέρει τη φύση στην πρότερη κατάστασή της, αλλά μόνον σταματά τις αμαρτίες. Εάν λοιπόν ήταν μόνον αμάρτημα και όχι και επιπλέον φθορά της φύσεως, αρκούσε η μετάνοια. Εφόσον όμως, μετά την πρώτη παράβαση, αμέσως οι άνθρωποι υποδουλώθηκαν στη φθορά της φύσεως και τους αφαιρέθηκε το χάρισμα του κατ’ εικόνα, τότε τί άλλο έπρεπε να γίνει; Ή, ποιός άλλος θα μπορούσε να τους επαναφέρει σ’ αυτό τό χάρισμα παρά ο Θεός Λόγος που έπλασε εξαρχής τα πάντα από το μηδέν;

Αυτός ήταν ο μόνος ικανός και το φθαρτό να το οδηγήσει πάλι στην αφθαρσία και ν’ αποκαταστήσει την αξιοπιστία του Πατέρα. Διότι είναι ο Λόγος του Πατέρα και όλους τους ξεπερνά· επομένως, μόνον Αυτός μπορεί να τα ξαναδημιουργήσει όλα, να θυσιαστεί καί να μεσιτεύσει στον Πατέρα γιά όλους.

Πρώην μάγος αποκαλύπτει – Στα Θεοφάνεια λύνονται όλα τα μάγια

Τα Άγια Θεοφάνεια - Ερμηνεία της Αποστολικής περικοπής από τον Ιερό Χρυσόστομο

TA AΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ [: Τίτ. 2, 11-14 και 3, 4-7]

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

[Υπομνηματισμός των εδαφίων Τίτ. 2, 11-15 και Τίτ. 3, 1-7]

   «᾿Επεφάνη γὰρ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις, παιδεύουσα ἡμᾶς ἵνα ἀρνησάμενοι τὴν ἀσέβειαν καὶ τὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας σωφρόνως καὶ δικαίως καὶ εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, προσδεχόμενοι τὴν μακαρίαν ἐλπίδα καὶ ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, ὃς ἔδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν, ἵνα λυτρώσηται ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἀνομίας καὶ καθαρίσῃ ἑαυτῷ λαὸν περιούσιον, ζηλωτὴν καλῶν ἔργων (: διότι με την ενανθρώπηση του Υιού του Θεού φανερώθηκε η χάρις του Θεού, η οποία σώζει όλους τους ανθρώπους. Και μας παιδαγωγεί η χάρις του Θεού ώστε, αφού αρνηθούμε την ασέβεια και τις επιθυμίες του μάταιου και αμαρτωλού αυτού κόσμου, να ζήσουμε στη ζωή αυτή με εγκράτεια στον εαυτό μας, με δικαιοσύνη προς τους γύρω μας ανθρώπους και με ευσέβεια προς τον Θεό. Και να ενισχυόμαστε στην ενάρετη ζωή, περιμένοντας με χαρά τη μακαριότητα που ελπίζουμε και τη φανέρωση της δόξας του μεγάλου Θεού και Σωτήρος μας, του Ιησού Χριστού, ο Οποίος έδωσε τον εαυτό Του σε θάνατο για χάρη μας, για να μας εξαγοράσει από κάθε παράβαση του νόμου, να μας καθαρίσει και να μας κάνει έτσι δικό Του εκλεκτό λαό, λαό γεμάτο ζήλο για καλά έργα)» [Τίτ. 2, 11-14].

       Αφού ζήτησε από τους υπηρέτες πολλή αρετή -γιατί πραγματικά είναι μεγάλη αρετή το να κοσμεί κανείς σε όλα τη διδασκαλία του Θεού και Σωτήρα μας και να μη δίνει καμία αφορμή στους κυρίους, ούτε και για το παραμικρό πράγμα-, προσθέτει και τη δίκαιη αιτία για την οποία οφείλουν οι υπηρέτες να είναι ενάρετοι. Και ποια είναι αυτή; «Διότι με την ενανθρώπηση του Υιού του Θεού», λέγει, «φανερώθηκε η χάρις του Θεού, η οποία σώζει όλους τους ανθρώπους)». Αυτοί που έχουν τον Θεό διδάσκαλο, πώς δεν θα είναι λογικά τέτοιοι, όπως πριν από λίγο είπα, αφού βρήκαν άφεση των απείρων αμαρτημάτων τους; Γιατί γνωρίζετε ότι μαζί με τα άλλα και αυτό ελέγχει και συγκρατεί όχι λίγο την ψυχή, το να μην τιμωρηθεί, ενώ είναι υπεύθυνη για άπειρα αμαρτήματα, αλλά να επιτύχει συγνώμη και άπειρα αγαθά. Αν λοιπόν κάποιος, πες μου, αφού πάρει υπηρέτη εκείνον που έκαμε άπειρα σφάλματα, δεν τον βασανίζει με μαστίγιο, αλλά του δώσει για εκείνα συγνώμη και του ζητήσει ευθύνες για τα μελλοντικά, παραγγέλλοντας τον να φυλάγεται, ώστε να μην πέσει στα ίδια, και τον τιμήσει με μεγάλα δώρα, ποιον νομίζετε ότι δεν θα μεταβάλει αυτό ακούοντας την τόσο μεγάλη χάρη;

Τα Άγια Θεοφάνεια – Ο Ιερός Χρυσόστομος για τη Βάπτιση του Κυρίου (Ερμηνεία της Ευαγγελικής περικοπής)

            

ΤΑ ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ [: Ματθ. 3, 13-17]

Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΑΠΤΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

   «Τότε παραγίνεται ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας εἰς τὸν Ἰορδάνην πρὸς τὸν Ἰωάννην, τοῦ βαπτισθῆναι ὑπ' αὐτοῦ (: τότε ήλθε ο Ιησούς απ’ τη Γαλιλαία στον Ιορδάνη ποταμό προς τον Ιωάννη για να βαπτισθεί απ’ αυτόν)» [Ματθ. 3, 13].

     Μαζί με τους δούλους ο Δεσπότης, μαζί με τους υπόδικους ο Κριτής έρχεται για να βαπτισθεί. Αλλά μη θορυβηθείς· μεταξύ των ταπεινών αυτών περισσότερο λάμπει το υψηλό μεγαλείο Του. Πραγματικά, Αυτός ο οποίος καταδέχθηκε να κυοφορηθεί για τόσο χρόνο σε μήτρα παρθενική και να γεννηθεί από εκεί, σύμφωνα με τους νόμους της ανθρώπινης φύσεως, και επιπλέον να ραπισθεί, να σταυρωθεί και να πάθει τα άλλα παθήματα, τα οποία υπέστη, γιατί παραξενεύεσαι, εάν καταδέχθηκε να βαπτισθεί και να έλθει μαζί με τους άλλους ανθρώπους προς τον δούλο Του; Διότι εκείνο ήταν που προκαλούσε μεγάλη κατάπληξη, το ότι δηλαδή, ενώ ήταν Θεός, θέλησε να γίνει άνθρωπος· τα άλλα λοιπόν κατά λογική ακολουθία έπονται όλα γενικώς. Γι’ αυτό τον λόγο και ο Ιωάννης πρόφθασε και έλεγε, εκείνα ακριβώς που είπε, ότι δηλαδή, δεν είναι άξιος να λύσει τα λουριά των υποδημάτων του Ιησού και όλα τα άλλα· για παράδειγμα είπε ότι ο Ιησούς είναι κριτής και θα αποδώσει δικαιοσύνη σύμφωνα με την αξία του καθενός και ότι θα χορηγήσει σε όλους ανεξαιρέτως το Άγιο Πνεύμα με αφθονία, ώστε όταν Τον δεις να έρχεται προς το βάπτισμα να μην υποψιαστείς τίποτε το ταπεινό.

    Επίσης, για τον ίδιο λόγο, όταν Αυτός ήταν παρών εκεί, Του προβάλλει ταπεινή αντίρρηση, λέγοντας: «ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ σὺ ἔρχῃ πρός με; (: Εγώ έχω ανάγκη να βαπτισθώ από σένα τον αναμάρτητο, και συ έρχεσαι σε μένα για να δεχθείς το βάπτισμα;)» [Ματθ. 3, 14]. Επειδή δηλαδή, το βάπτισμα ήταν ενδεικτικό της μετανοίας και οδηγούσε σε κατηγορία για τα αμαρτήματα που είχε διαπράξει ο κάθε βαπτιζόμενος, για να μη νομίσει κανείς ότι και ο Ιησούς με μια τέτοια διάθεση έρχεται στον Ιορδάνη, ο Ιωάννης διορθώνει την πιθανή αυτή εκτίμηση εκ των προτέρων, με το να Τον αποκαλέσει και «Αμνό» [Ιω. 1, 29: « ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου (: Να εκείνος που προφήτευσε ο Ησαΐας και μας Τον απέστειλε ο Θεός για να θυσιασθεί ως αρνί και να σηκώσει με τη σφαγή και τη θυσία Του ολόκληρη την αμαρτία και την ενοχή του κόσμου, και έτσι να την εξαλείψει)»] και Λυτρωτή από όλη γενικά την αμαρτία που έχει διαπραχθεί στην οικουμένη.  

H νηστεία της παραμονής των Θεοφανείων

του αειμνήστου Ιωάννου Μ. Φουντούλη

Συνήθως λέγεται ότι η νηστεία της παραμονής των Θεοφανείων αφορά στην πόση του μεγάλου αγιασμού και επομένως ότι η προϋπόθεση για την κοινωνία από αυτόν αποτελεί η νηστεία μιας ημέρας. Για το θέμα αυτό θα ήταν σκόπιμο να λεχθούν δυο λόγια, γιατί είναι από τα πιο συζητούμενα θέματα από αυτά που σχετίζονται με τον αγιασμό των Θεοφανείων και για τα οποία ζητούν οι πιστοί τη συμβουλή των ιερέων.

Ότι ο μέγας αγιασμός «τα δευτερεία επέχει των θείων μυστηρίων» (Ευχολόγιον, κώδ. Βατοπεδίου 134 [745] του έτους 1538), είναι δηλαδή το δεύτερο μετά τη θεία κοινωνία ιερώτατον «μυστηριακόν είδος» (κατά τη σχολαστική ορολογία), κανείς δεν αμφιβάλλει. Είναι το «ύδωρ της αναγεννήσεως» του αγίου βαπτίσματος, που διά της επικλήσεως και επιφοιτήσεως του αγίου Πνεύματος «αναστοιχειούται» (ή «μεταστοιχειούται»), κατά τον άγιο Κύριλλο Αλεξανδρείας (Εις Ιωάννην Β΄ 1), και γίνεται «αφθαρσίας πηγή, αγιασμού δώρον, αμαρτημάτων λυτήριον, νοσημάτων αλεξιτήριον» για τους πιστούς που μεταλαμβάνουν ή χρίονται από αυτό, πάροχο αγιασμού και ευλογίας σ’ ολόκληρη την κτίση.

"Ας συνταχθούμε, πιστοί, νοερά στον Ιορδάνη για να δούμε σαφέστατα θαύμα μέγα"

                    

Ξενίας δεσποτικῆς καὶ ἀθανάτου τραπέζης, ἐν πενιχρῷ Σπηλαίῳ πρὶν ἀπολαύσαντες· νῦν πρὸς Ἰορδάνην δράμωμεν, μυστήριον ὁψόμενοι ξένον, τὸ τῆς ἄνω λαμπρότητος πρόξενον.

Αφού απολαύσαμε πριν φιλοξενίας δεσποτικής και αθάνατης Τράπεζας μέσα στο φτωχό Σπήλαιο, ας σπεύσουμε τώρα προς τον Ιορδάνη για να δούμε παράδοξο μυστήριο, που θα μας προξενήσει την άνω λαμπρότητα.

Φαιδροτέρα ἡλίου γέγονεν, ἡ παρελθοῦσα ἑορτὴ τῶν Γενεθλίων Χριστοῦ· λαμπρὰ καὶ ἐπίφωτος δείκνυται ἡ ἐπερχομένη τῆς θείας Ἐπιφανείας αὐτοῦ. Ἐν ἐκείνῃ Ποιμένες, μετ᾿ Ἀγγέλων δοξολογοῦντες, προσεκύνησαν Θεὸν ἐνανθρωπήσαντα· ἐν ταύτῃ δὲ τοῦ Δεσπότου ὁ Ἰωάννης ἁψάμενος τῇ δεξιᾷ χειρί, σὺν τρόμῳ ἔλεγεν· Ἁγίασον ἐμὲ καὶ τὰ ὕδατα, ὁ μόνος ἔχων τὸ μέγα ἔλεος.

Πιο λαμπρή και από τον Ήλιο ήταν η γιορτή που πέρασε των γενεθλίων του Χριστού· λαμπρή και ακτινοβόλα φαίνεται τούτη η γιορτή που έρχεται της θείας Του Επιφανείας. Σε εκείνη οι ποιμένες μαζί με τους Αγγέλους δοξάζοντας προσκύνησαν τον Ενανθρωπήσαντα Θεό, σε τούτη δε ο Ιωάννης αγγίζοντας με το δεξί του χέρι το Δεσπότη, έλεγε γεμάτος τρόμο: αγίασε εμένα και τα ύδατα, Συ που μόνος παρέχεις το μέγα έλεος.

Φαιδρὰ μὲν ἡ παρελθοῦσα ἑορτή, ἔνδοξος δὲ ἡ παροῦσα Ἡμέρα. Ἐν ἐκείνῃ τῷ Σωτῆρι Μάγοι προσεκύνησαν· ἐν ταύτῃ δὲ τὸν Δεσπότην, δοῦλος κλητὸς ἐβάπτισεν. Ἐκεῖ Ποιμένες ἀγραυλοῦντες, εἶδον καὶ ἐθαύμασαν· ὧδε φωνὴ τοῦ Πατρὸς τὸν μονογενῆ Υἱὸν ἐκήρυξε.

Λαμπρή μεν η γιορτή που πέρασε, γεμάτη δόξα όμως είναι και η παρούσα ημέρα. Σε εκείνη οι Μάγοι προσκύνησαν το Σωτήρα, σε τούτη δε βάπτισε το Δεσπότη δούλος για τούτο προορισμένος. Εκεί οι ποιμένες, που στους αγρούς ξενυχτούσαν είδαν και θαύμασαν. Εδώ η φωνή του Πατέρα κήρυξε το μονογενή Υιό.