Μικρασιατικὴ καταστροφή: Μαρτυρίες ποὺ συγκλονίζουν

Ἡ γενιὰ πού ‘ζησε τὸν χαμό, πάει ἔφυγε. Οἱ ἑπόμενες γενιὲς ὀφείλουν νὰ μαθαίνουν ἀπὸ τὴν Ἱστορία, νὰ θυμοῦνται ἀπὸ τὶς διηγήσεις καὶ νὰ κρίνουν ἀθώους καὶ φταῖχτες. Μικρασία 1922 καὶ ὁ Ἑλληνισμὸς ξεριζώνεται, σφαγιάζεται, ἐξανδραποδίζεται. Ἑλλάδα 2020, ἔχει ἠθικὴ ὑποχρέωση τοὐλάχιστον νὰ μὴν ξεχάσει.

Ἡ λογοτεχνικὴ «μαρτυρία»

Πῶς περιγράφουν λογοτέχνες μας τὸν ἀφανισμὸ τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τὰ Μικρασιατικὰ παράλια. Ἡ στιβαρὴ πέννα τους καὶ ὁ φορτισμένος συναισθηματικός τους κόσμος ἁπλώνονται στὸ χαρτὶ καὶ ζωντανεύουν τὶς μέρες καὶ τὶς νύχτες τοῦ χαλασμοῦ.

 Γιῶργος Σεφέρης: 

Τὰ σπίτια ποὺ εἶχα μοῦ τὰ πῆραν. Ἔτυχε νά ‘ναι τὰ χρόνια δίσεχτα• πολέμοι, χαλασμοὶ ξενιτεμοὶ• κάποτε ὁ κυνηγὸς βρίσκει τὰ διαβατάρικα πουλιὰ, κάποτε δὲν τὰ βρίσκει• τὸ κυνήγι ἦταν καλὸ στὰ χρόνια μου, πῆραν πολλοὺς τὰ σκάγια, οἱ ἄλλοι γυρίζουν ἢ τρελαίνονται στὰ καταφύγια. Μὴ μοῦ μιλᾶς γιὰ τ’ ἀηδόνι μήτε γιὰ τὸν κορυδαλλὸ μήτε γιὰ τὴν μικρούλα σουσουράδα ποὺ γράφει νούμερα στὸ φῶς μὲ τὴν οὐρά της• δὲν ξέρω πολλὰ πράγματα ἀπὸ σπίτια, ξέρω πὼς ἔχουν τὴν φυλή τους, τίποτε ἄλλο.

Η κόρη του προξένου Χόρτον για τη Μικρασιατική Καταστροφή

«γυρνάμε και το άλλο μάγουλο στους Τούρκους, για λόγους γνωστούς μόνο σε διευθυντές μεγάλων Εταιρειών»

  

Της Νάνσυ Χόρτον (κόρη του Αμερικανού πρόξενου στη Σμύρνη Τζωρτζ Χόρτον)

Περιοδικό Ελλοπία τ. 13, Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1992, σελ. 44-47

Οι περισσότεροι συνήθως ενδιαφέρονται για την πολιτική άποψη των γεγονότων της Μικρός Ασίας. Μια και μου ζητήθηκε όμως να γράψω για τις εμπειρίες του πατέρα μου, ας σημειώσω ότι είχε ένα μυστικιστικό δεσμό με τη Σμύρνη. Πώς ένας Γιάνκης δέκατης γενιάς από μια κωμόπολη στα βορινά της Πολιτείας της Νέας Υόρκης σχετίσθηκε τόσο με μια πόλη στην ακτή της Μικράς Ασίας; Μικρό παιδί ο πατέρας του του διάβαζε από τη Βίβλο, μεταξύ των άλλων και από το βιβλίο της Αποκάλυψης. Η Σμύρνη, ως η τελευταία από τις επτά πόλεις της Αποκάλυψης που επέζησε, του έκανε βαθιά εντύπωση, που την κράτησε σε όλη του τη ζωή και την ανέφερε συνέχεια στα έργα του. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του υπηρέτησε σε πολλά άλλα διπλωματικά πόστα, σε μέρη που θεωρούνταν καυτά, αλλά, όπως έλεγε, η Σμύρνη ήταν η Μέκκα των φιλοδοξιών του. Φαίνεται λοιπόν ότι ήταν μοιραίο να είναι παρών στο θάνατο των χριστιανών και την καταστροφή της πόλης. Η Σμύρνη ήταν η μοίρα του. Είχε συνδέσει στενά τον συμβολισμό της Αποκάλυψης για τον αγώνα ανάμεσα στο καλό από τη μια μεριά και το σκοτάδι και την απληστία από την άλλη με τα γεγονότα που παρακολουθούσε στη Σμύρνη και τα οποία οδήγησαν στην καταστροφή της.

Ο Χόρτον πήγε στη Σμύρνη κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και αντιπροσώπευε τα συμφέροντα όλων των συμμάχων μέχρι τη στιγμή που η Τουρκία κήρυξε τον πόλεμο και εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών. «Γία πρώτη φορά σε εκατό χρόνια», είπε, «η αμερικανική σημαία κατεβάστηκε από το Προξενείο». Πάντα σχολίαζε ο Χόρτον, «γυρνάμε και το άλλο μάγουλο στους Τούρκους, για λόγους γνωστούς μόνο σε διευθυντές μεγάλων Εταιρειών».

Η νίκη των Ελλήνων κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και ο αγώνας για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης κέρδισαν τον θαυμασμό των Βρετανών πολιτικών και ειδικά του Λόυντ Τζωρτζ. Έγινε επίσης εμφανές ότι ορισμένες εδαφικές κτήσεις της Ελλάδας θα ήταν πολύ σημαντικές για τη Μεγάλη Βρετανία. Έτσι οι Βρετανοί προσκάλεσαν το Βενιζέλο στο Λονδίνο. Ήθελαν μια βάση κοντά στην Αδριατική: το Αργοστόλι της Κεφαλονιάς. Σε αντάλλαγμα, είπανε, η Ελλάδα θα έπαιρνε την Κύπρο. Οι Έλληνες όμως δεν είχαν αντιληφθεί ότι ο Λόυντ Τζωρτζ δεν ήταν σε θέση πάντοτε να επιβάλει πολιτική που δεν θα είχε την έγκριση της τάξης που κυβερνούσε ουσιαστικά την Αγγλία.

Δεν ξεχνάμε!

 

ΟΙ ΕΚΤΟΠΙΣΜΟΙ KAI ΟΙ ΠΟΡΕΙΕΣ ΘΑΝΑΤΟΥ..

                      

Οι περιγραφές του Γάλλου δημοσιογράφου Rene Puaux από τη Σμύρνη. για τους εκτοπισμούς και τις πορείες θανάτου των Ελλήνων είναι ανατριχιαστικές.

Την Κυριακή 17 Σεπτεμβρίου κυκλοφόρησε η διαταγή του στρατηγού Νουρεντίν να συλλάβουν όλο τον ανδρικό πληθυσμό από δεκαοκτώ μέχρι σαράντα πέντε ετών. 

Αντίθετα με την εξήγηση που έδωσαν εκ των υστέρων οι Τούρκοι, δεν επρόκειτο παρά για άνδρες που υπετίθετο ότι είχαν αγωνιστεί στο πλευρό του ελληνικού στρατού.

Στην πράξη συνέλαβαν όλους τους άνδρες με ρωμαλέο παρουσιαστικό από δεκαπέντε μέχρι πενήντα πέντε ετών.

«Δεν μπορούσε να υπάρξει πιο σπαρακτικό θέαμα- οι γυναίκες είχαν χωριστεί από τους άνδρες τους, οι μανάδες από τους γιους τους, οι αδελφές από τους αδελφούς τους. 

Όλοι όσοι είχαν συλληφθεί με τον τρόπο αυτό, είχαν σταλεί σε στρατόπεδα συγκέντρωσης ad hoc και, όταν συγκεντρώθηκαν όλοι εκεί, έπεσαν θύματα ληστείας των Τούρκων στρατιωτών. 

Δεν τους έκλεψαν μόνο τα χρήματα που είχαν, αλλά και τα ρούχα και τα παπούτσια τους. 

Για να γλιτώσουν την τέλεια απογύμνωση, πολλοί απ' αυτούς έσκιζαν οι ίδιοι τα ρούχα τους, γιατί οι Τούρκοι βλέποντας κουρέλια και μόνο, δεν τους τα έβγαζαν καθόλου».

Αν η Ελλάδα, στο ζήτημα της Γενοκτονίας, ήταν Αρμενία…

        

Γράφει ο Θεοφάνης Μαλκίδης

To 2022 ήταν η χρονιά συμπλήρωσης εκατό ετών από τον τραγικό επίλογο της Γενοκτονίας από το Οθωμανικό κράτος και το Κεμαλικό καθεστώς εναντίον του Ελληνισμού. Πάνω από ένα εκατομμύριο Ελληνίδες και Έλληνες δολοφονήθηκαν και πάνω από ενάμιση εκατομμύριο έγιναν πρόσφυγες στην Ελλάδα και σε όλον τον κόσμο.

Η Γενοκτονία εναντίον του Ελληνισμού, το μεγαλύτερο έγκλημα μαζί με αυτό εναντίον των Αρμενίων, ατιμώρητο, νομιμοποιήθηκε με τη Συνθήκη της Λωζάννης και τη συνημμένη Ελληνοτουρκική ανταλλαγή των πληθυσμών από την υπογραφή της οποίας συμπληρώνονται εκατό χρόνια φέτος.

Τόσο το 2022 όσο και αυτό που διανύουμε, η Ελλάδα απουσίασε και δυστυχώς συνεχίζει να απουσιάζει από το πανεθνικό, παλλαϊκό αίτημα για την προώθηση της διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας και την απόδοση των ποινικών ευθυνών στην Τουρκία.

Μαζί με την απουσία, η σιωπή και η αδιαφορία για ένα κρίσιμο ζήτημα με τις πολυποίκιλες ηθικές και διπλωματικές διαστάσεις, είναι προκλητική. Μάλιστα επισήμως το 2022 δεν αφιερώθηκε στη μνήμη των θυμάτων και στη ανάγκη γνωστοποίησης και αναγνώρισης του μαζικού εγκλήματος, ενώ από την άλλη πλευρά η Τουρκία από τον πρόεδρό της μέχρι τους δολοφόνους Γκρίζους Λύκους διαγωνίστηκαν σε ύβρεις εναντίον νεκρών και ζωντανών.

Η Εκκλησία της Ελλάδος θυμάται την Μικρασιατική Καταστροφή με... συναυλία, χορούς και τραγούδια. Καμία λέξη για σφαγή, διωγμό, Αγίους, μάρτυρες και σβησμένες καντήλες.

 

«ΜΙΚΡΑΣΙΑ: Όσο σε θυμάμαι, ζεις!»

Επετειακή Εκδήλωση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή

---

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος συνδιοργανώνει Επετειακή Εκδήλωση για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή στο Παναθηναϊκό Στάδιο, το Σάββατο 8 Οκτωβρίου 2022 και ώρα 7.30 μ.μ., με την Περιφέρεια Αττικής, καθώς και με τη στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας Πολιτιστικού και Κοινωφελούς Έργου «ΑΙΓΕΑΣ ΑΜΚΕ» της οικογένειας Αθανασίου και Μαρίνας Μαρτίνου.

Στην Εκδήλωση θα συμμετάσχουν 1.922 παιδιά και νέοι, μέλη 55 χορωδιών και παραδοσιακών χορευτικών συγκροτημάτων από Ιερές Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Τραγουδούν: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΣΗΣ, ΑΡΕΤΗ ΚΕΤΙΜΕ, ΣΟΦΙΑ ΜΑΝΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΕΛΙΩΤΗΣ
Αφηγητής: ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΙΣΚΑΔΟΥΡΑΚΗΣ

ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ Ε.Ρ.Τ.
Διεύθυνση: ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΑΒΙΔΗΣ
 
ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
Διεύθυνση:  ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΜΕΛΗΣ

Βαίνω προς τον ουράνιο Πατέρα και συγχωρέσατέ με.

100 χρόνια από την μικρασιατική καταστροφή.

Πως υποδέχονταν τον θάνατο οι Μικρασιάτες:

Γράμμα του μελλοθάνατου Αλέξανδρου Ακριτίδη, που έστειλε από τις φυλακές στη γυναίκα του.

Γλυκυτάτη μου Κλειώ,

σήμερα τελέσθηκε στη φυλακή Θεία Λειτουργία και κοινωνήσαμε όλοι. Ήμασταν περίπου εκατό από διάφορα μέρη. Έχει αποφασισθεί ο διά κρεμάλας θάνατος. Αύριο θα πάνε τους εξήντα, μεταξύ αυτών και πέντε Τραπεζούντιοι. Την Τρίτη δεν θα είμαστε στη ζωή. Ο Θεός να μας αξιώσει τους ουρανούς. Και σε σας να δώσει ευλογία και υπομονή και άλλο κακό να μη δοκιμάσετε.

Γενοκτονία: «Τετρακόσιοι τόνοι οστών Ελληνίδων και Ελλήνων προς βιομηχανοποίηση

Για όσους σημερινούς Έλληνες, ιδίως τους πολιτικούς, που ξεχνούν και πίστη και πατρίδα: 100 χρόνια από την Γενοκτονία: την Μικρασιατική Καταστροφή

Γενοκτονία: «Τετρακόσιοι τόνοι οστών Ελληνίδων και Ελλήνων προς βιομηχανοποίηση.....Από τους εμπόρους του 1922 στους πειρατές του 2021»

Θεοφάνης Μαλκίδης

«Τετρακόσιοι τόνοι οστών Ελληνίδων και Ελλήνων προς βιομηχανοποίηση.....Από τους εμπόρους του 1922 στους πειρατές του 2021»

Ήταν  Σεπτέμβριος και Οκτώβριος του 1922 όταν  διαδραματιζόταν δύο από τις τελευταίες πράξεις της Γενοκτονίας εναντίον των Ελλήνων της Θράκης, της Μικράς Ασίας, του Πόντου. Μία ήταν καταστροφή της Σμύρνης και η άλλη η ανακωχή των Μουδανιών, με την οποία ο Ελληνισμός υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει και τη Θράκη.

Από το λιμένα όμως αυτό της Θρακικής ενδοχώρας, δεκαπέντε μήνες αργότερα θα διαδραματιζόταν η τελευταία και πιο φρικιαστική πράξη του Ελληνικού Ολοκαυτώματος. Μπορεί οι Νεότουρκοι, Τζεμάλ, Ενβέρ και Ταλαάτ πασά και ο Μουσταφά Κεμάλ, να δολοφόνησαν 1.000.000 Έλληνες και Ελληνίδες, αλλά φρόντισαν να τα εξαφανίσουν τα ίχνη τους, με ένα τρόπο που αφού δεν τιμωρήθηκε. επαναλήφθηκε από τον πιστό τους μαθητή Χίτλερ, λίγα χρόνια αργότερα.

Ο Χ. Αγγελομάτης στο βιβλίο του «Χρονικόν Μεγάλης Τραγωδίας» (Αθήνα 1924) αναφέρεται στο μέγεθος του εγκλήματος, τους θύτες και τους συνεργάτες τους: «Οι παλαιότεροι θα ενθυμούνται την δημοσιευθείσαν είδησιν εις τα αθηναϊκάς εφημερίδας, μίαν ημέρα του Φεβρουαρίου του 1924. Το προσεγγίσαν εις την Θεσσαλονίκην αγγλικόν πλοίον “Ζαν”, μετέφερε 400 τόννους οστών Ελλήνων, από τα Μουδανιά της Μικράς Ασίας εις την Μασσαλίαν, προς βιομηχανοποίησιν. Οι εργάται του λιμένος Θεσσαλονίκης, πληροφορηθέντες το γεγονός, εμπόδισαν το πλοίον να αποπλεύσει, επενέβη όμως ο Άγγλος πρόξενος και επετράπη ο απόπλους» .

Έτσι όπως αναφέρει ο διευθυντής του Μουσείο της Γενοκτονίας στο Ερεβάν, Χαΐκ Ντεμογιάν, στην ομιλία του για τη Γενοκτονία των Ελλήνων (Αθήνα, Μάιος 2014) “η τουρκική πολιτική της γενοκτονίας, κατά των Αρμενίων, των Ελλήνων και των Ασσυρίων, αφού παρέμεινε ατιμώρητη, έχει γεννήσει νέο κακό για την ανθρωπότητα. Η ατιμωρησία και η απροκάλυπτη εύνοια εκ μέρους των παγκόσμιων μεγάλων δυνάμεων προς ένα κράτος-διάδοχο και συνεχιστή της οθωμανικής παράδοσης, δημιούργησαν το γόνιμο έδαφος ώστε να φυτρώσουν σε αυτό νέα σχέδια για τη διάπραξη γενοκτονίας. Η ατιμωρησία και ως επακόλουθο η επιθετική συμπεριφορά του τουρκικού κράτους, οδήγησαν σε νέα εγκλήματα”.