Καύση και ταφή ως δύο διαφορετικές ανθρωπολογικές στάσεις

π. ΗΛΙΑΣ Γ. ΔΙΑΚΟΥΜΑΚΟΣ

             ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ

       ΠΕΡΔΙΚΑ - 180 10 ΑΙΓΙΝΑ

Καύση και ταφή ως δύο

διαφορετικές ανθρωπολογικές στάσεις

Σεβασμός στον θάνατο, σεβασμός στον άνθρωπο

Πρόλογος

Το παρόν δοκίμιο επιχειρεί να προσεγγίσει ένα από τα πιο ευαίσθητα και σύνθετα ζητήματα της σύγχρονης κοινωνίας: την καύση και την ταφή του νεκρού.

Πρόκειται για δύο διαφορετικές ανθρωπολογικές και κοσμολογικές τάσεις, οι οποίες δεν μπορούν να ταυτιστούν, αλλά οφείλουν να συνυπάρχουν μέσα σε ένα πλαίσιο αμοιβαίου σεβασμού.

Η καύση, για πολλούς ανθρώπους, αποτελεί συνειδητή υπαρξιακή επιλογή και προσωπική επιθυμία. Συνδέεται με τον τρόπο που αντιλαμβάνονται τον θάνατο, τη φθορά και την ανάγκη απομάκρυνσης από τον πόνο. Η επιλογή αυτή, ως έκφραση ελευθερίας, οφείλει να γίνεται σεβαστή χωρίς απαξίωση, χωρίς ηθική στοχοποίηση και χωρίς κοινωνικό στιγματισμό.

Την ίδια στιγμή, η ταφή αποτελεί για τους Ορθοδόξους χριστιανούς όχι απλώς μια παραδοσιακή πρακτική, αλλά έκφραση πίστης, θεολογικής συνέπειας και εκκλησιαστικής ταυτότητας. Η ταφή συνδέεται με την πίστη στην Ανάσταση, με τον σεβασμό προς το ανθρώπινο σώμα και με μια συγκεκριμένη θεώρηση του ανθρώπου και του κόσμου. Και αυτή η επιλογή οφείλει να γίνεται σεβαστή, χωρίς ειρωνεία, χωρίς απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς και χωρίς πίεση προς αλλοίωση της πίστης.

Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στον σεβασμό προς τους λειτουργούς της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Οι ιερείς που, από πίστη και συνείδηση, αρνούνται να τελέσουν εκκλησιαστικές ακολουθίες σε περιπτώσεις καύσης, δεν ενεργούν από σκληρότητα ή ιδεολογική εμμονή. Ενεργούν μέσα στα όρια της θεολογικής τους ευθύνης. Δεν μπορεί και δεν πρέπει να υφίστανται πίεση, καταπίεση, διώξεις ή εξευτελισμό επειδή παραμένουν πιστοί στην παράδοση και τη διδασκαλία της χριστιανικής πίστης.

Ο σεβασμός, επομένως, δεν είναι μονόπλευρος. Αφορά όλους: εκείνους που επιλέγουν την καύση, εκείνους που επιλέγουν την ταφή και εκείνους που καλούνται ποιμαντικά να υπηρετήσουν την Ορθόδοξη Εκκλησία χωρίς να προδώσουν τη συνείδησή τους. Μόνο μέσα σ᾽ αυτό το πνεύμα μπορεί να υπάρξει ουσιαστικός διάλογος, χωρίς φανατισμούς, χωρίς απλουστεύσεις και χωρίς αμοιβαίες προσβολές.

Ο χρόνος ως δώρο ζωής και οδός νοήματος. Παρόν, παρελθόν και μέλλον υπό το φως της θείας παρουσίας

Ο χρόνος ως δώρο ζωής και οδός νοήματος

π. ΗΛΙΑΣ Γ. ΔΙΑΚΟΥΜΑΚΟΣ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ - ΠΕΡΔΙΚΑ - 18010 ΑΙΓΙΝΑ

Παρόν, παρελθόν και μέλλον υπό το φως της θείας παρουσίας

Πρόλογος

Ο χρόνος είναι ίσως η πιο κοινή και ταυτόχρονα η πιο μυστηριώδης διάσταση της ανθρώπινης ζωής. Όλοι ζούμε μέσα σ᾽ αυτόν, όλοι τον μετράμε, όλοι τον αισθανόμαστε να περνά, και όμως σπάνια στεκόμαστε να αναρωτηθούμε τι πραγματικά σημαίνει. Άλλοτε τον βιώνουμε ως έλλειψη, άλλοτε ως πίεση, άλλοτε ως απειλή. Συχνά λέμε ότι δεν έχουμε χρόνο, ενώ στην πραγματικότητα έχουμε χάσει τον τρόπο να τον ζούμε.

Ο σύγχρονος άνθρωπος βρίσκεται διαρκώς διχασμένος ανάμεσα στο παρελθόν που τον βαραίνει, στο παρόν που τον εξαντλεί και στο μέλλον που τον φοβίζει. Το παρελθόν γίνεται ενοχή ή νοσταλγία, το παρόν γίνεται άγχος και το μέλλον μετατρέπεται σε αγωνία. Έτσι, ο χρόνος παύει να είναι χώρος ζωής και γίνεται πεδίο σύγκρουσης.

Η χριστιανική εμπειρία, όμως, προτείνει έναν διαφορετικό τρόπο θέασης του χρόνου. Δεν τον αντιμετωπίζει ως φυλακή ούτε ως τυχαία ροή γεγονότων, αλλά ως δώρο. Ως χώρο μέσα στον οποίο ο άνθρωπος καλείται να ωριμάσει, να σχετιστεί, να μετανοήσει και να σωθεί. Ο χρόνος δεν δίνεται απλώς για να περάσει, αλλά για να γεμίσει με νόημα.

Το παρόν δοκίμιο επιχειρεί να προσεγγίσει τον χρόνο όχι θεωρητικά, αλλά υπαρξιακά. Να φωτίσει τις τρεις βασικές του διαστάσεις –παρελθόν, παρόν και μέλλον– και να δείξει πώς αυτές μπορούν να ενωθούν σε μια ενιαία πορεία ζωής. Το παρελθόν δεν καλείται να διαγραφεί, αλλά να θεραπευθεί. Το παρόν δεν ζητά τελειότητα, αλλά αλήθεια. Και το μέλλον δεν απαιτεί έλεγχο, αλλά εμπιστοσύνη.