π. Γεωργίου Καψάνη: Ο Τίμιος Σταυρός

    

Γέροντας Γεώργιος Καψάνης, Προηγούμενος Ι.Μ. Οσίου Γρηγορίου († 2014)

Ο Τίμιος Σταυρός είναι το αγιότερο Σημείο και Σύμβολο της Πίστεώς μας. Όλα τα άγια Μυστήρια τελειώνονται με την επίκληση του Αγίου Πνεύματος και την σφραγίδα του Σταυρού: το Βάπτισμα, το Χρίσμα, η Θ. Ευχαριστία.

Όλες οι ιερατικές ευλογίες είναι σταυρικές.

Οι Ι. Ναοί, τα ιερά σκεύη και άμφια αγιάζονται με τον Τίμιο Σταυρό.

Δεν νοείται λειτουργική πράξη ή σύναξη των πιστών χωρίς την σφραγίδα του Τιμίου Σταυρού.

Ο Σταυρός είναι και ο πιστότερος σύντροφος κάθε Ορθοδόξου Χριστιανού, από την στιγμή που θα γεννηθούμε μέχρι τον θάνατό μας. Και ο τάφος του Χριστιανού με τον Σταυρό ευλογείται.

Σταυροκοπούμεθα συχνά, φέρομε τον Σταυρό στο στήθος μας, στα σπίτια μας, στα αυτοκίνητά μας, στους τόπους εργασίας μας, και όπως ψάλλει η Εκκλησία: “Σταυρός ο φύλαξ πάσης της Οικουμένης, Σταυρός η ωραιότης της Εκκλησίας, Σταυρός βασιλέων το κραταίωμα, Σταυρός πιστών το στήριγμα, Σταυρός αγγέλων η δόξα και των δαιμόνων το τραύμα”.

Ακόμη ο Σταυρός είναι όχι μόνο το αγιότερο και προσφιλέστερο, αλλά και το αναντικατάστατο χριστιανικό σύμβολο. Χωρίς αυτό δεν νοείται Εκκλησία του σταυρωθέντος Χριστού. Γι’ αυτό οι αιρετικοί είτε δεν εκδηλώνουν την οφειλόμενη στον Τίμιο Σταυρό ευλάβεια, όπως οι Προτεστάντες ή Ευαγγελικοί, είτε το αρνούνται τελείως και το υβρίζουν, όπως οι Ιεχωβίτες.

Γράφει και στο Γεροντικό:

Γιὰ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμὰ

Γεώργιος Καψάνης

Καθηγούμενος Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγ. Ὄρους

Σήμερα ἑορτάσαμε τὴν μνήμη τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης τοῦ Παλαμᾶ. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος εἶναι ἕνας μεγάλος θεολόγος τῆς Ἐκκλησίας μας, μεγάλος διδάσκαλος πνευματικός, μεγάλος Ἱεράρχης τῆς Ἐκκλησίας μας.

Τὸν 14ο αἰώνα οἱ δυτικοί, ὅπως καὶ σήμερα ἔτσι καὶ τότε, ἐμφοροῦνταν ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ ὀρθολογισμοῦ καὶ δὲν μποροῦσαν νὰ καταλάβουν τί εἶναι ἡ θεία Χάρη καὶ πῶς ἐνεργεῖ ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ στὸν ἄνθρωπο. Προσπαθοῦσαν ὀρθολογιστικὰ νὰ ἑρμηνεύσουν τὸ τί εἶναι ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ.

Τότε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς δίδαξε τὴν ὀρθή, τὴν Ὀρθόδοξο θεολογία τοῦ Εὐαγγελίου, τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Πατέρων. Ὅτι ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ εἶναι ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἄκτιστη, δὲν εἶναι κτίσμα, δὲν εἶναι δημιούργημα τοῦ Θεοῦ, καὶ ἁγιάζει τὸν ἄνθρωπο, φωτίζει τὸν ἄνθρωπο καὶ ἀκόμη κάνει τὸν ἄνθρωπο, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἑνωθεῖ μὲ τὸν Θεό, θεὸ κατὰ χάρη.

Κυριακή της Τυρινῆς: Ἡ συγχώρησις τῶν ἀδελφῶν προϋπόθεσις τῆς ἑνώσεώς μας μὲ τὸν Χριστὸ

                                  

Γεώργιος Καψάνης

Καθηγούμενος Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγ. Ὄρους

Ὁμιλία εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Συγχωρήσεως, τὴ 24η Φεβρουάριου 1992, Κυριακή τῆς Τυρινῆς.

Εὐχαριστοῦμε τὸν Κύριο, ποὺ μᾶς ἀξίωσε κι ἀπόψε, ἀδελφωμένοι ὅλοι, νὰ ἑορτάσουμε τὴν Κυριακή της Τυρινῆς· καὶ θὰ μᾶς ἀξιώση μετ’ ὀλίγον νὰ συγχωρηθοῦμε καὶ συγχωρημένοι καὶ ἀγαπημένοι νὰ μποῦμε στὴν εὐλογημένη καὶ ἁγία περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς.

Εἶναι Παράδοσις τῆς Ἐκκλησίας μας καὶ τοῦ Ὀρθοδόξου Γένους μας ἀπόψε οἱ ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ καὶ στὶς πόλεις καὶ στὰ χωριά, ἐκεῖ ποὺ ὑπῆρχε παλαιότερα εὐσέβεια καὶ ὅπου ὑπάρχει ἀκόμα κάποια εὐσέβεια, οἱ Χριστιανοὶ νὰ πηγαίνουν στὸν Ἑσπερινό της Συγχωρήσεως, νὰ ἀκοῦν τὰ ὡραία γράμματα, τὰ ὁποῖα ὠθοῦν τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν πνευματικὸ ἀγώνα, καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ συγχωροῦνται ἀπὸ τὸν ἱερέα καὶ μεταξὺ των. Καὶ μετὰ νὰ πηγαίνουν στὰ σπίτια των, νὰ παραθέτουν κοινὴ τράπεζα, συγγενεῖς καὶ φίλοι, καὶ νὰ εὐφραίνωνται οἰκογενειακῶς. Καὶ συγχωρεμένοι ὅλοι οἱ Χριστιανοὶ νὰ ἀρχίζουν τὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Τεσσαρακοστή, καὶ μάλιστα σὲ μερικὰ μέρη νὰ κρατοῦν καὶ τὸ Τριήμερο.

Δυστυχῶς τὰ ξενικὰ ἔθιμα, τὰ ὁποῖα εἰσέβαλαν στὸν τόπο μας τὰ τελευταία χρόνια, κατήργησαν ἐν πολλοῖς αὐτὴν τὴν εὐλογημένη συνήθεια, αὐτὸ τὸ ὡραῖο ὀρθόδοξο χριστιανικὸ ἔθιμο. Ἀλλὰ καὶ κάποια κατάλοιπα τοῦ ἀρχαίου εἰδωλολατρικοῦ Ἑλληνισμοῦ, τὰ ὁποία δυστυχῶς μέχρι τώρα δὲν ξερίζωσε ὁ Χριστιανισμὸς καὶ στὴν πατρίδα μας, οἱ καρναβαλικὲς ἑορτές, οἱ ὁποῖες τώρα καὶ γιὰ λόγους κερδοσκοπικοὺς προβάλλονται, ἀντιστρατεύονται αὐτὴν τὴν ὡραία καὶ πνευματικὴ συνήθεια τοῦ Ὀρθοδόξου λαοῦ μας. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι νὰ διασκεδάζη ὁ λαὸς αὐτὲς τὶς ἡμέρες, ἀλλὰ ὄχι χριστιανικά, καὶ γι’ αὐτὸ νὰ μὴ ἔχη καὶ ἀληθινὴ χαρά. Ὁ διάβολος τὰ κατάφερε ἔτσι, ὥστε οἱ ἡμέρες αὐτὲς γιὰ πολλοὺς ἀδελφούς μας Ἕλληνες Χριστιανοὺς ἀπὸ ἡμέρες πνευματικῆς προετοιμασίας ποὺ εἶναι γιὰ τὸν ἀγώνα τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς νὰ γίνωνται ἡμέρες μεγάλων ἁμαρτημάτων καὶ αἰσχρουργιῶν, διὰ τὰς ὁποίας ὁ Ἀπόστολος Παῦλος λέγει ὅτι «αἰσχρόν ἐστι καὶ λέγειν» (Ἔφεσ. ἐ΄ 12). Ἰδίως στὶς πόλεις ἐκεῖνες ποὺ γίνονται οἱ καρναβαλικὲς ἑορτὲς ἀκολουθοῦν πολλὲς φρικτὲς ἁμαρτίες τῶν ἀνθρώπων. Χαίρεται ὁ διάβολος καὶ λυπεῖται ὁ Χριστός. Καὶ ὅλα αὐτὰ στὴν Ὀρθόδοξο πατρίδα μας.

Ο λαός μαζί με τον κλήρο «μαρτυρεῖ, κρίνει, διακρίνει, ἐγκρίνει καί ἀποδέχεται, ἤ κατακρίνει καί ἀπορρίπτει τήν διδασκαλίαν καί τάς πράξεις τῆς ἱεραρχίας»

Αυτό κατήργησαν οι Οικουμενιστές μιμούμενοι τον Παπισμό στην Εκκλησία και έχουν φέρει τα πάνω κάτω. Πόσο ψεύδονται και καταργούν την Εκκλησία αυτοί που απαιτούν από το ποίμνιο να σιωπήσει και να κάνει αδιάκριτα υπακοή!

Ὃσον ἀφορᾶ τήν διοίκησιν καί τήν διδασκαλίαν, ἡ συμμετοχή τοῦ λαοῦ εἶναι θεμελιώδης ~ Άρχιμ. Γεωργίου Καψάνη

                      

Ὃσον ἀφορᾶ δέ εἰς τήν διοίκησιν καί τήν διδασκαλίαν, ἡ συμμετοχή τοῦ λαοῦ εἶναι θεμελιώδης, ἐφ ̓ ὅσον οὗτος, χαρισματούχος ὤν καί διδακτός Θεοῦ, ἀποτελεῖ μετά τοῦ κλήρου τήν ἀγρυπνοῦσαν συνείδησιν τῆς Ἐκκλησίας,

...ἥτις μαρτυρεῖ, κρίνει, διακρίνει, ἐγκρίνει καί ἀποδέχεται, ἤ κατακρίνει καί ἀπορρίπτει τήν διδασκαλίαν καί τάς πράξεις τῆς ἱεραρχίας, ὡς ἀπεφάνθησαν καί οἱ Πατριάρχαι τῆς Ἀνατολῆς ἐν τῇ Ἐγκυκλίῳ αὐτῶν τῆς 6ης Μαΐου 1848».

~ Άρχιμ. Γεωργίου Καψάνη

''Η ποιμαντική διακονία κατά τούς ἱερούς Κανόνας''

(Πειραιεύς 1976, σ. 110-112.)

https://pneumatoskoinwnia.blogspot.com

Χριστιανός χωρίς σταυρό και αγώνα δεν νοείται, Κυριακή μετά την Ύψωσιν του Τιμίου Σταυρού († Αρχ. Γεώργιος Καψάνης) .

 

Ομιλία του μακαριστού π. Γεωργίου Καψάνη, στην τράπεζα της Ιεράς Μονής Γρηγορίου Αγίου Όρους, το 1985.

Αχούσαμε και πάλι σήμερα, αδελφοί μου, στο Ιερό Ευαγγέλιο τον λόγο του Κυρίου· «ει τις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι» (Ματθ. ιστ’ 24). Αυτή είναι η Κυριακή μετά την Ύψωσι του Τιμίου Σταυρού. Προχθές είχαμε την εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Και γι’ αυτό η Εκκλησία σήμερα πάλι για τον Σταυρό μιλάει. Τον Σταυρό του Κυρίου, που πρέπει να γίνη και δικός μας σταυρός. Διότι αν και εμείς δεν σηκώσουμε τον σταυρό τον δικό μας, αν δεν συμμετέχουμε στον Σταυρό του Χριστού, τι Χριστιανοί είμαστε; Διότι Χριστιανός είναι εκείνος ο οποίος μιμείται τον Χριστό, εξ ου και Χριστιανός. Και μιμείται τον Χριστό σε όλη του την ζωή, ακόμα και στον σταυρικό Του θάνατο. Και συσταυρούται με τον Χριστό, για να συναναστηθή μαζί Του και να περιπατήση «εν καινότητι ζωής» (Ρωμ. στ’ 4), καθώς λέγει ο θείος Απόστολος Παύλος.

Χριστιανός χωρίς σταυρό και αγώνα δεν νοείται. Χριστιανός που ακολουθεί ένα εύκολο δρόμο δεν νοείται. Ενόμισαν και νομίζουν μερικοί, ότι Χριστιανός είναι να τηρή κανείς μερικές ηθικές εντολές και να καλοπερνάει στην ζωή του, να έχη ανέσεις, να έχη μία ευημερία ανθρώπινη και να έχη μία ζωή ανθρωπίνως εξασφαλισμένη. Αλλά δεν είναι αυτός ο Χριστιανός. Χριστιανός είναι εκείνος ο οποίος κάθε ημέρα αγωνίζεται. Αγωνίζεται για να αγαπήση τον Θεό. Αγωνίζεται για να αγαπήση τον αδελφό του. Επειδή δε ο εγωϊσμός είναι που εμποδίζει τον άνθρωπο να αγαπήση τον Θεό και να αγαπήση τον αδελφό του, αγωνίζεται για να ξερριζώση από μέσα του τον εγωισμό. Αγωνίζεται για να ξερριζώση τα πάθη, τα οποία σκοτίζουν τον νου του ανθρώπου και αιχμαλωτίζουν την καρδιά του. Αγωνίζεται να ευαρεστήση τον Θεό. Γνωρίζει τις εντολές του Θεού και θέλει αυτές τις εντολές να τις τηρήση στην ζωή του με ακρίβεια. Όχι για να δικαιωθή απέναντι του Θεού εγωϊστικά, αλλά για να ευαρεστήση τον Κύριο από αγάπη. Και ο αγώνας που κάνει ο Χριστιανός γι’ αυτό γίνεται. Όχι για να πη στον Θεό· “εγώ είμαι εντάξει· δικαιούμαι την σωτηρία” -γιατί τότε θα ήταν ένας Φαρισαίος- αλλά για να πη στον Θεό· “Κύριε, παρ’ όλη την αδυναμία μου και την αμαρτωλότητά μου, εγώ σε αγαπώ. Και σαν έκφρασι της αγάπης μου, προσπαθώ να κάνω τις εντολές Σου και το άγιό Σου θέλημα. Και από Εσένα εξαρτάται, αν θα μου δώσης την σωτηρία και αν θα μου δώσης την Χάρι Σου”.

Ένα υπέροχο κείμενο που παρουσιάζει το θέμα της θεόσδοτης ελευθερίας μας στην αγιοπατερική του διάσταση και όχι στην σημερινή του δαστρέβλωση

 "Φοβᾶται ὁ ἄνθρωπος, ὅτι, ὅταν χαρίσει τήν ἐλευθερία του στόν Θεό, θά χάσει τή δική του ἐλευθερία... Ὅταν ἡ ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου δέν πηγάζει ἀπό τήν ἄκτιστη ἐλευθερία τοῦ Θεοῦ καί δέν συμμετέχει σ’ αὐτήν, εἶναι φυσικό στό τέλος νά ἐκπίπτει σέ αὐτολατρία, εἰδωλολατρία, φιλοσαρκία, ἐγωκεντρισμό, φιλαυτία".

Ἡ Κυρία Θεοτόκος ρίζα τῆς ἐλευθερίας μας

Γεώργιος Καψάνης

Καθηγούμενος Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγ. Ὄρους

Ὁ Ἀδάμ καί ἡ Εὔα ὑπέκυψαν στόν πειρασμό νά τοποθετήσουν ὡς περιεχόμενο τῆς ἐλευθερίας τους τόν ἑαυτό τους. Ἔτσι, χώρισαν τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν Θεό. Χωρισμένοι ἀπό τόν Θεό, οἱ ἄνθρωποι ἔχασαν τήν μεταξύ τους ἑνότητα, ὅπως καί τήν ἐσωτερική τους ἑνότητα.

Πρώτη ἡ Εὔα ὑπέκυψε στόν πειρασμό. Ἡ Μαρία, κατά τόν ἅγιο Εἰρηναῖο, ἐπίσκοπο Λουγδούνου (Λυῶν), μάρτυρα καί ἀρχαῖο Πατέρα τῆς Ἐκκλησίας (+202; μ.Χ.), διορθώνει τό λάθος τῆς Εὔας. Ἡ πρώτη γυναῖκα μέ τήν ἀνυπακοή της φέρει στόν κόσμο τόν θάνατο. Ἡ Μαρία μέ τήν ὑπακοή της φέρει τήν ζωή.

Ἡ Εὔα μᾶς ἔκλεισε τόν δρόμο πρός τόν Θεό. Μᾶς ἀποπροσανατόλισε. Ἡ Μαρία μᾶς ἀνοίγει τόν δρόμο πρός τόν Θεό. Μᾶς προσανατολίζει πρός τόν Θεό. Χάρισε τή θέληση καί τήν ἀγάπη της ὁλοκληρωτικά στόν Θεό.

Αὐτή τήν ὁλοκληρωτική προσφορά της στόν Θεό ἐκφράζει ἡ Παρθενία της, πού γι’ αὐτό δέν εἶναι κάτι, πού φανερώνει ἔλλειψη ἤ κάτι ἄγονο, ἀλλά εἶναι πλήρωμα, παρθενία γονιμότερη ἀπό κάθε σαρκική συνάφεια. Παρθενία πού φέρει τή Ζωή. Γι’ αὐτό καί δικαίως μακαρίζεται ὡς Νύμφη ἀνύμφευτος.

Ἡ Θεοτόκος εἶχε ἐμπιστοσύνη στόν Θεό καί δέν φοβήθηκε νά τοῦ προσφέρει τήν ἐλευθερία της.

Γιὰ τοὺς ἁγίους Ἀποστόλους Πέτρο καὶ Παῦλο

 

Γεώργιος Καψάνης

Καθηγούμενος Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγ. Ὄρους

Εὐχαριστοῦμε τὸν Ἅγιο Θεὸ ποὺ μᾶς ἀξίωσε νὰ ἑορτάσουμε καὶ σήμερα τὴν μνήμη τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφήμων πρωτοκορυφαίων Ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου, τῶν δύο μεγάλων στύλων τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ.

Ὅσο κανεὶς προσεγγίζει μέσα στὴν Ἐκκλησία τίς δύο αὐτὲς φωτεινότατες μορφὲς τῶν ἁγίων αὐτῶν Ἀποστόλων τοῦ Χριστοῦ, τόσο ἐκπλήσσεται καὶ θαυμάζει. Τὸ ἔργο τους ἀνθρώπινα εἶναι ἀνεξήγητο. Μόνο μία μεγάλη ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ πρὸς τὸν σαρκωθέντα Χριστὸ δικαιολογεῖ τίς θυσίες τους καὶ τοὺς κόπους τους καὶ τὰ δεινὰ τά ὁποῖα ὑπέστησαν εὐχαρίστως, καὶ τελικὰ καὶ αὐτὸν τὸν θάνατο.

Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο τοὺς βοήθησε νὰ φθάσουν σ’ αὐτὰ τὰ μέτρα καὶ νὰ εἶναι ὄχι ἁπλῶς στῦλοι τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ καὶ βάσεις καὶ θεμέλιοι, ἀλλὰ νὰ εἶναι καὶ στῦλοι φωτεινοὶ πρὸς τὸν Οὐρανὸ οὐρανομήκεις, ποὺ καταυγάζουν πάντοτε τὸ στερέωμα τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς ἀνθρωπότητας, εἶναι ἡ Χριστοκεντρικότητά τους, ἡ ἕνωσή τους ἡ στενότατη καὶ ἀδιάσπαστη μὲ τὸν Χριστό. Αὐτὴ ἦταν ἐκείνη ποὺ τοὺς ἀνέδειξε.

Γνώρισαν τὸν Χριστὸ κατὰ διάφορο τρόπο. Ὁ Πέτρος ὡς ἄμεσος Μαθητής, ὁ Παῦλος ἐκ τοῦ ὁράματος τῆς Δαμασκοῦ. Ἀλλὰ καὶ οἱ δύο δὲν ὑστέρησαν στὸ νὰ δοθοῦν ὁλοκληρωτικὰ στὸν Χριστὸ καὶ νὰ μὴ ζοῦν καθόλου γιὰ τὸν ἑαυτό τους ἀλλὰ μόνο γιὰ τὸν Χριστό. Καὶ αὐτὴ ἡ Χριστοκεντρικὴ ζωή τους μὲ τὴν Χριστοκεντρικὴ διδασκαλία τους ἔγινε καὶ ἀποστολικὴ πράξῃ καὶ ἀποστολικὸς λόγος. Τὸν Χριστὸ εἶχαν, γιὰ τὸν Χριστὸ ζοῦσαν, καὶ ὅλοι εἶχαν Χριστοποιηθεῖ. Γι’ αὐτὸ καὶ δὲν μποροῦσαν παρὰ τὸν Χριστὸ νὰ ἀναγγέλλουν στὰ ἔθνη, νὰ κηρύττουν, νὰ μαρτυροῦν, νὰ ἀποκαλύπτουν, νὰ φανερώνουν.

Ὁμιλία στὸν ἅγιο Μεγαλομάρτυρα Γεώργιο

Γεώργιος Καψάνης

Καθηγούμενος Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγ. Ὄρους

Ὁ ἅγιος Γεώργιος εἶναι ἕνας κατ’ ἐξοχὴν ἀναστημένος ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ καὶ θυσιάζει ὅλη του τὴν ζωὴ τὴν καλομαθημένη. Καὶ τὸ μαρτύριό του ἦταν μία φανέρωση τοῦ Σταυροῦ καὶ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, ὅπως ἄλλωστε καὶ ὅλη του ἡ ζωὴ ἦταν καὶ αὐτὴ μία φανέρωση τοῦ Σταυροῦ καὶ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ Ἐκκλησία καθιέρωσε, καὶ ὅταν ἀκόμα ἡ μνήμη του συμπίπτει μὲ τὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Τεσσαρακοστή, νὰ μετατίθεται καὶ νὰ ἑορτάζεται πάντοτε στὴν Πασχάλια περίοδο. Συνέδραμε μὲ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου, λέγουν κάποιοι ὕμνοι, καὶ ἡ μνήμη τοῦ Μεγαλομάρτυρος. Καὶ μαζὶ μὲ τὸ ἔαρ τὸ ὑλικό, τὴν ἄνοιξη τῆς φύσεως, ἦρθε καὶ τὸ ἔαρ τὸ πνευματικό, τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς μνήμης τοῦ Μεγαλομάρτυρος καὶ Τροπαιοφόρου ἁγίου Γεωργίου.

Κάθε ἕνας Ἅγιος –καὶ ὁ ἅγιος Γεωργιος– εἶναι μία ἀπόδειξη τοῦ Ἀναστάντος Χριστοῦ. Διότι, ἐὰν ὁ Χριστὸς δὲν ἀνίστατο ἐκ τῶν νεκρῶν, οἱ ἅγιοι Μάρτυρες δὲν θὰ καταφρονοῦσαν τὸν θάνατο. Μὲ τὴν δύναμη τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου καταφρόνησαν ὄχι μόνο τὸν θάνατο ἀλλὰ καὶ τὰ ἀνείπωτα κολαστήρια, τὰ βασανιστήρια ἐκεῖνα τὰ φρικτά, τὰ ὁποῖα ἐμεῖς ἀσθενοῦμε καὶ μόνο ποὺ τὰ διαβάζουμε ἢ τὰ ἀκοῦμε. Ἀλλὰ ἐκεῖνοι τὰ ὑπέμειναν καρτερικότατα.

Γι’ αὐτὸ ὁ ἅγιος Γεώργιος, ποὺ κατ’ ἐξοχὴν ἄσκησε τὴν καρτερία, τὴν ὑπομονὴ στὰ βασανιστήρια γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, γιὰ τὸν θεῖο ἔρωτα ὁ ὁποῖος ἔκαιγε στὴν καρδιά του, χαρακτηρίζεται ἀπὸ τοὺς ὕμνους τῆς Ἐκκλησίας μας ὡς «νοερὸς ἀδάμας τῆς καρτερίας» καὶ ὡς γενναιότατος «ἀθλητὴς» καὶ «στρατιώτης» τοῦ Χριστοῦ μας. Γι’ αὐτὸ σήμερα ἑορτάζουμε τὸν ἅγιο Γεώργιο, τὸν Ἀναστάσιμο ἅγιο Γεώργιο, μέσα στὴν Ἀναστάσιμη χαρὰ τῆς μεγάλης αὐτῆς καὶ λαμπρῆς ἡμέρας, τῆς Πανηγύρεως τῶν Πανηγύρεων καὶ τῆς Βασιλίδος τῶν Ἑορτῶν, τοῦ Ἁγίου Πάσχα τῆς Πίστεώς μας. Καὶ ἔχουμε προεξάρχοντα τὸν ἅγιο Γεώργιο στὴν πανήγυρή μας καὶ στὴν χαρά μας.

Γιὰ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμὰ

 

Γεώργιος Καψάνης

Καθηγούμενος Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγ. Ὄρους

Σήμερα ἑορτάσαμε τὴν μνήμη τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης τοῦ Παλαμᾶ. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος εἶναι ἕνας μεγάλος θεολόγος τῆς Ἐκκλησίας μας, μεγάλος διδάσκαλος πνευματικός, μεγάλος Ἱεράρχης τῆς Ἐκκλησίας μας.

Τὸν 14ο αἰώνα οἱ δυτικοί, ὅπως καὶ σήμερα ἔτσι καὶ τότε, ἐμφοροῦνταν ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ ὀρθολογισμοῦ καὶ δὲν μποροῦσαν νὰ καταλάβουν τί εἶναι ἡ θεία Χάρη καὶ πῶς ἐνεργεῖ ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ στὸν ἄνθρωπο. Προσπαθοῦσαν ὀρθολογιστικὰ νὰ ἑρμηνεύσουν τὸ τί εἶναι ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ.

Τότε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς δίδαξε τὴν ὀρθή, τὴν Ὀρθόδοξο θεολογία τοῦ Εὐαγγελίου, τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Πατέρων. Ὅτι ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ εἶναι ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἄκτιστη, δὲν εἶναι κτίσμα, δὲν εἶναι δημιούργημα τοῦ Θεοῦ, καὶ ἁγιάζει τὸν ἄνθρωπο, φωτίζει τὸν ἄνθρωπο καὶ ἀκόμη κάνει τὸν ἄνθρωπο, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἑνωθεῖ μὲ τὸν Θεό, θεὸ κατὰ χάρη.

Καὶ ἔτσι ἔδωσε τὴν δυνατότητα σὲ ὅλους μὲ τὴν διδασκαλία του νὰ ἀγωνίζονται, νὰ ἔχουν τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ στὴν ζωή τους. Νὰ ἔχουμε ἐμεῖς τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ στὴν ζωή μας καὶ νὰ μὴν εἴμαστε σ’ αὐτὸν τὸν κόσμο ἔρημοι, ἀπαρηγόρητοι, κενοί, γεμάτοι ἄγχος καὶ χωρὶς νόημα στὴν ζωή μας.

Ὀρθοδοξία: Ἡ ἐλπίδα τῶν λαῶν τῆς Εὐρώπης

 

Γεώργιος Καψάνης, Καθηγούμενος Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγ. Ὄρους

(Στὸ κείμενο αὐτὸ ἐπισημαίνεται ὅτι ἡ Ὀρθόδοξος αὐτοσυνειδησία δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ παρακάμπτωμε τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία δὲν ἠμπορεῖ νὰ συναποτελῇ μαζὶ μὲ τὸν Δυτικὸ Χριστιανισμὸ μία ἑνιαία «χριστιανικὴ ταυτότητα», ἀλλὰ ἀντιθέτως μᾶς ὑποχρεώνει νὰ τονίσωμε ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἡ λησμονημένη ἀπὸ τὴν Εὐρώπη πρωτογενής της Πίστις, ἡ ὁποία πρέπει κάποτε νὰ ἀποτελέσῃ ἐκ νέου τὴν χριστιανική της ταυτότητα.)

Ἡ Ἑνωμένη Εὐρώπη τοῦ 21ου αἰῶνος ἀναζητεῖ τὴν ταυτότητά της. Ἡ «εὐρωπαϊκὴ ταυτότης» δὲν ἀποτελοῦσε ἀντικείμενο σοβαροῦ προβληματισμοῦ, ἐφ᾿ ὅσον τὴν διεμόρφωναν μόνον οἰκονομικοὶ καὶ πολιτικοὶ παράγοντες. Ἀφ᾿ ὅτου ὅμως πολιτισμικοὶ καὶ ἰδίως θρησκευτικοὶ παράγοντες ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν ὑπ᾿ ὄψιν κατὰ τὴν ἀναζήτησί της, ἀναπτύχθηκαν σοβαρὲς συζητήσεις, ἔντονες διαφωνίες καὶ ὀξεῖες διαμάχες γύρω ἀπὸ τὴν ἀναφορὰ ἢ μὴ τοῦ «Εὐρωπαϊκοῦ Συντάγματος» στὴν χριστιανικὴ ταυτότητα τῆς Εὐρώπης.

Τί σημαίνει ὅμως «χριστιανικὴ ταυτότης τῆς Εὐρώπης» γιὰ τοὺς Ὀρθοδόξους λαούς μας; Πόσο χριστιανικὴ εἶναι ἡ «χριστιανικὴ ταυτότης τῆς Εὐρώπης»;

Ὅσοι καλοπροαίρετα ἀγωνίζονται γιὰ τὴν ἐνίσχυσι τῆς χριστιανικῆς ταυτότητος τῆς Εὐρώπης ὁμιλοῦν συνήθως γι᾿ αὐτὴν ὡσὰν νὰ πρόκειται γιὰ ἕνα ἱστορικὸ δεδομένο ἢ ἕναν κώδικα χριστιανικῶν ἀρχῶν καὶ ἀξιῶν, στὶς ὁποῖες ἠμποροῦν νὰ συγκλίνουν οἱ χριστιανικοὶ λαοὶ μὲ τὴν βοήθεια τῶν οἰκουμενικῶν ἐπαφῶν καὶ διαχριστιανικῶν διαλόγων. Οἱ Χριστιανοὶ τῆς Εὐρώπης ἐπιδιώκουν νὰ τὴν ἐξασφαλίσουν θεσμικά, ἐπειδὴ φοβοῦνται τὸ ἐνδεχόμενο τοῦ θρησκευτικοῦ ἀποχρωματισμοῦ τῆς ἠπείρου των, τὴν ἀλλοίωσι τῆς χριστιανικῆς της ἰδιοπροσωπίας λόγω τῶν πληθυσμιακῶν μεταβολῶν (μετανάστευσις κ.λπ.) ἢ τὸν ἀποκλεισμὸ τῶν χριστιανικῶν «διεκκλησιαστικῶν» ὀργανισμῶν ἀπὸ τὰ κέντρα λήψεως ἀποφάσεων στὴν Εὐρώπη. Ἀκολουθώντας τὴν ἴδια λογική, καὶ οἱ προτάσεις ἐπισήμων Ὀρθοδόξων ἐκπροσώπων ἐπικεντρώνονται στὴν ἐνίσχυσι μιᾶς θεσμικῆς χριστιανικῆς παρουσίας στὴν Εὐρώπη.

Στὸ κείμενο αὐτὸ ἐπισημαίνεται ὅτι ἡ Ὀρθόδοξος αὐτοσυνειδησία δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ παρακάμπτωμε τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία δὲν ἠμπορεῖ νὰ συναποτελῇ μαζὶ μὲ τὸν Δυτικὸ Χριστιανισμὸ μία ἑνιαία «χριστιανικὴ ταυτότητα», ἀλλὰ ἀντιθέτως μᾶς ὑποχρεώνει νὰ τονίσωμε ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἡ λησμονημένη ἀπὸ τὴν Εὐρώπη πρωτογενής της Πίστις, ἡ ὁποία πρέπει κάποτε νὰ ἀποτελέσῃ ἐκ νέου τὴν χριστιανική της ταυτότητα.

Ζῶντες στὸ περιβάλλον τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ στὴν πνευματικὴ ἀτμόσφαιρα ποὺ αὐτὸ δημιουργεῖ, ἀντιλαμβανόμεθα ὅτι ἡ Ὀρθόδοξος κληρονομιά μας δὲν πρέπει νὰ μετρῆται μὲ τὰ μέτρα τοῦ κόσμου τούτου. Τὰ τελευταῖα χρόνια γινόμεθα μάρτυρες τῆς εὐλαβείας καὶ τῆς βαθειᾶς πίστεως τῶν προσκυνητῶν τοῦ Ἁγίου Ὄρους, πολλοὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἔρχονται μὲ πολὺ κόπο καὶ μὲ μεγάλα ἔξοδα ἀπὸ τὶς ὁμόδοξες χῶρες τῆς Βαλκανικῆς καὶ ἀπὸ τὴν Ρωσσία.

Θέματα πνευματικοῦ ἀγῶνος

 

Γεώργιος Καψάνης

Καθηγούμενος Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγ. Ὄρους

Πῶς μπορεῖ νὰ ἀπαλλαγεῖ ὁ πιστὸς ἀπὸ τὸν παλαιὸ πτωτικὸ ἄνθρωπο;

Ὅλοι αἰσθανόμαστε ὅτι φέρουμε τὰ ἴχνη τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου. Κύριο χαρακτηριστικό του εἶναι ἡ φιλαυτία, δηλαδὴ ἡ ἀρρωστημένη ἐγωκεντρικὴ «ἀγάπη» τοῦ ἑαυτοῦ μας. Ἡ φιλαυτία δὲν μᾶς ἀφήνει νὰ ἀγαπήσουμε ἀληθινὰ καὶ ἀνιδιοτελῶς τὸ Θεὸ καὶ τὸν ἄνθρωπο. Ἀπὸ τὴ φιλαυτία γεννιοῦνται τὰ πάθη. Ἐμπαθεῖς καθὼς εἴμαστε δὲν μποροῦμε νὰ συνδεθοῦμε ἀπαθῶς μὲ τὰ ἄλλα ἀνθρώπινα πρόσωπα καὶ τὰ πράγματα. Οἱ σχέσεις μας γίνονται ἐμπαθεῖς καὶ ἐγωιστικὲς καὶ μᾶς ἐμποδίζουν νὰ χαροῦμε ἀληθινά τοὺς συνανθρώπους μας καὶ τὰ ἄλλα ἀγαθὰ τοῦ κόσμου. Αὐτὸ τελικά μᾶς ὁδηγεῖ στὴ μοναξιά, τὸ κενό, τὸ ἀδιέξοδο.

Ὅταν λοιπὸν λέμε παλαιὸ ἄνθρωπο, ἐννοοῦμε τὸν ἀρρωστημένο ἐγωκεντρισμό, ἀπὸ τὸν ὁποῖο ὅλοι μας, ἄλλος λιγότερο καὶ ἄλλος περισσότερο, πάσχουμε.

Πῶς θὰ ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ αὐτὴ τὴ βαριὰ πνευματικὴ ἀρρώστια ποὺ δηλητηριάζει ὅλη μας τὴν ὕπαρξη;

Μόνο κάποιος ἐλεύθερος ἀπὸ τὴν ἀρρώστια αὐτὴ θὰ μποροῦσε νὰ γίνει ὁ ἰατρός μας. Μόνο ἕνας καινός, καινούργιος ἄνθρωπος θὰ μποροῦσε νὰ δώσει καὶ σὲ μᾶς τὴν δυνατότητα νὰ ξεπεράσουμε τὴν ἀρρώστια τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου καὶ νὰ γίνουμε καὶ ἐμεῖς καινοὶ -καινούργιοι ἄνθρωποι.

Ὅλοι γνωρίζουμε ὅτι αὐτὸς ὁ καινὸς ἄνθρωπος εἶναι ὁ Θεάνθρωπος, ὁ Σωτήρας μας Χριστός, ποὺ κατὰ τὴ Γραφὴ «ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ».

Ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς ἀπὸ ἄπειρη ἀγάπη γιά μᾶς, προσφέρεται σὲ μᾶς νὰ ἑνωθοῦμε μαζί Του καὶ ἔτσι νὰ μᾶς μεταδώσει τὴ δική Του νέα ζωή.

Η Θεοτόκος επαναπροσανατολίζει τήν ελευθερία μας στόν Θεό

                            

π. Γ. Καψάνη (†) 

Η τραγωδία του ανθρώπου βρίσκεται στο ότι, αυτό που φοβάται ότι θα πάθει αν προσφέρει την ελευθερία του στον Θεό, το παθαίνει μη προσφέροντάς την.

Ο Αδάμ και η Εύα υπέκυψαν στον πειρασμό να τοποθετήσουν ως περιεχόμενο της ελευθερίας τους τον εαυτό τους. Έτσι χώρισαν τον άνθρωπο από τον Θεό. Χωρισμένοι από τον Θεό οι άνθρωποι έχασαν την μεταξύ τους ενότητα, όπως και την εσωτερική τους ενότητα.

Πρώτη η Εύα υπέκυψε στον πειρασμό. Η Μαρία, κατά τον άγιο Ειρηναίο, επίσκοπο Λουγδούνου (Λυών), μάρτυρα και αρχαίο Πατέρα της Εκκλησίας (+202; μ.Χ.), διορθώνει το λάθος της Εύας. Η πρώτη γυναίκα με την ανυπακοή της φέρει στον κόσμο το θάνατο. Η Μαρία με την υπακοή της φέρει τη ζωή.

Η Εύα μας έκλεισε τον δρόμο προς τον Θεό. Μας αποπροσανατόλισε. Η Μαρία μας ανοίγει το δρόμο προς τον Θεό. Μας προσανατολίζει προς τον Θεό. Χάρισε τη θέληση και την αγάπη της ολοκληρωτικά στον Θεό.

Αυτή την ολοκληρωτική προσφορά της στον Θεό εκφράζει η Παρθενία της, που γι’ αυτό δεν είναι κάτι που φανερώνει έλλειψη ή κάτι άγονο, αλλά είναι πλήρωμα, παρθενία γονιμότερη από κάθε σαρκική συνάφεια. Παρθενία που φέρει τη Ζωή. Γι’ αυτό και δικαίως μακαρίζεται ως Νύμφη ανύμφευτος.

O ἔνδοξος προφήτης Ἠλίας

                             

Γέροντας Γεώργιος Καθηγούμενος Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγ. Ὄρους

Σὲ ὅλους τους Χριστιανούς, σὲ ὁποιαδήποτε κατάσταση καὶ ἂν βρίσκονται, ὁ προφήτης Ἠλίας εἶναι πρότυπο καὶ παράδειγμα. Καὶ γιὰ τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ ζῶντες, μὲ τὴν πίστη καὶ ἀφοσίωσή του πρὸς τὸν Θεό, καὶ τὴν πιστὴ τήρηση τῶν ἁγίων Του ἐντολῶν, καὶ τὸν ζῆλο τὸν πνευματικὸ ποὺ εἶχε. Καὶ γιὰ τοὺς ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας, γιατί δὲν ὑποχωροῦσε ἀπὸ τὸ νὰ ἐκζητεῖ τὰ δικαιώματα τοῦ Κυρίου τοῦ Θεοῦ τοῦ Παντοκράτορος. Ἀλλὰ καὶ γιὰ τοὺς μοναχούς, διότι ὁ Προφήτης καὶ τὴν ἐρημικὴ ζωὴ ἀγαποῦσε, καὶ τῆς προσευχῆς τῆς νοερᾶς καὶ μυστικῆς θεωρεῖται διδάσκαλος καὶ μύστης, ἀλλὰ καὶ τῆς παρθενίας ἐπίσης ἦταν λάτρης καὶ ἐκπρόσωπος, καὶ μάλιστα ἐκ τῶν ὀλίγων ἀνδρῶν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὁ ὁποῖος εἶχε τὸ χάρισμα τῆς παρθενίας.

Για ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ἐμεῖς τὸν αἰσθανόμαστε πολὺ κοντά μας τὸν προφήτη Ἠλία, τὸν ἀγαποῦμε, τὸν τιμοῦμε, ζητοῦμε τὶς πρεσβεῖες του καὶ θαυμάζουμε τὸν βίο του, τὰ ἔργα του, τὴν πίστη του, τὴν ἀγάπη του πρὸς τὸν Θεό, ἀλλὰ καὶ τὴν παρρησία τὴν ὁποία εἶχε πρὸς τὸν Κύριο.

ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΣ. Η μη Ομολογία είναι μια πνευματικη σχιζοφρένια (π. Γ. Καψάνης)

Και η τραγική διαπίστωση του πόσο άλλαξε το φρόνημα του Αγίου Όρους μέσα σε δύο δεκαετίες!!!

    



            

Σ᾿ ὅλους τούς τοίχους τοῦ Ναοῦ ζωγραφίζουμε τά ἀποτελέσματα τῆς σαρκώσεως τοῦ Θεοῦ...

 

                    

Σ᾿ ὅλους τοὺς τοίχους τοῦ Ναοῦ ζωγραφίζουμε τὰ ἀποτελέσματα τῆς σαρκώσεως τοῦ Θεοῦ: Τοὺς ἁγίους καὶ θεωμένους ἀνθρώπους. Αὐτοὺς ποὺ ἔγιναν θεοὶ κατὰ Χάριν, ἐπειδὴ ὁ Θεὸς ἔγινε ἄνθρωπος...

Γι᾿ αὐτὸ στὶς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες μας μποροῦμε καὶ εἰκονίζουμε ὄχι μόνο τὸν σαρκωθέντα Θεό, τὸν Χριστό, καὶ τὴν ἄχραντο Μητέρα Του, τὴν Κυρία Θεοτόκο, ἀλλὰ καὶ τοὺς Ἁγίους, γύρω καὶ κάτω ἀπὸ τὸν Παντοκράτορα...

Eἰσερχόμενοι μέσα σὲ ἕνα ὀρθόδοξο Ναὸ καὶ βλέποντας τὴν ὡραία ἁγιογράφηση, ἀμέσως λαμβάνουμε μία ἐμπειρία: Μαθαίνουμε ποιὸ εἶναι τὸ ἔργο τοῦ Θεοῦ γιὰ τὸν ἄνθρωπο, ποιὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ζωή μας... 

Αρχ. Γεώργιος Καψάνης

πηγή

Η ελληνική και η κατά Χριστόν μόρφωση, κατά τους τρεις Ιεράρχες

(† Αρχ. Γεώργιος Καψάνης)

    

Ομιλία εκφωνηθείσα εις την εν Αγίω Όρει Αθωνιάδα Σχολήν τη 30η Ιανουαρίου 2001, εορτή των Τριών Ιεραρχών.

Εορτάζουμε σήμερα την μνήμη των τριών μεγάλων Ιεραρχών και οικουμενικών διδασκάλων της Εκκλησίας, Βασιλείου του Μεγάλου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Των τριών μεγίστων φωστήρων της Τρισηλίου Θεότητος.Οι άμβωνες της Κωνσταντινουπόλεως, της Αντιοχείας, της Καισαρείας της Καππαδοκίας, της Ναζιανζού έγιναν αιώνιοι άμβωνες της Εκκλησίας, από τους οποίους οι τρεις Ιεράρχαι κηρύττουν την Ορθόδοξο Θεολογία και πίστι μας και μας υποδεικνύουν την γνησία Χριστιανική ζωή.

Γι’ αυτό και σε κάθε ακολουθία και Θεία Λειτουργία τους μνημονεύουμε. Ο μακαρισμός και έπαινός τους στην Εκκλησία του Θεού είναι πολύς, αδιάκοπος και αιώνιος.

Τιμώνται ιδιαίτερα ο καθένας την ημέρα της μνήμης του και όλοι μαζί σήμερα, ώστε οι Χριστιανοί να τους θεωρούν ισαξίους και ισοτίμους.

Μετά την απελευθέρωσι του Γένους από την φοβερή τουρκική σκλαβιά, η νεοελληνική πολιτεία καθιέρωσε η σημερινή εορτή τους να εορτάζεται και ως εορτή της Παιδείας.

Η καθιέρωσις της εορτής αυτής ως εορτής των Γραμμάτων και της Παιδείας ήταν επιβεβλημένη. Είναι αλήθεια ότι μετά την απελευθέρωσι οι ηγεσίες του Ελληνικού Κράτους, επηρεασμένες από τα δυτικά ρεύματα και πρότυπα και μάλιστα κατά την περίοδο της Αντιβασιλείας των Βαυαρών, δεν ετίμησαν και δεν αξιοποίησαν δεόντως την Παράδοσι του Γένους και κάποτε ασέβησαν απέναντι της, εκτός εξαιρέσεων.

Εις την Περιτομήν του Κυρίου και το Νέο Έτος

Εις την Περιτομήν του Κυρίου και το Νέο Έτος

† Αρχ. Γεώργιος Καψάνης, Προηγούμενος Ι. Μ. Γρηγορίου Αγίου Όρους

Ομιλία του γέροντα στην τράπεζα της Μονής το 1990

                                

Οι ιεροί ύμνοι που ψάλαμε απόψε μας απεκάλυψαν και το βαθύ θεολογικό νόημα της σημερινής εορτής, της Περιτομής του Κυρίου. Έλεγαν: «Συγκαταβαίνουν ο Σωτήρ τω γένει των ανθρώπων κατεδέξατο σπαργάνων περιβολήν, ουκ εβδελύξατο σαρκός την περιτομήν», δεν επαισχύνθη ούτε και αυτή την ίδια την περιτομή της σαρκός. Είναι ένα ανεξιχνίαστο μυστήριο αυτό, αυτή η μεγάλη συγκατάβασις, η άκρα ταπείνωσις του Θεανθρώπου Κυρίου μας, ο οποίος κατεδέχθη όλη την ανθρώπινη ζωή να αρχίση, αλλά και αυτούς τους τύπους του Μωσαϊκού Νόμου να εκπληρώση και αυτή την περιτομή να υποστή. Γι’ αυτό ο ιερός υμνωδός εξίσταται βλέπων τον Κύριο, όχι μόνο να περιτυλίγεται με τα σπάργανα του βρέφους, αλλά και αυτή την περιτομή, το κόψιμο δηλαδή της αγίας Του σαρκός, να υπομένη. Και όλα αυτά για την σωτηρία μας.

Ήταν εντολή του Θεού στην Παλαιά Διαθήκη οι Ισραηλίτες να περιτέμνωνται· και αυτό ήταν σημείο της Διαθήκης του Θεού. Ότι αυτός ο οποίος περιετέμνετο ανήκε στον λαό της Διαθήκης, στον λαό που είχε τις υποσχέσεις του Θεού, τις επαγγελίες του Θεού. Ήταν σημείο συμφωνίας μεταξύ του Θεού και των πιστών Ισραηλιτών. Γι’ αυτό δεν εννοείτο Ισραηλίτης πιστός που να μη έχη δεχθή την περιτομή. Αλλά αυτή η περιτομή -η σαρκική περιτομή- ενομοθετήθη από τον Θεό, για να προετοιμάση τον λαό και να τον προσανατολίση προς μία άλλη περιτομή, η οποία θα ήταν και η αληθινή περιτομή, την περιτομή όχι πλέον της σαρκός, αλλά την περιτομή του παλαιού ανθρώπου, την περιτομή των παθών και την ένδυσι με τον νέο άνθρωπο της Χάριτος. Γι’ αυτό λέγουν ο απόστολος Παύλος και οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, ότι η περιτομή της Παλαιάς Διαθήκης ήταν το σύμβολο της αληθινής περιτομής, του αγίου Βαπτίσματος.

Στὴ γέννηση τοῦ Χριστοῦ

Γεώργιος Καψάνης, Καθηγούμενος Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγ. Ὄρους

Σὲ ὅλο αὐτὸ τὸ μυστήριο τῆς ἐνσάρκου Οἰκονομίας τοῦ Κυρίου, τὸ ὁποῖο ζήσαμε σήμερα καὶ ἀπολαύσαμε πράγματι, ἀλλὰ καὶ τὴν αἰσία παρέλευση τῆς ἁγίας νηστείας καὶ τὴ χαρμόσυνη ἄφιξη στὴν πανήγυρη αὐτή, τὴν ὁποία ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος ὀνομάζει Μητρόπολη τῶν ἑορτῶν, θαυμάζουμε τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ Πατρὸς πρὸς τὸ πλάσμα Του, τὸν ἄνθρωπο. Καὶ ὄχι ἁπλῶς θαυμάζουμε. Ἐξιστάμεθα, ὅταν βλέπουμε πὼς ὁ πανάγαθος Θεός, πλούσιος ὤν ἐν τῇ θεότητί Του, ἐνεδύθη τὴν πτωχεία καὶ ἀσθένεια τῆς ἀνθρωπίνης σαρκός, γιὰ νὰ μᾶς δώσει τὴν Χάρη Του καὶ τὴν ἕνωση μαζί Του.

Αλλά ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο μᾶς κάνει ἰδιαίτερη ἐντύπωση εἶναι, ὅτι ὁ Κύριος ἐμφανίζει τὸν ἑαυτό Του στὶς ταπεινὲς ψυχές. Οἱ Ποιμένες ποὺ τὸν εἶδαν ἦσαν ταπεινοί, ἁπλοὶ στὴν καρδιά. Ὁ Ἰωσήφ, ὁ μνήστωρ τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, καὶ αὐτὸς ἦταν μία ταπεινὴ ψυχή. Ἡ ἴδια ἡ Θεοτόκος ἦταν γεμάτη ἀπὸ ταπείνωση. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἐξ ἀνατολῶν Μάγοι, καίτοι ἦσαν σοφοὶ ἄνθρωποι, εἶχαν καὶ αὐτοὶ ἁπλὲς καὶ ταπεινὲς ψυχές. Ἀντιθέτως οἱ ἄνθρωποι ποὺ εἶχαν ἐμπιστοσύνη στὸν ἑαυτό τους, στὴ λογική τους, στὶς δυνάμεις τους, στὴ σοφία τους, στὴν κοσμικὴ ἐξουσία τους, ὁ Ἡρώδης, οἱ ἄρχοντες τοῦ Ἰσραήλ, ἡ καθεστηκυία τάξη τῶν Ἱεροσολύμων, αὐτοὶ δὲν μπόρεσαν νὰ δοῦν τὸν Ἰησοῦ καὶ νὰ τὸν συναντήσουν, ἂν καὶ κατέβαλαν ἀπεγνωσμένες προσπάθειες, γιατί ἤθελαν νὰ τὸν ἐξοντώσουν.

π. Γεώργιος Καψάνης: Η Ουνία ως μέθοδος του παποκεντρικού οικουμενισμού

Προσφάτως ὁ Πάπας διώρισε ἐπίσκοπο καὶ ἀποστολικὸ Ἔξαρχο γιὰ τοὺς ἓν Ἀθήναις ἐλαχίστους Οὐνίτας τὸν χειροτονηθέντα εἰς ἐπίσκοπον Καρκαβίας τὴν 24η Μαΐου 2008 οὐνίτη κληρικὸ κ. Δημήτριο Σαλάχα, καθηγητὴ στὸ Ἰνστιτοῦτο Ἀνατολικῶν Σπουδῶν τῆς Ρώμης καὶ μέλος τῆς Μικτῆς Θεολογικῆς Ἐπιτροπῆς γιὰ τὸν Διάλογο Ὀρθοδόξων καὶ Ρωμαιοκαθολικῶν. Γιὰ τὴν οὐνιτικὴ κοινότητα τῶν Ἀθηνῶν τὸ γεγονὸς ὑπῆρξε βαρυσήμαντο, ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὴν ἀνακοίνωση τῆς κοινότητος στὴν ἰστοσελίδα της καὶ κυρίως ἀπὸ τὸν χειροτονητήριο λόγο τοῦ κ. Σαλάχα (Ἑλληνικὴ Καθολικὴ Ἐξαρχία). Γιὰ τοὺς Ὀρθοδόξους ὅμως τὸ ἴδιο αὐτὸ γεγονὸς ὑπῆρξε λυπηρὸ καὶ προκλητικό, καθὼς ἔφερε πάλι στὴν ἐπικαιρότητα τὸ πρόβλημα τῆς Οὐνίας, ἀπεκάλυψε γιὰ μία ἀκόμη φορὰ τὶς διαθέσεις τοῦ Βατικανοῦ ἐναντίον τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ φανέρωσε πόσο ἐπικίνδυνη εἶναι γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία ἡ προοπτικὴ τῶν λεγομένων Θεολογικῶν Διαλόγων. Οἱ κατωτέρω διαπιστώσεις εἶναι ἀρκούντως πειστικὲς περὶ τούτου.

α) Ἡ ἐκκλησιολογία τῶν οὐνιτικῶν κοινοτήτων

Ἡ ἐκκλησιολογία τῶν οὐνιτικῶν κοινοτήτων συνεχίζει νὰ εἶναι ἴδια μὲ ἐκείνη τὴν ἐκκλησιολογία, στὴν ὁποία θεμελιώθηκε ἡ Οὐνία τὸν 16ον αἰώνα. Τὸ βεβαιώνουν οἱ σχετικὲς ἀναφορὲς τοῦ ἐπισκόπου Δημητρίου Σαλάχα κατὰ τὸν χειροτονητήριο λόγο του.

Λέγει κατ᾿ ἀρχήν: «Ἡ κοινότητά μας ἀποτελεῖ μικρὸ τμῆμα τῶν κατ᾿ Ἀνατολὰς Καθολικῶν Ἐκκλησιῶν». Καὶ αὐτὸ εἶναι ἀληθινό. Ὅλες οἱ οὐνιτικὲς κοινότητες προέρχονται ἀπὸ τὰ σπλάγχνα τῶν Ὀρθοδόξων Ἀνατολικῶν Ἐκκλησιῶν καὶ ἔγιναν «Καθολικές», ἐπειδὴ ἀποδέχθηκαν τὸ παπικὸ Πρωτεῖον καὶ τὰ παπικὰ δόγματα. Αὐτοχαρακτηρίζονται ὡς «αἱ κατ᾿ Ἀνατολὰς Καθολικαὶ

Ἐκκλησίαι», ἐπειδὴ πιστεύουν ὅτι ἡ κοινωνία τους μὲ τὸν Πάπα τὶς ἔχει καταστήσει «καθολικές», πλήρεις ἐκκλησίες, ἐξασφαλίζοντάς τους τὴν «καθολικότητα», ἐνῷ οἱ ὑπόλοιπες κατ᾿ ἀνατολὰς ἐκκλησίες ποὺ δὲν ἔχουν κοινωνία μὲ τὸν Πάπα (οἱ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία καὶ οἱ ἀντιχαλκηδόνιες μονοφυσιτικὲς καὶ νεστοριανικὲς ἐκκλησίες ποὺ δὲν προσχώρησαν στὴν Οὐνία), δὲν εἶναι «Καθολικὲς» ἢ ὅπως τὶς χαρακτήρισε ἡ Β´ Βατικανὴ Σύνοδος εἶναι «ἐπὶ μέρους ἢ τοπικὲς Ἐκκλησίες, μεταξὺ τῶν ὁποίων τὴν πρώτη θέση κατέχουν οἱ Πατριαρχικὲς Ἐκκλησίες» (Διάταγμα περὶ Οἰκουμενισμοῦ, 14).

Ασυμφωνία-Βαβέλ! Ο καθένας από τους συγχρόνους "πατέρες" και θεολογούντες προβάλλει το δικό του λογισμό, ως γραμμή της Εκκλησίας.

Οἱ Πατέρες, ὅμως, διδάσκουν ὁμόφωνα τὴν ἄμεση ἀπομάκρυνση ἀπὸ τοὺς αἱρετικούς. Αὐτὴ τὴν διδασκαλία εἶχε ἀποδεχθεῖ καὶ δίδασκε ὁ ἀείμνηστος π. Γεώργιος Καψάνης, σὲ ἀνύποπτο χρόνο, μὲ τὴν δημοσίευση βιβλίου (τὸ 2003) ὑπὸ τῆς Ἱ. Μονῆς Γρηγορίου!

Ἀποσπάσματα τοῦ βιβλίου δημοσιεύουμε στὴ συνέχεια.

                                           

Πριν 14 χρόνια η Ι. Μονή Οσ. Γρηγορίου Αγ. Όρους εξέδωσε ένα αξιόλογο βιβλίο με τίτλο: «Οι αγώνες των μοναχών υπέρ της Ορθοδοξίας», με πρόλογο του Καθηγουμένου π. Γεωργίου Καψάνη.

Στις σελίδες αυτού του βιβλίου βρίσκει κανείς την ιστορία αγίων μοναχών, που υβρίστηκαν, εξορίστηκαν, βασανίστηκαν και θανατώθηκαν, επειδή υπερασπίστηκαν την Ορθόδοξη πίστη, όχι μόνο ενώπιον των ετερόδοξων, μα και ενώπιον των “ορθοδόξων” μεν, φιλοπαπικών και λατινόφρονων οικουμενιστών δε!

Όσοι έχουν την πνευματική διάκριση ας εκτιμήσουν πόσο παράλληλοι είναι οι καιροί∙ 

Οι αγώνες των μοναχών υπέρ της Ορθοδοξίας

    Ι. Μονή Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους

Ο άγιος Μάρκος ο Ευγενικός, μετά την Ένωση των «εκκλησιών» στη Φερράρα, και ενώ οι εκκλησιαστικοί ηγέτες, Πατριάρχες και Επίσκοποι, ακολουθούσαν την απόφαση της Συνόδου Φερράρας, και δεν είχε ακόμα συγκληθεί κάποια Οικουμενική Σύνοδος, έκανε ανυπακοή στους Επισκόπους και το αυτό δίδασκε και στους πιστούς· έγραφε στον ιερομόναχο Θεοφάνη:

«Όμως ο αγών δεν είναι πλέον στα λόγια, αλλά στα έργα. Ούτε είναι καιρός για ρητά και έγγραφες αποδείξεις (τι θα ωφελούσαν άλλωστε σε τέτοιους διεφθαρμένους κριτές;). Αντιθέτως όσοι αγαπούν το Θεό, πρέπει να έχουν ετοιμασθεί να πολεμήσουν μαζί τους στα έργα. Επίσης, να είναι έτοιμοι να υποφέρουν κάθε κίνδυνο για την ευσέβεια και για τον αγώνα να μη μολυνθούν από την κοινωνία με τους ασεβείς» (Οι αγώνες των μοναχών…, Ι. Μ. Οσίου Γρηγορίου Αγ. Όρους, σελ. 297).