Α Ρ Κ Α Δ Ι
8η Νοεμβρίου, Εορτή των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ,
Το Αρκάδι διά μέσου των Αιώνων
«160 χρόνια από την θυσία, που συγκλόνισε τη σκλαβιά»
Ακούω κούφια τα ντουφέκια
ακούω σμίξιμο σπαθιών
ακούω ξύλα ακούω πελέκια
ακούω τρίξιμο δοντιών
(Δ. Σολωμός)
Ο συγκλονιστικός στίχος, έμπνευση, από το μέγα Κούγκι και το τραγικό Μεσολόγγι, χωρίς να υπερέχουν - σε ρίγος - εκείνης της φλόγας, που άστραψε μέσα από τα σπλάχνα του Αρκαδιού!
Το θέαμα και το άκουσμα φρίκης και μεγαλείου …,
«όταν εβάλανε φωτιά στη Μπαρουταποθήκη
κι ο κόσμος όλος στρώθηκε από νεκρών κομμάτια» …!
Θέαμα και άκουσμα φρίκης, βαθιά χαραγμένα στο μάρμαρο της ιστορίας και πιο βαθιά στα κρανία ηρώων, την ώρα εκείνη του μεγάλου μακελειού! Κρανία πελεκημένα – αδάμαντες πολυτελείς - θησαυρισμένοι με λείψανα αιώνων ιερά, της παλαίφατης θρυλικής Μονής. Τριακόσιοι και εδώ όσοι κράτησαν ντουφέκι και γιαταγάνι δίπλα στη σημαία της λευτεριάς, με τον Ηγούμενο Γαβριήλ στη θέση του Λεωνίδα. Τούτοι οι απλοϊκοί ήρωες της πίστης δεν φαντάστηκαν ότι οι 18 χιλιάδες Τούρκοι, χωρίς να κλονίσουν, χωρίς να κάμψουν το φρόνημά τους, θα χάριζαν αιώνια δόξα στους ίδιους και στο Μοναστήρι.
Το Αρκάδι ανέκαθεν υπήρξε καταφύγιο και προστασία των κατατρεγμένων, παράλληλα με την αντιστασιακή αποστολή και τη δράση του. Στις γκρίζες προεπαναστατικές εποχές, μοναχοί αναδείχθηκαν ήρωες, πριν από το 1866, συνεχίζοντας, από το 1912 και το έπος του 1940, μέχρι την αντίσταση. Ίσχυσε πάντοτε ο στίχος:
«Σαν άστρο, νά το ιδέτε το,
λάμπει κι εδώ τ’ Αρκάδι
και φέγγει μέσα στης σκλαβιάς
το φοβερό σκοτάδι».
Συγκεκριμένα οι Τούρκοι, όσο δε κατάφεραν να το καταστρέψουν, χορηγούσαν προνόμια, όπως το δικαίωμα της κωδωνοκρουσίας – Τσανλί Μοναστίρ – με δόλο, ως συνήθως, ή από φόβο.
