Θα αρνηθούμε και τον άγιον Γρηγόριο τον Παλαμά;

Κριτική στις θέσεις του π. Ευφρόσυνου Σαβαΐτη που διαστρέφει την περί ἀκύρων-ἐγκύρων μυστηρίων διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά

 

Του Παναγιώτη Σημάτη

 

 

Εορτή του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά χθές καί πάλι ο Σαβαΐτης ιερομόναχος Ευφρόσυνος παραποιεί την διδασκαλία του Αγίου με τη δημοσίευση της γραπτής ομιλίας του στην triklopodia (εδώ). Ενώ πολύ σωστά λέγει ότι ο θείος Παλαμάς διέκοψε κάθε εκκλησιαστική κοινωνία με τον τότε πατριάρχη Καλέκα, ταυτόχρονα διατείνεται ψευδώς ότι ο Άγιος διδάσκει ότι πριν καθαιρεθεί από Σύνοδο ο Καλέκας δεν είχε μυστήρια. Γράφει:

«Το πιο σημαντικό σημείο όμως αδελφοί, της σημερινής εορτής του Αγίου Γρηγορίου, το οποίο αποσιωπούν πονηρά και επανειλημμένως όλοι σχεδόν οι κληρικοί ...είναι το γεγονός, ότι ο θείος Παλαμάς διέκοψε αμέσως και ως όφειλε, κάθε εκκλησιαστική κοινωνία με τον παπόφιλο Πατριάρχη Καλέκα, πριν εννοείται την επίσημη καταδίκη του δευτέρου... Και όχι μόνο αποτειχίστηκε..., αλλά ούτε και το βαπτιστικό του όνομα δεν ήθελε να αναφέρει, ούτε και “παναγιώτατο” βέβαια τον προσφωνούσε, προφανώς διότι δεν αναγνώριζε σ’ αυτόν, ιερωσύνη και θεία Χάρη, τον θεωρούσε δηλ. αβάπτιστο και εκτός της Εκκλησίας».

Στην παρακάτω μελέτη «Η διδασκαλία του αγίου Γρηγορίου Παλαμά και Ιωσήφ Καλόθετου σχετικὰ μὲ τὴν διακοπὴ μνημοσύνου καὶ ἀκύρων-ἐγκύρων μυστηρίων» είναι φανερή η εκκλησιολογική θέση του Αγίου, που διαφέρει από εκείνη του π. Ευφρόσυνου.

Εδώ να σημειώσω ότι ακόμη και με την απλή λογική εξεταζόμενα τα περί ακύρων μυστηρίων (που διδάσκει ως αυθεντία ο π. Ευφρόσυνος) διαστρέφοντας τα του αγίου Γρηγορίου, δεν ευσταθούν. Διότι, αν ισχύουν, τότε ούτε ο π. Ευφρόσυνος έχει μυστήρια, αφού αποτειχίστηκε  τρία περίπου χρόνια μετά την κακόδοξη Σύνοδο της Κρήτης και αυτά τα χρόνια κοινωνούσε με αιρετικούς.

Κατά ποίαν λογική λοιπον, ένας που θα αποτειχισθεί τρία χρόνια μετά από τον π. Ευφρόσυνο, θα είναι χωρίς μυστήρια, αφού και οι δύο αποτειχίστηκαν μετά την Σύνοδο της Κρήτης με διαφορά 2 ή 3 χρόνων;  Ο π. Ευφρόσυνος αποφασίζει ότι ο χρόνος της δικής του αποτείχισης κρίνει αν τα μυστήρια είναι έγκυρα ή άκυρα; Δηλ. τα μυστήρια εξαρτούνται από τα λόγια ενός ιερέως;

Η έμπρακτη διδασκαλία της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου για τα μυστήρια των Οικουμενιστών

        Ἡ Ἐκκλησία μᾶς ἑορτάζει σήμερα καὶ τιμᾶ τοὺς Πατέρες τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, μίας σπουδαιοτάτης Συνόδου, ἡ ὁποία διατύπωσε τὴν Πίστη τῆς Ἐκκλησίας γιὰ τὶς δύο φύσεις τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ.

        Ἡ θεολογία τῆς Συνόδου ἔχει ἄλλοτε παρουσιασθεῖ, καὶ παρότι εἶναι πάντοτε ἐπίκαιρος, σήμερα θὰ ἀναφερθοῦμε σὲ μία ἄλλη διδασκαλία τῆς Συνόδου, ἐπειδὴ σὲ κάθε ἐποχὴ πρέπει νὰ ἀναζητοῦμε ἀπὸ τοὺς Ἁγίους Πατέρες τὴν διδασκαλία ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀντιμετωπίζει τὰ προβλήματα ποὺ ἀπασχολοῦν τοὺς πιστοὺς αὐτὴ τὴ συγκεκριμένη στιγμή.

Καὶ σήμερα στὴν Ἐκκλησία διακινεῖται μία ἐπικίνδυνη θεωρία, ποὺ ἤδη ἔχει διχάσει τοὺς πιστούς, ἔχει σκληρύνει τὶς καρδιὲς εἰς τρόπον νὰ ἀποφεύγουν οἱ ἀγωνιζόμενοι κατὰ τῆς Παναιρέσεως τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, οἱ μὲν τοὺς δέ! Συμβαίνει δὲ τὸ ἐκπληκτικό, μερίδα τῶν «ἀντὶ-Οἰκουμενιστῶν», νὰ ἔχουν κοινωνικὲς (ἐνίοτε καὶ ἐκκλησιαστικές) σχέσεις μὲ τοὺς Οἰκουμενιστές, ἐνῶ ἀποφεύγουν καὶ ἐπιδεικνύουν σκληρότητα στοὺς πιστοὺς ποὺ συναγωνίζονται ἐναντίον τοῦ Οἰκουμενισμοῦ. Σημεῖα τῶν καιρῶν!

Σκέψεις για έγκυρα-άκυρα μυστήρια (Ζ΄ μέρος)

Η ΣΤΑΣΗ ΜΑΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
Ζ΄ μέρος  
ΕΓΚΥΡΑ καὶ ΑΚΥΡΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ

Συνέχεια Γ΄ και Δ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος, περίπτωση Διοσκόρου

             Συνεχίζουμε μὲ Κανόνες καὶ ἀποφάσεις τῆς Γ΄ καὶ Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου.

Στὸν πρῶτο Κανόνα τῆς Γ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου διαβάζουμε:

«Ἐπειδὴ ἐχρῆν καὶ τοὺς ἀπολειφθέντας τῆς ἁγίας συνόδου, καὶ μείναντας κατὰ χώραν, ἢ πόλιν, διά τινα αἰτίαν, ἢ ἐκκλησιαστικήν, ἢ σωματικήν, μὴ ἀγνοῆσαι τὰ ἐν αὐτῇ τετυπωμένα, γνωρίζομεν τῇ ὑμετέρᾳ ἁγιότητι καὶ ἀγάπη, ὅτι περ, εἴ τις μητροπολίτης τῆς ἐπαρχίας, ἀποστατήσας τῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς συνόδου, προσέθετο τῷ τῆς ἀποστασίας συνεδρίῳ (ἐνν. τὴν Σύνοδο τοῦ Ἰωάννου Αντιοχείας ποὺ ἀντετέθη στὴν Γ΄ Οἰκουμενική), ἢ μετὰ τοῦτο προστεθείη, ἢ τὰ Κελεστίου ἐφρόνησεν, ἢ φρονήσει, οὗτος κατὰ τῶν τῆς ἐπαρχίας ἐπισκόπων διαπράττεσθαί τι οὐδαμῶς δύναται, πάσης ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας ἐντεῦθεν ἤδη ὑπὸ τῆς συνόδου ἐκβεβλημένος, καὶ ἀνενέργητος ὑπάρχων. Ἀλλὰ καὶ αὐτοῖς τοῖς τῆς ἐπαρχίας ἐπισκόποις, καὶ τοῖς πέριξ μητροπολίταις, τοῖς τὰ τῆς ὀρθοδοξίας φρονοῦσιν, ὑποκείσεται εἰς τὸ πάντη καὶ τοῦ βαθμοῦ τῆς ἐπισκοπῆς ἐκβληθῆναι».

Σκέψεις για έγκυρα-άκυρα μυστήρια (Στ΄ μέρος)

Η ΣΤΑΣΗ ΜΑΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
Στ΄ μέρος  
ΕΓΚΥΡΑ καὶ ΑΚΥΡΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ

στὴν περίοδο τοῦ Νεστοριανισμοῦ

   Τοῦ Παναγιώτη Σημάτη

      Ἡ περίοδος περὶ τὴν Γ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο: Μιὰ ξεκάθαρη ἀπόδειξη ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ ἱστορία ὅτι οἱ μὴ καταδικασμένοι αἱρετικοὶ ἔχουν ἱερωσύνη καὶ ἔγκυρα μυστήρια καὶ ὅτι ἐκεῖνο ποὺ κάνουν οἱ πιστοὶ εἶναι ἡ ἀποτείχιση, οἱ δὲ Ὀρθοδόξου φρονήματος Ἐπίσκοποι (ἐὰν ὑπάρχουν τέτοιοι) οφείλουν νὰ καταδικάσουν συνοδικὰ τοὺς αἱρετικούς!

Στ΄ μέρος

Στὴν ἕκτη συνέχεια τῶν θεμάτων ποὺ συζητοῦμε γιὰ τὴν ἐγκυρότητα ἢ ἀκυρότητα τῶν μυστηρίων τῶν μὴ καταδικασμένων αἱρετικῶν, τῆς Οἰκονομίας, τῆς ἀποτειχίσεως καὶ τοῦ μολυσμοῦ καὶ πρὶν τὰ περὶ τὴν Γ΄ Οἰκουμενική, θὰ προτάξουμε ἕνα συγκινητικὸ παράδειγμα, ἀνάμεσα στὰ ἄλλα ποὺ μᾶς παραδίδει ὁ Νικηφόρος Κάλλιστος, ποὺ ὅταν τὸ διαβάσουμε, θὰ καταλάβουμε πόσο πίσω εἴμαστε ἀπὸ τοὺς ἀληθινοὺς Χριστιανούς.

Ἰδιαιτέρως πρέπει νὰ τὰ δοῦν οἱ ἀντι-Οἰκουμενιστές ἡμι-αποτειχισμένοι καὶ νὰ ξανασκεφτοῦν, πόσο κακὸ κάνουν μὲ τὴν ἐσφαλμένη –ὅσον ἀφορᾶ τὴν θεώρηση, τὴν χρονικὴ στιγμὴ καὶ τὴν ἐφαρμογή– διδασκαλία τους, διὰ τῆς ὁποίας, ἀντὶ οἱ πιστοὶ νὰ διδάσκονται νὰ ἐφαρμόσουν τὴν ἁγιοπατερικὴ πρακτικὴ τῆς ἀπομάκρυνσης ἀπὸ τοὺς αἱρετικοὺς κι ἀπ’ ὅσους κοινωνοῦν μαζί τους, προτρέπονται νὰ κοινωνοῦν μὲ τοὺς Οἰκουμενιστές!

Εἶναι ἕνα παράδειγμα ποὺ καταντροπιάζει ὅσους σήμερα ὁμιλοῦν γιὰ οἰκονομία, καὶ φροντίζουν νὰ μήν …κουραστοῦν τάχα οἱ πιστοὶ ποὺ ποιμαίνουν καὶ χρησιμοποιώντας τὴν εὐκολία τοῦ αὐτοκινήτου, ταξιδέψουν π.χ. ἀπὸ τὴν Θεσ/νίκη στὴν Πτολεμαΐδα ἢ στὶς Σταγιᾶτες τοῦ Βόλου γιὰ νὰ κάνουν …Πάσχα (τότε ποὺ οἱ Θεσ/νικεῖς τὰ εἶπαν ἦταν περίοδος Μ. Τεσσαρακοστῆς)!

Τὸ παράδειγμα ποὺ παραθέτουμε ἔχει σχέση μὲ τὴ στάση τῶν πιστῶν ἀπέναντι στοὺς αἱρετίζοντες ψευδεπισκόπους. Μᾶς διηγεῖται καὶ τὴν πεζοπορία, καὶ τὴν ἀπόφαση μιᾶς μητέρας νὰ θυσιάσει ἀκόμα καὶ τὴ ζωὴ τοῦ βρέφους της, παρὰ νὰ κοινωνήσει μὲ αἱρετικούς!

Σκέψεις για έγκυρα-άκυρα μυστήρια (Ε΄ μέρος)

Η ΣΤΑΣΗ ΜΑΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
Ε΄ μέρος  
ΕΓΚΥΡΑ καὶ ΑΚΥΡΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ

καὶ παραδείγματα Ἀποτειχίσεως πρὸ τοῦ ΙΕ΄ Κανόνος τῆς ΑΒ Συνόδου

   Τοῦ Παναγιώτη Σημάτη

Ἡ καινοφανὴς διδασκαλία περὶ ἀκύρων μυστηρίων καταρρέει ὡς χάρτινος πύργος ἀπὸ τὰ παραδείγματα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας, ἀλλὰ κάποιοι τὰ ἀντιπαρέρχονται καὶ ἐπιμένουν ἀκόμα πεισματικὰ στὶς διδασκαλίες τους!

Βρισκόμαστε στὴν ἐποχὴ ποὺ ὁ Ἀρειανισμὸς μὲ τὴ συμπαράσταση τῆς ἐξουσίας, τῶν ἀρειανόφρονων αὐτοκρατόρων, προσπαθοῦν μὲ κάθε τρόπο νὰ ἐπιβάλλουν τὶς κακοδοξίες τους. Ἀλλὰ ὁ ἀγώνας τῶν Ὀρθοδόξων, μὲ ἡγέτη τὸν διωκόμενο Μ. Ἀθανάσιο, συνεχίζεται ἀμείωτος ἐναντίον τῶν αἱρετικῶν. Σημαντικότατο ρόλο σ' αὐτὸν τὸν κατὰ τῶν αἱρετικῶν ἀγώνα, ἔπαιξε ἡ συμπαράσταση τῶν Ἐπισκόπων τῆς Ρώμης.

Ἔτσι, τὸ 343 συνεκλήθη σύνοδος τῶν Ὀρθοδόξων στὴ Σαρδική, ἡ ὁποία ἀποκατέστησε τοὺς παρόντες ἐκεῖ καθηρημένους Ὀρθοδόξους ἐπισκόπους καὶ πῆρε ἀποφάσεις γιὰ «τὴν οὐσιαστικὴ διασφάλιση τῶν διαδικασιῶν κρίσεως τῶν ἐπισκόπων τῆς Ἀνατολῆς» (Φειδᾶ, ὅπ. παρ., σελ. 494). Ἡ Σύνοδος αὐτὴ -μὲ παρέμβαση τοῦ Μ. Ἀθανασίου- δὲν συνέταξε νέο Σύμβολο Πίστεως, ἀφοῦ «ὁ Μ. Ἀθανάσιος θεωροῦσε ἀπαράδεκτη τὴν τακτικὴ τῶν ἀρειανοφρόνων, οἱ ὁποῖοι σὲ κάθε τοπικὴ σύνοδο συνέτασσαν σύμβολα πίστεως μὲ σκοπὸ τὴν ἐξουδετέρωση τοῦ συμβόλου τῆς Νικαίας» (Φειδᾶ, ὅπ. παρ., 495).

Οἱ ἀρειανόφρονες, τώρα, συνεκάλεσαν «σύνοδο στὴν Ἀντιόχεια (344), ἡ ὁποία καθαίρεσε τὸν Στέφανο καὶ ἐξέλεξε ὡς διάδοχό του τὸν Λεόντιο» (Φειδᾶ, ὅπ. παρ., 495). «Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ἀποδέχτηκαν τὶς ἀποφάσεις τῆς Σαρδικῆς, οἱ ἀρειανόφρονες τῆς Ἀνατολῆς ἔδειξαν μετριοπάθεια καὶ δὲν ἀντέδρασαν κατὰ τὴν ἐπιστροφὴ τοῦ Μ. Ἀθανασίου στὴν Ἀλεξάνδρεια (Ὀκτ. 346), ὅπου ἔγινε δεκτὸς ἀπὸ τὸ λαὸ μὲ μεγάλο ἐνθουσιασμό» (Φειδᾶ, ὅπ. παρ., 496).

Ἐν τῷ μεταξὺ δυὸ Ἀρειανόφορνες Ἐπίσκοποι, ἐνῶ τὸ 347 ὑποστήριξαν «ἀντι-αρειανικὸ σύμβολο», μετὰ ἀπὸ λίγο ἀνέλαβαν δράση γιὰ τὴν ἐπικράτηση τοῦ Ἀρειανισμοῦ. Γράφει ὁ Φειδᾶς: «Στὴν ἴδια περίοδο δύο γνωστοὶ ἀρειανόφρονες ἐπίσκοποι, οἱ Οὐάλης Μουρσῶν τῆς Παννονίας καὶ Οὐρσάκιος Σιγγιδούνου, ἔλαβαν μέρος στὴ σύνοδο τῶν Μεδιολάνων (347) καὶ ὑποστήριξαν ἀντιαρειανικὸ σύμβολο, τὸ ὁποῖο ἐπέδωσαν στὸν ἐπίσκοπο Ρώμης Ἰούλιο μαζὶ μὲ τὴν διαβεβαίωση ὅτι δὲν θὰ μετέχουν πλέον σὲ συνόδους ἐπισκόπων τῆς Ἀνατολῆς, χωρὶς τὴν γνώμη του». Ὅταν ὅμως δολοφονήθηκε ὁ ὀρθόδοξος αὐτοκράτορας τῆς Δύσεως Κώνστας καὶ ἔγινε μονοκράτωρ ὁ Κωνστάντιος, ὁ τελευταῖος «συνδέθηκε φιλικὰ μὲ τοὺς μετριοπαθεῖς ἀρειανόφρονες ἐπισκόπους Οὐρσάκιο Σιγγιδούνου καὶ Οὐάλη Μουρσῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβαν πλέον ἡγετικὸ ρόλο γιὰ τὴν δυναμικὴ ἐπιβολὴ τοῦ Ἀρειανισμοῦ ὄχι μόνο στὴν Ἀνατολή, ἀλλὰ καὶ στὴ Δύση… Ἐν τούτοις, στὴν κρίσιμη αὐτὴ περίοδο γιὰ τὴν τύχη τοῦ ἀρειανισμοῦ ἐπιβεβαιώθηκε ἡ πολλαπλῆ ἐσωτερικὴ διάσπαση τῶν ἀρειανοφρόνων σὲ Ἀνομοίους, Ὁμοίους, Ὁμοιουσιανούς. Οἱ δύο τελευταῖες «παρατάξεις ἀπέκλειαν τὴν παραδοχὴ τοῦ ὅρου “ὁμοούσιος” τοῦ συμβόλου τῆς Νικαίας μὲ τὸ πρόσχημα ὅτι δὲν ἀναφερόταν στὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ ὅτι εὐνοοῦσε σαβελλιανικὲς ἑρμηνεῖες τῆς σχέσεως τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα» (Φειδᾶ, ὅπ. παρ., 496-498).

Βλέπει κανεὶς κι ἐδῶ, αὐτὴν τὴν περίοδο, ποὺ συμφύρονται Ὀρθόδοξοι καὶ Ἀρειανόφρονες Ἐπίσκοποι (μὴ καταδικασμένοι ἀκόμα ἀπὸ Σύνοδο) οὐδεμία ἀμφισβήτηση ἐγείρεται περὶ τῆς ἱερωσύνης τους καὶ οὐδεὶς λόγος γίνεται τῶν μυστηρίων τους. Ἡ διαπίστωση ὅτι ὁ Ἐπίσκοπος εἶναι αἱρετικός, ἀρκοῦσε γιὰ νὰ ἀποτειχιστοῦν ἀπὸ αὐτὸν οἱ Ὀρθόδοξοι πιστοί.

Σκέψεις για έγκυρα-άκυρα μυστήρια (Δ΄ μέρος)

Η ΣΤΑΣΗ ΜΑΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
 Δ΄ μέρος  

ΕΓΚΥΡΑ καὶ ΑΚΥΡΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ

Τοῦ Παναγιώτη Σημάτη 

     Νὰ προσθέσουμε ἐδῶ, διακόπτοντας τὰ γεγονότα τῶν Ἀρειανικῶν ἐρίδων, ἕνα τμῆμα ἀπὸ τὰ Πρακτικὰ τῆς Ζ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, γιὰ νὰ ἀντιληφθοῦμε τὴν διαχρονικὴ ἀντιμετώπιση τῆς Ἐκκλησίας πρὸς τοὺς μὴ κεκριμένους αἱρετικοὺς καὶ τὰ ἑξῆς. Ὁ ἅγιος Ταράσιος ὁμολογεῖ ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν Ἐπισκόπων ποὺ συγκρότησαν τὴν ΣΤ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο θεωρήθηκε ὡς μὴ ἔχων ἱερωσύνη, παρότι χειροτονήθηκαν ἀπὸ τοὺς αἱρετικοὺς Πατριάρχες ποὺ ἡ ΣΤ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος κατεδίκασε! Δηλαδὴ οἱ χειροτονηθέντες ἀπὸ αἱρετικούς, ἀλλ’ ἔχοντες ὀρθόδοξο φρόνημα, κατεδίκασαν αὐτοὺς ποὺ τοὺς χειροτόνησαν, καὶ τὰ μυστήριά τους δὲν ἀμφισβητήθηκαν, γιατὶ ὅταν τοὺς εἶχαν χειροτονήσει, δὲν εἶχαν κριθεῖ ἀπὸ Σύνοδο, δὲν εἶχαν καθαιρεθεῖ, κι ἄρα εἶχαν ἔγκυρη ἱερωσύνη:

Περί διακρίσεως αιρετικών και αποδοχής τους (καταδικασμένοι και μη καταδικασμένοι)

Ἅγιος Νικόδημος καὶ Δωρόθεος Βουλησμᾶς

Ὁ ἱερομόναχος Δωρόθεος Βουλησμᾶς εἶναι ἄγνωστος στὸ εὐρὺ κοινό, παρότι ἡ συμβολή του ἦταν σημαντικὴ στὰ ἐκκλησιαστικὰ πράγματα τοῦ 18^ου-19^ου αἰῶνος. Τὸ ὄνομά του ἔχει συνδεθεῖ ἰδιαίτερα (μαζὶ μὲ αὐτὸ τοῦ Δοσιθέου πατριάρχου Ἱεροσολύμων, 1641-1707) στὴ συλλογὴ καὶ σύνταξη Νομοκανόνων.

Ὁ Δωρόθεος Βουλησμᾶς, ἐπίσης, ἀπέστειλε ἀπαντητικὴ ἐπιστολὴ στὸν ὅσιο Παΐσιο Βελιτσκόφσκι, ὁ ὁποῖος φαίνεται νὰ τὸν ρώτησε γιὰ τὴν ὀρθοδοξότητα τῶν συγγραμμάτων τοῦ Μακαρίου του Αἰγυπτίου. Ὁ Δωρόθεος Βουλησμᾶς θεωρεῖται ὡς ἕνας ἀπὸ τοὺς συντελεστὲς τοῦ «ὀρθόδοξου ἐκκλησιαστικοῦ Διαφωτισμοῦ» ποὺ συνετελέστη τὸν 18^ο αἰώνα.

Ὅταν πρὸς τὸ τέλος τοῦ 1790 ὑπέβαλε ὁ ἅγιος Νικόδημος τὴ συλλογὴ τῶν Κανόνων τοῦ Πηδαλίου στὴν πατριαρχικὴ σύνοδο γιὰ νὰ τύχει τῆς ἐγκρίσεως, ὁ Δωρόθεος Βουλησμᾶς, ὡς μελετητὴς καὶ γνώστης τῶν Κανόνων ὁρίστηκε ὑπεύθυνος ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο γιὰ τὴ διόρθωση καὶ ἔγκριση τοῦ Πηδαλίου τοῦ ἁγίου Νικοδήμου. Μεταξύ τους ἀντηλάγησαν κάποιες ἐπιστολές. Ἀπ’  αὐτὲς μαθαίνουμε ὅτι ὁ ἅγιος Νικόδημος ὑποστήριξε ὅτι οἱ αἱρετικοὶ ἱερωμένοι ποὺ προσέρχονται στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία (εἴτε ἔχουν καταδικαστεῖ ἀπὸ σύνοδο, εἴτε εἶναι ἀκατάκριτοι ἀπὸ Σύνοδο) δὲν πρέπει νὰ ἀναχειροτονοῦνται. Ἀντίθετα ὁ Βουλησμᾶς πρεσβεύοντας τὴν Ἀκρίβεια, δεχόταν τὴν διάκριση κεκριμένων καὶ μὴ κεκριμένων αἱρετικῶν, καὶ ἔλεγε ὅτι οἱ κεκριμένοι (οἱ καταδικασμένοι) αἱρετικοὶ πρέπει νὰ ἀναχειροτονοῦνται.

Οικουμενισμός και μυστήρια (Μέρος α΄)

Τοῦ Ἀδαμάντιου Τσακίρογλου

 Εἶναι φανερὸ ὅτι τὰ τελευταῖα χρόνια δὲν ἀντιμετωπίζουμε μόνο τὴν παναίρεση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ ποὺ κατατρώει τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας μας, καὶ κατὰ τοῦ ὁποίου ἀγωνιζόμαστε ὅσο μποροῦμε, ἀλλὰ ἐμφανίζονται καὶ μεταξὺ τῶν ἀγωνιζομένων θεωρίες καὶ τάσεις ποὺ δὲν εἶναι σύμφωνες μὲ τὴν ἁγιοπατερική μας παράδοση.

Μία τέτοια καινοφανὴς θεωρία, ποὺ δὲν συναντᾶται στὴν διδασκαλία καὶ πρακτικὴ τῶν Ἁγίων μας, εἶναι ἡ θεωρία περὶ ἀκύρων Μυστηρίων. Αὐτὴ λέει ὅτι δὲν ὑπάρχουν στὴν Ἐκκλησία μὴ κεκριμένοι καὶ κεκριμένοι αἱρετικοὶ καὶ ὡς ἐκ τούτου οἱ Οἰκουμενιστὲς ὡς αἱρετικοὶ δὲν χρειάζονται συνοδικὴ ἐξέταση καὶ καταδίκη καὶ ὡς ἐκ τούτου τὰ Μυστήριά τους εἶναι ἄκυρα.

Μὲ τοὺς ἀνθρώπους ποὺ διασπείρουν αὐτὴ τὴν κακόδοξη θεωρία καὶ διασποῦν τὸν ἀγώνα κατὰ τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, ἔγιναν προσπάθειες νὰ τοὺς προσεγγίσουμε καὶ νὰ τοὺς βοηθήσουμε νὰ καταλάβουν τὴν ζημιὰ ποὺ κάνουν στὸν ἀγώνα, ἀλλὰ εἰς μάτην. Ὅμως τελευταῖα ἐμφανίστηκε καὶ μιὰ παραλλαγὴ αὐτῆς τῆς θεωρίας, ἀπὸ τὸν σεβαστὸ Ἱερομόναχο καὶ ἀγωνιστῆ π. Εὐθύμιο Τρικαμηνᾶ, ὁ ὁποῖος ἐνῶ δέχεται τὰ μυστήρια τῶν Οἰκουμενιστῶν ὡς ἔγκυρα, καὶ μάλιστα στέλνει τὰ πνευματικά του παιδιὰ στοὺς Οἰκουμενιστὲς νὰ πάρουν τὰ μυστήρια ποὺ αὐτὸς δὲν τελεῖ, ὅμως, μὲ ὁμιλία του ποὺ πραγματοποίησε τὸν περασμένο Νοέμβριο, ἀποκάλυψε κάτι ποὺ μᾶς διέφευγε. Διεσάφησε κάτι ποὺ δὲν εἴχαμε ἀντιληφθεῖ· ὅτι δηλαδὴ κάτω ἀπὸ τὸν χαρακτηρισμὸ «κατ’ οἰκονομίαν ἔγκυρα μυστήρια» κρύβεται ἡ πεποίθησή του ὅτι τὰ μυστήρια ὅλων τῶν ἱερωμένων τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας σὲ ὅλη τὴν Οἰκουμένη τὰ θεωρεῖ οὐσιαστικὰ ἄκυρα, ἀλλὰ γιὰ τοὺς λόγους του, βαπτίζει αὐτὸς ἀπὸ μόνος του, τὰ ἄκυρα μυστήρια ὡς …ἔγκυρα!!! Κανονικὰ ἔγκυρα μυστήρια (κατὰ τὸν π. Εὐθύμιο) ἔχει αὐτὸς καὶ ἴσως (δὲν τὸ ἔχει διευκρινήσει) ΜΟΝΟ 7-8 περίπου ἱερεῖς στὴν Ἑλλάδα, κι ἄλλοι τόσοι σὲ ὅλο τὸν κόσμο ἀπὸ τὶς δεκάδες χιλιάδες Ἐπισκόπους καὶ ἱερεῖς ποὺ ὑπάρχουν!!!

Ἐπικοινωνήσαμε μὲ τὸν π. Εὐθύμιο καὶ προσπαθήσαμε μὲ ἕναν ἄλλον ἀδελφό, νὰ τοῦ ἐπισημάνουμε τὴν προβληματικὴ θεωρία του, ἀλλάξαμε καὶ ἐπιστολὲς μεταξύ μας, ἀλλὰ δυστυχῶς συνεχίζει νὰ ἐμμένει στὶς θέσεις του, ἐπηρεάζοντας πλήθος πιστῶν, ποὺ ἀλλάζουν γνώμη στὸ θέμα τῶν Μυστηρίων καὶ ἀπομακρύνονται ἀπὸ τὴ θέση τῶν Ἁγίων, χρησιμοποιώντας τὸν π. Εὐθύμιο ὡς πηγή. Ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι σοβαρὸ καὶ ἔχει σχέση μὲ τὰ τῆς Πίστεως, ἀναγκάστηκα νὰ συντάξω καὶ νὰ παρουσιάσω δημόσια τὴν παροῦσα μελέτη, γιὰ νὰ ὑπερασπίσω τὴν ἀλήθεια ποὺ κακοποιεῖται.

Πιστὸς δὲ στὴν θέση ποὺ πήραμε ὡς ἀποτειχισμένοι ἀπὸ τὴν ἀρχή, ὅτι κάθε ἕνας ποὺ θέλει νὰ ὑπερασπίζει τὴν ἀλήθεια, δὲν δύναται νὰ μένει προσκολλημένος σὲ πρόσωπα καὶ ἐξ αἰτίας αὐτῶν καὶ εἰς βάρος τῆς Ἐκκλησίας νὰ τὴν ἀποκρύβει ἢ νὰ τὴν συγκαλύπτει, προέβην σὲ μία κριτικὴ ἐξέταση τῶν θέσεων τοῦ π. Εὐθυμίου Τρικαμηνᾶ περὶ Μυστηρίων (μὲ κριτήριο τὶς θέσεις τῶν Ἁγίων) μὲ βάση τὰ βιβλία του γιὰ τὸν ἅγ. Θεόδωρο τὸν Στουδίτη κι ἐκεῖ διαπίστωσα, ὅτι πράγματι εἶναι ἐκκλησιαστικὰ ἀμάρτυρη ἡ διδασκαλία του περὶ κατ’ οἰκονομία ἐγκύρων Μυστηρίων, ἐπαμφοτερίζουσα καὶ τελικὰ καταλήγει στὰ ἄκυρα Μυστήρια. Καὶ ἀπὸ τὴν κριτικὴ μελέτη ποὺ ἔκανα, εἶδα ὅτι ἀκριβῶς αὐτό συνέβαινε.

Οικουμενισμός και μυστήρια (Μέρος β΄)

Τοῦ Ἀδαμάντιου Τσακίρογλου

Κριτικὴ ἐξέταση τῶν θέσεων

τοῦ π. Εὐθυμίου Τρικαμηνᾶ

περὶ Μυστηρίων καὶ αἱρετικῶν μὲ βάση τὰ βιβλία του γιὰ τὸν ἅγιον Θεόδωρο τὸν Στουδίτη μὲ μοναδικὸ σκοπὸ τὴν εὕρεση τῆς ἀλήθειας

Συνέχεια ἀπὸ ἐδῶ)

Καὶ ἐκτὸς τοῦ θέματος τῶν Ζιζανίων: Ποῦ ὁ Μ. Βασίλειος μιλᾶ γιὰ ἄκυρα Μυστήρια τῶν μὴ κεκριμένων αἱρετικῶν; Ἂς δοῦμε τὰ παρακάτω ἀποσπάσματα, ὅπου φαίνεται ὅτι θεωρεῖ ἐντὸς τῆς Ἐκκλησίας, (ποὺ πρέπει νὰ ἐξουδετερωθοῦν βέβαια ἀπὸ τοὺς ὀρθοφρονοῦντας πιστούς) καὶ ὡς ζιζάνια τοὺς αἱρετικούς, φαίνεται δὲ νὰ κάνει κάποιο διαχωρισμὸ μὲ τοὺς ἀγνοούντας ὡς ἀσθενεστέρους πιστούς καὶ τοὺς συνειδητοὺς Πνευματομάχους (διαχωρισμὸς σημαντικὸς γιὰ τὴν σημερινὴ κατάσταση τῶν πιστῶν).

Οικουμενισμός και μυστήρια (Μέρος γ΄)

Τοῦ Ἀδαμάντιου Τσακίρογλου

Κριτικὴ ἐξέταση τῶν θέσεων

τοῦ π. Εὐθυμίου Τρικαμηνᾶ

περὶ Μυστηρίων καὶ αἱρετικῶν μὲ βάση τὰ βιβλία του γιὰ τὸν ἅγιον Θεόδωρο τὸν Στουδίτη μὲ μοναδικὸ σκοπὸ τὴν εὕρεση τῆς ἀλήθειας

(Συνέχεια ἀπὸ ἐδῶ)

Ἐπίσης ἂς προβληματίσει τοὺς περὶ ἀκύρων Μυστηρίων κατ’ ἀπόλυτον τρόπο διδάσκοντας καὶ ἡ παρακάτω θέση τοῦ ἁγίου Νικοδήμου. Σύμφωνα μὲ αὐτή, ὅσοι βαπτίστηκαν ὀρθόδοξα, ἔστω κι ἂν πέσουν στὴν αἵρεση, ὅταν ἐπιστρέψουν δὲν ἀναβαπτίζονται. Ἀρκοῦν συγκεκριμένες πράξεις μετανοίας γιὰ ἐνταχθοῦν πάλι στὴν Ἐκκλησία. Γράφει:

Σκέψεις για έγκυρα-άκυρα μυστήρια (Γ΄ μέρος)

Η ΣΤΑΣΗ ΜΑΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Γ΄ μέρος  

ΕΓΚΥΡΑ καὶ ΑΚΥΡΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ

Τοῦ Παναγιώτη Σημάτη

Βέβαια εἶναι -ἐκ τῶν προηγηθέντων- φανερὸ ὅτι δὲν ἔχει σκοπὸ ἡ παροῦσα μελέτη νὰ παρουσιάσει τὶς Δογματικὲς διαφορὲς ποὺ ἐξετάστηκαν στὴ Α΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο, γι’ αὐτὸ καὶ δὲν γίνεται ἀναφορὰ σ’ αὐτές. Σκοπὸς εἶναι νὰ παρουσιάσουμε τὸ κλίμα ρευστότητος ποὺ ὑπῆρχε, τὴν βασανιστικὴ γιὰ τοὺς Ὀρθοδόξους συνύπαρξη μὲ τοὺς αἱρετικούς. Τὴν προσπάθεια τῶν Πατέρων διὰ τῆς ἀπομακρύνσεως, δηλαδὴ τῆς μὴ κοινωνίας (αὐτὸ ποὺ ἀργότερα καθιερώθηκε μὲ τὸν ὅρο ἀποτείχιση) νὰ ἀποφύγουν τὸν μολυσμὸ καὶ τήν –διὰ τῆς κοινωνίας μὲ τοὺς αἱρετικούς– ἀπομάκρυνσή τους ἀπὸ τὸ Θεό (ἀφοῦ οἱ αἱρετικοὶ εἶναι ἐχθροὶ τοῦ Θεοῦ), καὶ βέβαια νὰ ἀντιμετωπίσουν καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου τὴν αἵρεση. Δὲν βλέπουμε νὰ ἀσχολοῦνται ἢ νὰ ἀποφαίνονται οἱ Πατέρες καὶ οἱ πιστοὶ γιὰ τὸ ὅτι ὁ τάδε ἢ ὁ τάδε ἔχει ἢ δὲν ἔχει μυστήρια. Ὅσοι ἦσαν συνειδητοὶ πιστοί, ἀρκοῦνταν στὴ στάση τῆς μὴ κοινωνίας – ἀποτειχίσεως – διακοπῆς τοῦ μνημοσύνου τῶν αἱρετικῶν. 

 Βέβαια, τὸ ὅτι δὲν κάνουν οὐδένα λόγο περὶ μυστηρίων, εἶναι –νομίζω- καὶ ἀπὸ μόνο του ἰσχυρή ἀπόδειξη ὅτι ὅλοι οἱ Ὀρθόδοξοι γνωρίζουν κι ὅλοι ἀποδέχονται ὅτι τὰ μυστήρια εἶναι ἔγκυρα. Γιατί ἐπαναλαμβάνω, θὰ ἦταν ἐγκληματικὸ καὶ ἀπαράδεκτους γιὰ Ἁγίους, νὰ ἀφήνουν τοὺς πιστοὺς ποὺ κοινωνοῦσαν μὲ τοὺς αἱρετικούς (τοὺς φιλοαρειανοὺς σ’ αὐτὴν τὴν ἐποχή, τοὺς Νεστοριανούς, Μονοφυσίτες ἀργότερα) νὰ κοινωνοῦν ἄκυρα μυστήρια, δηλαδὴ νὰ κοινωνοῦν …τίποτα! Ἢ νὰ βαπτίζονται καὶ νὰ μένουν …ἀβάπτιστοι! Ἢ νὰ παντρεύονται καὶ νὰ μένουν …ἀνύπαντροι, δηλαδὴ νὰ πορνεύουν, καὶ κανένας Ἅγιος νὰ μὴν εἶπε οὔτε λέξη γι’ αὐτό. Καὶ δὲν εἶπε κανεὶς τίποτε, οὔτε τὸν καιρὸ τῆς κάθε αἱρέσεως, ἀλλὰ οὔτε κατόπιν, ὅταν νικήθηκε ἡ αἵρεση, κάλεσαν ὅλους αὐτοὺς ποὺ δὲν παντρεύτηκαν, δὲν βαπτίστηκαν κ.λπ. (ἀφοῦ ἐλάμβαναν ἄκυρα μυστήρια), νὰ προσέλθουν στὴν Ἐκκλησία καὶ νὰ ἀποκατασταθοῦν μὲ μιὰ γενικὴ τελετουργία! Καὶ ἔρχονται σήμερα, μετὰ ἀπὸ 2000 χρόνια ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς κάποιοι, καὶ ἀναστατώνουν τὴν ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας μιλώντας περὶ ἀκύρων μυστηρίων!

Βρισκόμαστε στὴν ἐποχὴ ποὺ ὁ Μ. Κων/νος ἀποφάσισε τὴν σύγκληση τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς συνόδου στὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας (325). Εἶναι γνωστὸ ὅτι ὁ Μ. Κων/νος, πρὶν κἂν βαπτισθεῖ Χριστιανός, προσπάθησε νὰ φέρει εἰρήνη στὴν αὐτοκρατορία καὶ στὴν Ἐκκλησία ποὺ ἐταλαιπωρεῖτο ἐξ αἰτίας τῆς αἱρέσεως τοῦ Ἀρείου. Γι’ αὐτὸ καὶ κάλεσε τοὺς Ἐπισκόπους στὴν Νίκαια τῆς Βιθυνίας γιὰ νὰ πάρουν μέρος σὲ Σύνοδο. Κι αὐτοὶ ἀνταποκρίθηκαν καὶ προσῆλθαν στὴν Νίκαια γιὰ τὴν διεξαγωγὴ τῆς Συνόδου.

Σκέψεις για έγκυρα-άκυρα μυστήρια, οικονομία, δυνητισμό, διακοπή μνημοσύνου (Β΄ μέρος)

 Η ΣΤΑΣΗ ΜΑΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Ἔγκυρα καὶ ἄκυρα μυστήρια

Β΄ μέρος

Τοῦ  Σημάτη  Παναγιώτη

Τὰ παραδείγματα ποὺ παρουσιάζονται κατωτέρω, εἶναι νομίζω, εὔγλωττα καὶ καταδεικνύουν τὴν στάση τῶν Ὀρθοδόξων ὡς πρὸς τὰ θέματα ποὺ συζητοῦμε, σὲ καιρὸ αἱρέσεως. Ἂν καὶ φαίνονται πολλά, εἶναι ἐλάχιστα σὲ σχέση μὲ ἐκεῖνα ποὺ θὰ μπορούσαμε νὰ παρουσιάσουμε, ἀλλὰ καὶ μὲ ἐκεῖνα ποὺ ἀγνοοῦμε, καὶ καθίσταται –νομίζω– ἀπολύτως ἀναγκαία ἡ γνώση τους, σὲ μᾶς σήμερα, ποὺ ζοῦμε παρόμοιες καταστάσεις καὶ προκλήσεις, σὰν αὐτὲς ποὺ ἔζησαν οἱ Ἅγιοι καὶ Ὁμολογητὲς ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, ἐφ’ ὅσον, βέβαια, ἔχουμε διάθεση νὰ βαδίσουμε στὰ ἴχνη τους.

Ἴσως μέσα ἀπ’ ὅλη αὐτὴ τὴν ἐξιστόρηση νὰ κατανοήσουμε α) γιατί εἶναι ἀπαραίτητα καὶ σωτήρια ἡ ἀπομάκρυνση (ἀποτείχιση) ἀπὸ τοὺς αἱρετικούς, ὅπως μᾶς τὴν διδάσκουν. β) Γιατί ἡ Οἰκονομία ποὺ συνιστοῦν οἱ ἡμιαποτειχισμένοι «οἰκονομιστές» πατέρες τῆς Θεσ/νίκης, εἶναι μιὰ κακὴ Οἰκονομία, ποὺ προδίδει τὴν ὀρθόδοξη μαρτυρία καὶ τὸ μαρτύριο τῶν Χριστιανῶν. γ) Γιατί δὲν μποροῦμε νὰ «πᾶμε κόντρα» στοὺς Ἁγίους καὶ τὶς Οἰκουμενικές (καὶ τοπικές) Συνόδους καὶ  νὰ συμπεραίνουμε αὐθαίρετα –ὡς ἄλλη ὑπερτέρα τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων Σύνοδος– ὅτι τὰ μυστήρια τῶν Οἰκουμενιστῶν εἶναι ἄκυρα· νὰ δεχθοῦμε δηλ. ὅτι δὲν ἔχουν μυστήρια, οἱ μὴ καταδικασμένοι ἀκόμα ἀπὸ Σύνοδο αἱρετικοὶ Οἰκουμενιστές, μετὰ τῶν ὁποίων κοινωνοῦν οἱ συγχυσμένοι ἀδελφοί μας καὶ τὰ παιδιά μας· ὁ Θεὸς γνωρίζει ποιοί καὶ γιατί ἀπὸ τοὺς γνωρίζοντες καὶ συμμετέχοντες δὲν παίρνουν Θ. Χάρη, ἀλλὰ κατάκριση.

 Καὶ ξεκινᾶμε ἀπὸ τὴν περίοδον πρὶν τὴν Α΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο.

Παρατηροῦμε κατὰ τὴν ἔναρξη-ἐμφάνιση τῶν αἱρέσεων τὸ ἑξῆς σκηνικό. Γιὰ ἕνα μικρὸ ἢ μεγαλύτερο διάστημα οἱ αἱρετικοὶ δροῦν μὲ κάποια ἐλευθερία, ἕως ὅτου γίνει ἀντιληπτὸ ὅτι, ἡ κακοδοξία τους δὲν εἶναι μία λανθασμένη ἐκφορά-διατύπωση κάποιου θεολογικοῦ θέματος, ἀλλὰ συνειδητὴ καὶ ἐπίμονη ἀλλοίωση τῆς Πίστεως-Παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας. Τότε ὑπάρχουν πιστοὶ ποὺ καλοβλέπουν τὶς θεωρίες τους καὶ μολυνόμενοι ἀπ’ αὐτὲς τὶς ἐγκολπώνονται. Κάποιοι ἄλλοι ἀντιδροῦν, τὶς ἀντικρούουν καὶ τὶς καταγγέλλουν στὴν Ἐκκλησία. Οἱ ἐκκλησιαστικοὶ ἡγέτες (Ἐπίσκοποι-Ἀρχιεπίσκοποι-Πατριάρχες) μερικὲς φορὲς ἐνεργοῦν ἄμεσα. Ἄλλοτε, ὅμως, ἀργοῦν νὰ ἐπιληφθοῦν τοῦ θέματος, εἴτε ἀπὸ ὀλιγωρία, εἴτε ἐπειδὴ οἱ πολιτικὲς καταστάσεις δὲν εὐνοοῦν ἢ καὶ ἐμποδίζουν τὴν σύγκληση συνόδου, εἴτε ἐπειδή –θέτοντας σὲ ἐνέργεια τὴν ἐκκλησιαστικὴ οἰκονομία καὶ φιλανθρωπία– δίνουν κάποιο περιθώριο χρόνου μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ μεταπεισθοῦν οἱ αἱρετικοὶ νὰ ἐγκαταλείψουν τὶς πλάνες τους, εἴτε γιὰ ἄλλους λόγους. Καθ’ ὅλο αὐτὸ τὸ διάστημα οἱ αἱρετικὲς ἰδέες μολύνουν κληρικοὺς καὶ λαϊκούς, ἀνάλογα μὲ τὸ βαθμὸ νήψεως, γνώσεως κ.λπ., ἀλλὰ οἱ αἱρετικοὶ ἐπίσκοποι-ἱερεῖς τελοῦν ἔγκυρα μυστήρια.

Ἄρα, στὴν πράξη τῆς Ἐκκλησίας διακρίνουμε ἕνα πρῶτο μολυσμὸ ποὺ ἔτσι κι ἀλλιῶς ἐπιφέρει ἡ αἵρεση ὡς ἰδεολογία κακή, ὡς “ὁμιλία” κακὴ ποὺ “φθείρει ἤθη χρηστά” (Α' Κορ. 15:33).

Η ασφαλής αντιμετώπιση του Οικουμενισμού κατά το παράδειγμα της αντιμετωπίσεως του Νεστοριανισμού

Τοῦ Σημάτη Παναγιώτη

      Παρουσιάζουμε σ’ αὐτὸ τὸ ἄρθρο ἀποσπάσματα ἀπὸ τὶς ἐπιστολὲς ποὺ ἔγραψαν πρὸς τοὺς ἱερωμένους, μοναχοὺς καὶ λαϊκοὺς πιστοὺς οἱ πρωταγωνιστὲς τῆς Γ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, καὶ βέβαια ἐκεῖνες ποὺ ἀντάλαξαν μεταξύ τους Ἅγιοι Πατριάρχες καὶ Ἐπίσκοποι, καθὼς ὅλοι αὐτοὶ συμμετεῖχαν στὸν ἀγῶνα κατὰ τῆς αἱρέσεως ποὺ συνετάραξε τὴν Ἐκκλησία τὶς ἀρχὲς τοῦ 5^ου μ. Χ. αἰῶνα. Ἐπειδὴ τὸ ἄρθρο περιλαμβάνει μεγάλα ἀποσπάσματα κειμένων στὴν ἀρχαία γλῶσσα (τὰ περισσσότερα μάλιστα ἀμετάφραστα, μὲ τοὺς ἀναγκαίους βέβαια σχολιασμούς),  γι’ αὐτὸ προτάσσομε μιὰ σύντομη εἰσαγωγή, στὴν ὁποία παρουσιάζονται τὰ κύρια σημεῖα τῶν κειμένων ποὺ ἔγραψαν ὁ Πρόεδρος τῆς Γ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου καὶ Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας ἅγιος Κύριλλος καὶ ὁ ὀρθοδοξος Πάπας Ρώμης ἅγιος Κελεστῖνος. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἑξῆς:

1. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κων/πόλεως Νεστόριος ἄρχισε νὰ κηρύττει Χριστολογικὴ αἵρεση, ἀρνούμενος ὅτι ἡ Παρθένος Μαρία γέννησε τὸν Θεάνθρωπο Ἰησοῦν Χριστόν, γι’ αὐτὸ δὲν τὴν ἀποκαλοῦσε Θεοτόκο.

2. Ἡ αἵρεση ποὺ ἐκήρυττε (πέρα ἀπὸ ὅσα ἐπιπλέον κακόδοξα καινοφανῆ δίδασκε) ἦταν κατεγνωσμένη καὶ καταδικασμένη ἀπὸ τὴν Α΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο, ἀπὸ τὴν Β΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο καὶ ἀπὸ ἄλλες τοπικὲς Συνόδους, ὅπως ἀκριβῶς συμβαίνει σήμερα μὲ τὸν Οἰκουμενισμό. Ἐπαναλάμβανε δηλαδή, κακόδοξες θέσεις τοῦ Ἀρείου, τοῦ Ἀπολιναρίου, τοῦ Παύλου Σαμοσατέως καὶ ἄλλων αἱρετικῶν.

3. Ὁ λαὸς τῆς Κων/πόλεως ἀρχικὰ καὶ στὴ συνέχεια οἱ Πατριάρχες ἄλλων τοπικῶν Ἐκκλησιῶν (ἅγιοι Κύριλλος καὶ Κελεστῖνος καὶ ἄλλοι ἱερωμένοι) ἀντιδροῦν, καταγγέλλουν τὴν κακοδοξία καὶ μὲ ἐπιστολὲς ἀνασκευάζουν τὶς αἱρετικὲς θέσεις τοῦ Νεστορίου, ἐνῶ ταυτόχρονα πολλοὶ διακόπτουν τὴν κοινωνία μαζί του, δηλαδὴ ἀποτειχίζονται.

4. Παρὰ ταῦτα καὶ ἐνῶ ἔγιναν συντομότατα γνωστὲς οἱ κακόδοξες θέσεις τοῦ Νεστορίου καὶ ἡ ἐπιμονὴ του σ’ αὐτές, οἱ ἅγιοι Πατριάρχες συνεχίζουν νὰ θεωροῦν τὸν Κύριλλο Πατριάρχη Κων/πόλεως, Ἐπίσκοπο καὶ συλλειτουργό τους, μὲ μυστήρια καὶ ἐκκλησιαστικὴ ἐξουσία. Οὐδεμία νύξη ἢ συζήτηση γίνεται ποὺ νὰ ἀφήνει τὴν παραμικρὴ ὑπόνοια ὅτι ἀμφισβητοῦν τὰ μυστήρια ποὺ τελεῖ (ὡς ἄκυρα), αὐτὸς καὶ οἱ ὁμοϊδεάτες του ἱερωμένοι.

Εἶναι ὁλοφάνερο ὅτι οἱ Ἅγιοι Πατριάρχες, ὅπως στὴ συνέχεια καὶ ἡ Σύνοδος, παρουσιάζουν τὸν Νεστόριο ὡς ἕνα Ἐπίσκοπο τῆς Ἐκκλησίας, ὁ ὁποῖος ὅμως, ὡς μὴ ἐφαρμόζων τὰ καθήκοντα ποὺ ὁ Χριστὸς διὰ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς χειροτονίας διὰ χειρῶν τῶν πρὸ αὐτοῦ Ἐπισκόπων τοῦ ἀνέθεσε, κατέστη χαρακτηριστικὸ παράδειγμα «μισθωτοῦ» ποιμένα, ψευδεπισκόπου καὶ γιὰ τοῦτο αἱρετικοῦ «λύκου» καὶ «ὄφεως», ποὺ ἀντὶ προστασίας καὶ τροφῆς πνευματικῆς καὶ σωτηριώδους σκορπᾶ δηλητήριο στὸ ποίμνιό του, τὸ «τιτρώσκει» καὶ τὸ κατατρώγει.

5. Ἔτσι μὲ δεκάδες καὶ ἑκατοντάδες ἀναφορὲς οἱ Ἅγιοι, ἐκεῖνο ποὺ καυτηριάζουν καὶ σὲ ἐκεῖνο ποὺ ἐπιμένουν δὲν εἶναι κάποια ἄκυρα μυστήρια ποὺ τελεῖ (γιὰ ἄκυρα μυστήρια δὲν γίνεται καμία ἀναφορά) ἀλλὰ στὴν τεράστια βλάβη καὶ ψυχικὴ ζημία ποὺ προκαλεῖ ἡ κακοδιδασκαλία τοῦ Νεστορίου, τὸ δηλητήριο ποὺ σκορπᾶ, καὶ γι’ αὐτὸ ἡ προσοχὴ καὶ ἐγρήγορση ποὺ πρέπει νὰ ἔχουν οἱ πιστοὶ γιὰ νὰ μὴν πέσουν θύματα αὐτῶν τῶν κακόδοξων ἰδεῶν του.

6. Τὸ μεγάλο αὐτὸ πρόβλημα οἱ Ἐπίσκοποι (καὶ κατ’ ἐξοχὴν οἱ ἅγιοι Κύριλλος καὶ Κελεστῖνος) ἀντιμετωπίζουν σὲ δύο φάσεις. Ἡ πρώτη, ὅπως εἴδαμε, ἄρχισε νὰ ἐφαρμόζεται ἀμέσως μετὰ τὴν διαπίστωση τῆς κακοδιδασκαλίας τοῦ Νεστορίου, καὶ εἶναι οἱ ἐναντίον του ἀντιρρητικοί λόγοι, ἡ ἀναίρεση τῆς αἱρέσεως καὶ ἡ διακοπὴ κοινωνίας καὶ ἀποτείχιση.  Σ’ αὐτὸ τὸ στάδιο τοῦ ἀποδεικνύουν ὅτι αὐτὰ ποὺ διδάσκει δὲν ἀποτελοῦν πίστη τῆς Ἐκκλησίας, ὅτι ἔχουν καταδικαστεῖ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία Συνοδικὰ στὸ πρόσφατο παρελθόν, ὅτι ἐπιθυμοῦν νὰ ἀκούσει τὴν φωνή τους, νὰ ἐπανορθώσει καὶ νὰ μετανοήσει, καὶ τὸν προειδοποιοῦν ὅτι σὲ ἐνάντια περίπτωση θὰ τοῦ ἀφαιρέσουν τὸ ἀξίωμα ποὺ ἡ Ἐκκλησία τοῦ ἔδωσε.

Τὴν ἴδια τακτικὴ μὲ τοὺς πρωταγωνιστὲς ἁγίους Κύριλλο καὶ Κελεστῖνο, δηλώνουν ὅτι θὰ ἀκολουθήσουν καὶ θὰ πραγματοποιήσουν (ὅσοι δὲν τὴν εἶχαν κάνει ἀκόμα πράξη)  οἱ Ἐπίσκοποι καὶ ἄλλων τοπικῶν Ἐκκλησιῶν, οἱ ὁποῖοι δι’ ἀνταλλαγῆς ἐπιστολῶν ἀλληλοπληροφοροῦνται γιὰ τὴν πορεία τῆς αἱρέσεως, τὶς ἐπιπτώσεις της, καὶ προσπαθοῦν νὰ συντονιστοῦν γιὰ τὴν κοινὴ ἀντιμετώπισή της. Καὶ παρότι οἱ διαδικασίες ἐνημερώσεως εἶναι χρονοβόρες, οἱ ἐπιστολὲς μὲ τὰ μέσα διακινήσεως ἀργοποροῦν νὰ φτάσουν στοὺς ἀποδέκτες τους, χρειάζεται χρόνος γιὰ νὰ μεταφραστοῦν κ.λπ., παρ’ ὅλα αὐτὰ τὸ θέμα τακτοποιεῖται μέσα σὲ ἐλάχιστο χρονικὸ διάστημα, μὲ την ἐφαρμογὴ καὶ τοῦ δευτέρου σταδίου, ποὺ εἶναι ἡ σύγκληση τῆς Γ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου καὶ τῆς δι’ αὐτῆς καταδίκης τοῦ Νεστορίου καὶ τῶν ὁμοϊδεατῶν του. Τότε ἀφαιρεῖται καὶ τὸ ἱερατικὸ ἀξίωμά του, τότε ἀπογυμνώνεται πάσης ἱερατικῆς ἐξουσίας.

Τελειώνοντας αὐτὴν τὴν εἰσαγωγὴ πρέπει νὰ ἐπαναληφθεῖ ὅτι σὲ δεκάδες ἐπιστολὲς καὶ ἑκατοντάδες σελίδες, γίνεται συνεχῶς λόγος γιὰ τὴν κακὴ ἐπίδραση ποὺ ἔχει ἡ κακοδιδασκαλία τοῦ Νεστορίου, γιὰ τὸ πόσο αὐτὴ ἐπηρεάζει τοὺς πιστούς, πόσο δηλητήριο καὶ μολυσμὸ μεταδίδει, πόσο δι’ αὐτῆς βλασφημεῖται ὁ Κύριος καὶ ἡ Θεοτόκος,  πόσο δι’ αὐτῆς ἀλλοιώνεται καὶ διαστρέφεται ἡ πίστη, ἐμποδίζεται δὲ καὶ ματαιώνεται τὸ ἔργο τῆς σωτηρίας,  πουθενὰ  ὅμως  δὲν γίνεται λόγος γιὰ ἄκυρα μυστήρια. Ἡ Ἐκκλησία δὲν μολύνεται ἂν κάποιοι αἱρετίζουν, ἀλλὰ μολύνονται αὐτοὶ ποὺ διδάσκουν τὴν αἵρεση καὶ ὅσοι τὴν ἀποδέχονται. Ἡ Ἐκκλησία παραμένει ἀμόλυντη καὶ ἁγία, ἐφ’ ὅσον Ἅγιος εἶναι ὁ ἀρχηγός της, παρότι περιέχει σαπρὰ μέλη, τὰ ζιζάνια, καὶ ἐφ’ ὅσον πάντα θὰ ὑπάρχουν ἐκεῖνοι οἱ πιστοί, ποὺ θὰ ἀποδέχονται ἀκέραια τὴν διδασκαλία Του καὶ τὶς Ἐντολές Του, καὶ ποὺ παρὰ τὶς ἀδυναμίες, τὶς ἁμαρτίες, τὶς παρανοήσεις, ἔχουν ἀγαθὴ διάθεση καὶ ζῆλο νὰ μὴν παραβαίνουν τὸ θέλημά Του καὶ νὰ μὴν καινοτομοῦν θεληματικά, ὅπως οἱ αἱρετικοί.

Εἶναι σαφέστατο λοιπόν, ὅτι οἱ Ἅγιοι καὶ οἱ ἀγωνιστὲς Πατέρες καὶ πιστοὶ τῆς ἐν λόγῳ ἐποχῆς (ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων ἐκκλησιαστικῶν περιόδων, ὅπως δι’ ἄλλων ἄρθρων καταδείξαμε) δὲν ἔκαναν λόγο, δὲν ἐνδιαφέρονταν, δὲν ἔστρεφαν τὴν προσοχή τους σὲ θέματα πού (κι ἂν ἀκόμα προβλημάτιζαν κάποιους) ἦταν δυνατὸν νὰ διασπάσουν τὸν ἀγώνα ἐναντίον τῆς αἱρέσεως, ἦταν δυνατὸν νὰ διχάσουν. Εἶχαν καιρὸ μετὰ τὴν καταπολέμηση τῆς αἱρέσεως νὰ ἐξετάσουν θεολογούμενα θέματα, πάντα μὲ πνεῦμα ταπεινώσεως καὶ κατανοήσεως, «ἐν παροξυσμῷ ἀγάπης», γιατὶ σχεδὸν πάντα αὐτὰ τὰ θέματα ὁδηγοῦν σὲ διασπάσεις καὶ σχίσματα.

Ἀγωνίζονταν λοιπόν, γιὰ τὴν ἀναίρεση τῆς κακοδοξίας, διὰ τῆς διακοπῆς τῆς κοινωνίας τῶν αἱρετιζόντων, χωρὶς πολυχρόνιες καὶ κακὲς «οἰκονομίες» καὶ θεωρίες νεοφανεῖς περὶ «ἀχρικαιρισμοῦ» καὶ «δυνητισμοῦ», χωρὶς ἀπροσανατολιστικὲς τοῦ ἀγῶνα, ἄκαιρες, ἀχρείαστες -τὴν συγκεκριμένη στιγμή- καὶ διασπαστικὲς διαμάχες περὶ μυστηρίων. Ἔτσι ἀντιμετώπιζαν ἄμεσα τὴν αἵρεση, πρὶν αὐτὴ κατασκανδαλίσει καὶ παραλύσει τὶς συνειδήσεις τῶν πιστῶν, πρὶν πιάσει ρίζες, πρὶν «πιάσει στὰ δίχτυα της» πιστούς, πρὶν ἀποκτήσει ὀπαδούς, ἐπεκταθεῖ καὶ ἱκανοποιεῖ συμφέροντα καὶ φιλοδοξίες, πρὶν ἀλλοιώσει ἐπικίνδυνα καὶ ἴσως ἀνεπίστροφα τὴν πίστη καὶ τὸ ἦθος τῶν πιστῶν καὶ πρὶν διὰ τῆς διασπάσεως ἀποθαρρύνει τὸν ἀγῶνα τῶν πιστῶν.

Εἶναι κατανοητὸς ἐν μέρει ὁ φόβος κάποιων σημερινῶν πιστῶν ποὺ ἰσχυρίζονται:  πῶς θὰ πείσουμε τοὺς ἀνθρώπους νὰ ἀποτειχιστοῦν, ἐὰν τοὺς λέμε ὅτι οἱ Οἰκουμενιστὲς ἔχουν ἔγκυρα μυστήρια;

Ἡ ἀπάντηση εἶναι ἁπλή: δὲν εἶναι δυνατὸν ὡς Χριστιανοὶ νὰ ἀνακαλύπτουμε φόβους καὶ διλήμματα ποὺ δὲν εἶχαν οἱ Χριστιανοὶ ἄλλων ἐποχῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θέλουμε κάτι διαφορετικὸ ἀπ’ ὅτι ἔκαναν οἱ Ἅγιοι. Ἄκυρα εἶναι τὰ μυστήρια τῶν καταδικασμένων αἱρετικῶν. Ἂν ἦσαν καὶ τῶν μὴ καταδικασμένων, θὰ τὸ συναντούσαμε σὲ κάθε βῆμα, σὲ κάθε ἐπιστολὴ τῶν Ἁγίων ποὺ πολέμησαν τὶς αἱρέσεις, ἐφ’ ὅσον εἶναι τόσο σημαντικὸ θέμα, ὅπως κάποιοι διατείνονται σήμερα. Μᾶς λένε ὅτι ὁ Οἰκουμενισμὸς περιέχει καταδικασμένες αἱρέσεις. Ἂς ὑπενθυμίσουμε πάλι καὶ πάλι, ὅτι καὶ ὁ ὑπὸ ἐξέτασιν Νεστοριανισμὸς δίδασκε κι αὐτὸς κακοδιδασκαλίες καταδικασμένες ἀπὸ πολλὲς Συνόδους καὶ μάλιστα Οἰκουμενικές.