Πενθήσωμεν τοίνυν, ἀγαπητοὶ, πενθήσωμεν, ἵνα ὄντως γελάσωμεν
Πολλοί νομίζουν ότι στην Εκκλησία απαγορεύεται το χιούμορ και η εύθυμη διάθεση. Κάνουν όμως λάθος. Χιούμορ και ευθυμία υπάρχει, αλλά πάντα με μέτρο και διάκριση και πάντα όχι εις βάρος των άλλων. Ερμηνεύοντας τις Γραφές ο Μέγας Βασίλειος θεωρεί ότι «το να κατέχεται κανείς από ασυγκράτητο και άμετρο γέλωτα είναι απόδειξη ακράτειας και δείχνει ότι δεν ελέγχει τας συγκινήσεις του και ότι δεν καταπιέζεται η χαλαρότητα της ψυχής με αυστηρή κριτική. Η συγκίνηση βέβαια της ψυχής δεν είναι απρεπές να εκδηλώνεται μέχρι και με ένα φωτεινό μειδίαμα, όσο διά να δείξει μόνον τον λόγο της Γραφής, ότι "όταν ευφραίνεται η καρδία, το πρόσωπο θάλλει". Αλλά ο δυνατός γέλως και οι αθέλητοι άτακτοι κινήσεις του σώματος δεν είναι γνωρίσματα εκείνου που ελέγχει την ψυχή του ούτε του δοκίμου ούτε εκείνου που εξουσιάζει τον εαυτόν του» («Οροι κατά πλάτος, Β'»εδώ). Γεγονός είναι ότι όλοι οι πνευματικοί άνθρωποι έχουν ένα ευχάριστο και λεπτότατου χιούμορ. Διαβάζουμε (εδώ):
«Στον στωικότερο συγγραφέα της Αγίας Γραφής, στον Εκκλησιαστή (2:2) προσέχουμε ότι προτιμάει αυτός τη λύπη από το γέλιο. Στο γέλιο βλέπει τη μωρία, την ανοησία, την παραλογικότητα (7:3), ωστόσο αναγνωρίζει πως υπάρχει καιρός και ευκαιρία άλλοτε να γελάει κάποιος και άλλοτε να κλαίει (3:4). Αναλόγως με τις συνθήκες και τα πρόσωπα, στα οποία αναφέρεται το χιούμορ, το αστείο και το καλαμπούρι ο συνετός γελάει. Επιτρέπεται μάλιστα για λόγους ψυχοπαιδαγωγικούς ο δίκαιος άνθρωπος με τον τρόπο του να περιπαίξει τον αλαζόνα, όπως θα το έκανε και ο ίδιος ο Θεός (Ψαλμ. 52:6, 2:4, Παροιμ. 3:34).
Την μέθοδο της γελοιοποίησης ως ισχυρό όπλο ενάντια στους ψεύτικους θεούς χρησιμοποίησε με επιτυχία ο Προφήτης Ηλίας στο Όρος Κάρμηλο (βουνό της Παλαιστίνης). Να προσθέσω ότι οι Μακκαβαίοι μάρτυρες το χιούμορ χρησιμοποίησαν ενάντια στους εκτελεστές τους (Μακ. 7:39).
Το γέλιο του δίκαιου μπορεί και πρέπει να απαγκιστρωθεί από την πολεμική της ειρωνείας και του εμπαιγμού και να υψωθεί πάνω και πέρα από τα ανθρώπινα πάθη. Ο διακριτικός και σώφρων πρέπει να γίνει ένθεος, γεμάτος από το πνεύμα του Θεού, στον οποίο έχει πίστη σαν τη γυναίκα που είναι ενδεδυμένη με ισχύ και ευπρέπεια που «γελάει για την επόμενη μέρα» (Παρ. 31:25).
Στην Καινή Διαθήκη, διδασκόμαστε πως το γέλιο και η ευθυμία του παρόντος καιρού δεν θα διαρκέσει για πολύ. Σύντομα θα ακολουθήσει το κλάμα και το πένθος. Συγχρόνως όμως υποσχέθηκε ο Ιησούς σε εκείνους που κλαίνε τώρα και αυτομέμφονται για το κακό που έχουν διαπράξει στη ζωή τους και τις πολλές αμαρτίες τους ότι θα δοκιμάσουν πολύ σύντομα, στο προσεχές αύριο, ένα διαρκές, ένα ατέλειωτο γέλιο (Λουκ. 6:21) (σχόλιο, εδώ ο συγγραφέας κάνει λάθος το κείμενο δεν λέει γέλιο αλλά χαρά, ευθυμία. Άλλο το γέλιο και άλλο η χαρά, όπως άλλο το γέλιο και άλλο το χαμόγελο).
