ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
α. Εγώ ήθελα, βέβαια, σήμερα να εκπληρώσω την υπόσχεση που σας είχα δώσει, όταν βρέθηκα εδώ την προηγούμενη φορά· αλλά τι να κάνω; Παρουσιάστηκε στο μεταξύ ο μακάριος Βαβύλας και μας κάλεσε κοντά του, όχι με τη φωνή του, αλλά ελκύοντάς μας με την πνευματική λάμψη που εκπέμπει η μορφή του. Μη δυσανασχετείτε, λοιπόν, που αναβάλλεται η εξόφληση του χρέους· όσο περισσότερο παρατείνεται, τόσο περισσότερο αυξάνεται και ο τόκος που θα λάβετε. Γιατί θα σας το εξοφλήσουμε το χρέος μαζί με τον τόκο του, όπως ακριβώς διέταξε και ο Δεσπότης, που μας το εμπιστεύθηκε ως παρακαταθήκη [βλ. Ματθ. 25,27: «Ἔδει οὖν σε βαλεῖν τὸ ἀργύριόν μου τοῖς τραπεζίταις, καὶ ἐλθὼν ἐγὼ ἐκομισάμην ἂν τὸ ἐμὸν σὺν τόκῳ (:Έπρεπε, λοιπόν, εσύ να καταθέσεις το χρήμα μου στους τραπεζίτες, κι όταν θα ερχόμουν εγώ, θα έπαιρνα με τόκο αυτό που μου ανήκει)»]. Να είστε, λοιπόν, ήσυχοι για όσα σας οφείλονται, αφού και το κεφάλαιο και το κέρδος του παραμένουν δικά σας· ας μην αφήσουμε να περάσει ανεκμετάλλευτο το κέρδος που μας προέκυψε σήμερα, αλλά ας εντρυφήσουμε στα θαυμαστά επιτεύγματα του μακαρίου Βαβύλα.
Το πώς, λοιπόν, ποίμανε την Εκκλησία του τόπου μας και διέσωσε το ιερό, αυτό, σκάφος μέσα από θύελλες, τρικυμίες και κύματα, πόση παρρησία έδειξε απέναντι στον αυτοκράτορα, πώς έδωσε τη ζωή του για το ποίμνιό του και δέχθηκε εκείνον τον μακάριο μαρτυρικό θάνατο, αυτά και άλλα παρόμοια θα τα αφήσουμε να τα διηγηθούν οι μεγαλύτεροι σε ηλικία διδάσκαλοι και ο κοινός μας πνευματικός πατέρας[Με την έκφραση “κοινὸς πατὴρ ἡμῶν” ο Ιερός Χρυσόστομος αναφέρεται στον επίσκοπο Αντιοχείας Φλαβιανό, τον κοινό πνευματικό πατέρα της τοπικής Εκκλησίας (ο λόγος αυτός εκφωνήθηκε περίπου το 387 μ.Χ.), στον οποίο αναθέτει, μαζί με τους πρεσβύτερους διδασκάλους, τη διήγηση των παλαιότερων γεγονότων της ζωής του αγίου Βαβύλα]. Γιατί τα παλαιότερα γεγονότα μπορούν να σας τα αφηγηθούν καλύτερα οι μεγαλύτεροι στην ηλικία. Όσα, όμως, συνέβησαν πιο πρόσφατα, στη δική μας εποχή, θα σας τα διηγηθώ εγώ, ο νεότερος· εννοώ όσα έγιναν μετά τον θάνατο και την ταφή του μάρτυρα, όταν τα λείψανά του βρίσκονταν στο προάστιο[Εννοεί εδώ το γνωστό προάστιο της Αντιόχειας, τη Δάφνη].
Γνωρίζω βέβαια ότι οι ειδωλολάτρες θα περιγελάσουν την υπόσχεσή μας, όταν μας ακούσουν να λέμε ότι θα μιλήσουμε για τα θαυμαστά επιτεύγματα που επιτέλεσε μετά τον θάνατο και την ταφή του εκείνος που τάφηκε και το σώμα του διαλύθηκε σε σκόνη. Αυτό, όμως, δεν θα μας κάνει να σωπάσουμε· αντίθετα, ακριβώς γι’ αυτό θα μιλήσουμε ακόμη περισσότερο, ώστε, αποδεικνύοντας ότι το παράδοξο αυτό γεγονός είναι αληθινό, να στρέψουμε τελικά τον χλευασμό εναντίον τους. Γιατί ένας απλός άνθρωπος δεν μπορεί να πραγματοποιεί ανδραγαθήματα μετά τον θάνατό του· ένας μάρτυρας, όμως, μπορεί να πραγματοποιεί πολλά και μεγάλα. Και αυτό δεν γίνεται για να αποκτήσει ο μάρτυρας μεγαλύτερη δόξα — γιατί δεν έχει καμία ανάγκη από την ανθρώπινη δόξα — αλλά για να μάθεις εσύ, ο άπιστος, ότι ο θάνατος των μαρτύρων δεν είναι θάνατος· είναι η αρχή μιας καλύτερης ζωής, το προοίμιο ενός πνευματικότερου βίου και η μετάβαση από μια κατώτερη σε μια καλύτερη κατάσταση. Μη βλέπεις, λοιπόν, μόνο αυτό, ότι το σώμα του μάρτυρα κείται απογυμνωμένο και στερημένο από την ζωτική ενέργεια της ψυχής. Αλλά να προσέξεις κάτι άλλο: στη θέση της ψυχής παραμένει κοντά στο σώμα μια άλλη και μεγαλύτερη δύναμη, η χάρη του Αγίου Πνεύματος, η οποία με τα θαύματα που επιτελεί μαρτυρεί σε όλους την αλήθεια της αναστάσεως. Γιατί, αν ο Θεός χάρισε ακόμη και σε σώματα νεκρά και διαλυμένα σε σκόνη δύναμη μεγαλύτερη από εκείνη όλων των ζωντανών, πολύ περισσότερο, όταν έρθει ο καιρός των στεφάνων, θα τους χαρίσει μια ζωή καλύτερη και μακαριότερη από την προηγούμενη.
