Κριτική του υπερορίου εκκλήτου προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Δοσίθεο [1]

 

Γράφει ο Αρχιμ. Διονύσιος Σλιόνοφ στην Romfea
Καθηγούμενος της Ι.Μ. Αγίου Ανδρέα Μόσχας

---

1. Εισαγωγή

Το ζήτημα περί του πρωτείου του Οικουμενικού Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως ως πρωτείου τιμής ή ως πρωτείου τιμής και εξουσίας είναι ιδιαίτερα επίκαιρο σήμερα [2]. 

Από την επίλυση αυτού του ζητήματος εξαρτάται η ενότητα της οικουμενικής Ορθοδοξίας, η οποία ήδη πορεύεται την ακανθώδη οδό διαμαχών και διαιρέσεων.

Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Δοσίθεος Β΄ Νοταράς [3] άσκησε δριμύτατη κριτική στην ιδέα του «πρωτείου τιμής και εξουσίας», η οποία προϋποθέτει τη δυνατότητα της υπερορίου εκκλήτου προσφυγής προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως.

Στην παρούσα εισήγηση θα επιχειρηθεί να παρουσιασθεί η θέση του.

Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Δοσίθεος Β΄ Νοταράς (1669–1707) ήταν παραδοσιακός υπέρμαχος της Ορθοδοξίας και των αξιών της στη δογματική διδασκαλία, στο κανονικό δίκαιο και τον ασκητικό βίο.

Κατατάσσεται στην πλειάδα των εξ Ελλήνων Πατριαρχών Ιεροσολύμων, οι οποίοι από το ήμισυ του 16ου αι. διατηρούσαν φιλικούς δεσμούς με τη Ρωσία και τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία [4].

Γέννημα και θρέμμα της Ελλάδας, με λαμπρά μόρφωση στην Κωνσταντινούπολη, μεταξύ άλλων και χάρη στην αυτοδιδασκαλία, με τεράστια αγάπη για την εκμάθηση ξένων γλωσσών, είχε τη δυνατότητα εκ του σύνεγγυς να γνωρίσει τη ζωή των χριστιανών στις πλέον διαφορετικές περιοχές της αχανούς Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.