Οἱ πιτσιρίκοι

Ψαθὰς Δημήτρης 

«Οἱ πιτσιρίκοι» εἶναι αὐτοτελὲς τμῆμα ἀπὸ τὸ μεγάλο ὁμότιτλο σπονδυλωτὸ ἀφήγημα τοῦ Δημήτρη Ψαθᾶ, τὸ ὁποῖο ἀναφέρεται στην Εθνικὴ ἀντίσταση, καὶ ἰδιαίτερα στὴ συμμετοχὴ τῶν παιδιῶν σ’ αὐτή. Στὸ ἀπόσπασμα μία παρέα παιδιῶν κάνει σαμποτὰζ σὲ γερμανικὸ φορτηγό.

Γενάρης τοῦ ’42. Σκελετωμένοι οἱ ἄνθρωποι γυρίζουνε στοὺς δρόμους. Νομίζεις πώς τὸ κρύο, ἡ πείνα καὶ ὁ φόβος ἀγωνίζονται ποιὸ ἀπ’ τὰ τρία αὐτὰ κακὰ θὰ καταφέρει νὰ γονατίσει μία ὢρ’ ἀρχύτερα τὸν ἀναιδέστατον αὐτὸ λαό, ποὺ σὲ πεῖσμα κάθε λογικῆς ἐξακολουθεῖ νὰ ζεῖ καὶ νὰ ὑπάρχει. Κι ὄχι μονάχα αὐτό, παρὰ καὶ ν’ ἀστειεύεται.

Ὁ πιτσιρίκος προπάντων ἔχει κέφι. Γελᾶ. Φλυαρεῖ. Πειράζει. Κλείνει τὸ μάτι καὶ χαιρετᾶ φασιστικά τους Ἰταλούς, ξεροβήχει ὅταν περνᾶνε Γερμανοί, κορδώνεται και κάνει την περπατησιά τους. O φόβος τοῦ εἶναι πράγμα ἄγνωστο, τὸ ἀστεῖο ἡ ζωή του.

…Βραδάκι. Στὸ Ζάππειο. Ἕνα τεράστιο γερμανικὸ φορτηγὸ εἶναι σταματημένο κι ἔχει τὰ φῶτα του ἀναμμένα. O γερμανὸς σκοπὸς ἔχει ὀργανώσει τὴν ἄμυνά του γιὰ τὴν περίπτωση ἐπιδρομῆς των σαλταδόρων. Ἔχει τὰ μάτια δεκατέσσερα. Γιατί ἐκεῖνοι χυμοῦν σὰν ἀετοὶ ἀκριβῶς τὴ στιγμὴ ποὺ δὲν τοὺς περιμένεις καὶ οἱ ρεζέρβες κάνουν φτερά. Μία ἀδιάκοπη ἀπειλὴ εἶναι τὸ τραγούδι τους:

O Γιάννης Τσαρούχης και η «Παναγία της Νίκης»

                        

Στη φωτογραφία απεικονίζεται ο σπουδαίος ζωγράφος Γιάννης Τσαρούχης κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου, κρατώντας την “Παναγία της Νίκης”, τη συγκλονιστική εικόνα που ζωγράφισε ενώ βρισκόταν στο Αλβανικό Μέτωπο.

Ο Γιάννης Τσαρούχης στρατεύθηκε το 1939 και υπηρέτησε στο Κούτσι, στην Αλβανία.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου είχε αναλάβει τη δημιουργία καμουφλάζ στρατιωτικών εγκαταστάσεων και στολών, ενώ δεν σταμάτησε ούτε τότε να ζωγραφίζει, δημιουργώντας προσωπογραφίες των φαντάρων που πολεμούσαν με σθένος τους Ιταλούς.

Την ιστορία της Παναγίας της Νίκης είχε αφηγηθεί στο βιβλίο «Μαρτυρίες ’40-’41» του Κ. Χατζηπατέρα.

Όπως είχε αποκαλύψει, η ιδέα του πίνακα προήλθε όταν άκουσε κατά τη διάρκεια του συσσιτίου έναν φαντάρο να περιγράφει ότι είχε δει όραμα με την Παναγία.

Ο ανθυπασπιστής είχε αναφέρει ότι αρχικά την πέρασε για κάποια Αλβανή κατάσκοπο και ύψωσε το ρεβόλβερ του για να την πυροβολήσει, όμως τότε η γυναίκα ύψωσε την παλάμη της και του είπε:

«Μη χτυπάς, έχω να σου πω κάτι: τη Λαμπρή θα είσαστε σπίτι σας».

Ο Διοικητής αποφάσισε να χτίσει μια εκκλησία για την Παναγιά στο σημείο που του υπέδειξε ο φαντάρος και ζήτησε από τον Τσαρούχη να ζωγραφίσει τις τοιχογραφίες.

Τῆς Ἁγίας Σκέπης - 28η Ὀκτωβρίου

(†) Ἐπίσκοπος Αὐγουστίνος Καντιώτης: Τῆς Ἁγίας Σκέπης - 28η Ὀκτωβρίου. Στενὸς ὁ σύνδεσμος πατρίδος καὶ θρησκείας.

Ἐθνικὴ ἑορτή, ἀγαπητοί μου, ἀνάμνησις μεγάλων γεγονότων τῆς νεωτέρας ἱστορίας μας ποὺ ἐδόξασαν τὸ ὄνομα τῆς πατρίδος μας στὸν κόσμο. Ἐνῷ μικρὰ καὶ μεγάλα ἔθνη ἔτρεμαν κάτω ἀπὸ τὴν ἀπειλὴ τῶν δυνάμεων τοῦ Ἄξονος καὶ ὁ φόβος κυριαρχοῦσε στὶς ψυχές, ἡ μικρή μας χώρα ἀξιώθηκε ἀπὸ τὸ Θεὸ διὰ τοῦ στόματος τοῦ πρωθυπουργοῦ της νὰ πῇ τὸ ἱστορικὸ «Ὄχι», τὸ ὁποῖο δὲν εἶνε τίποτε ἄλλο παρὰ μία ἐπανάληψις τοῦ «Μολὼν λαβέ» στὰ στενὰ τῶν Θερμοπυλῶν.

* * *

Ἀλλὰ γιὰ μᾶς δὲν εἶνε μόνο ἐθνική, συγχρόνως εἶνε καὶ θρησκευτικὴ ἑορτή. Ἄλλοι λαοὶ ξεχωρίζουν τὴ θρησκεία ἀπὸ τὸ ἔθνος· σ᾽ ἐμᾶς ἔθνος καὶ θρησκεία, πίστι καὶ πατρίδα, εἶνε ἀρρήκτως συνδεδεμένα, ἑνωμένα ὅπως τὸ νύχι μὲ τὸ κρέας. Ἀνέκαθεν ὁ Ἕλληνας, φύσις θρησκευτική, συνέδεε τὰ ἱστορικὰ γεγονότα τῆς πατρίδος μὲ τὴν ἄνωθεν βοήθεια· κι ὅταν μὲν νικοῦσε, εὐχαριστοῦσε τὸ Θεό· ὅταν πάλι εἶχε περιπέτειες, ζητοῦσε τὴ βοήθεια του.

Ἐὰν θελήσω ν᾽ ἀνατρέξω στὴν ἱστορία μας καὶ νὰ παρουσιάσω δείγματα τοῦ στενοῦ αὐτοῦ συνδέσμου, θὰ μακρύνῃ ὁ λόγος, καὶ δὲν θέλω σήμερα νὰ τὸ κάνω. Θέλω ἁπλῶς νὰ τονίσω, ὅτι δὲν νοεῖται ἐθνικὴ ἑορτὴ τῶν Ἑλλήνων χωρὶς θρησκευτικὸ περιεχόμενο.

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος: Εθνική Επέτειος 28ης Οκτωβρίου 1940 – Επιλεγόμενα εις την 28ην Οκτωβρίου

«ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΣ ΤΗΝ 28^ην ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ»

  

Απόσπασμα απομαγνητοφωνημένης ομιλίας  του μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:

   [εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 27-10-1985]           [Β145]

      Αγαπητοί μου, η αγρυπνία που επιτελούμε απόψε, είναι στη μεγάλη εκείνη ευεργεσία του Θεού, που έδωσε τη νίκη και την ελευθερία στον ελληνικό μας Έθνος. Όλοι τότε νόμισαν ότι η Ελλάς θα πέθαινε, υποκύπτουσα στον κατακτητή. Εκείνη η μικρή Ελλάς των επτά εκατομμυρίων· ότι θα συνετρίβετο μπροστά σε έναν όγκο σαράντα εκατομμυρίων. Για να προστεθεί ύστερα από λίγους μήνες ένας άλλος όγκος άλλων σαράντα εκατομμυρίων, μπροστά στη μικρή μας Ελλάδα. Η Ελλάδα όμως δεν απέθανε. Ο Κύριος που ανέστησε την κόρη του Ιαείρου, Εκείνος είπε και δια την Ελλάδα: «Οὐκ ἀπέθανεν, ἀλλὰ καθεύδει». Δεν πέθανε, αλλά κοιμάται. Μόνος αγαπητοί μου, ο Χριστός είναι Εκείνος που όταν απλώνει το ζωογόνο χέρι Του, όλα τα σώζει και όλα τα ζωοποιεί. Τότε είμεθα εγγύς βαράθρου, εγγύς θανάτου. Κι όμως ο Κύριος, ο Θεός μάς έβγαλε από εκείνα τα βάραθρα της εθνικής αλλά και της πνευματικής μας απωλείας, παρά τους γέλωτας των αντιφρονούντων. Γελούσαν οι εχθροί. Κι έλεγαν: «Είναι δυνατόν;». Κι όμως δείξαμε στον κόσμον το θαύμα του Θεού και της Υπεραγίας Θεοτόκου.

Πῶς ἡ Θεοτόκος ἔγινε ἔμπνευση ἑνὸς λαοῦ

«Εἶχε σηκώσει τὸν γιακὰ τῆς χλαίνης καὶ μὲ τὸ μάνλιχερ στὴ χούφτα, ὅπλο καὶ ραβδί, προχωροῦσε στὸ κάτασπρο χιόνι. Ἡ Παναγία “στρατηγός” στὸ μέτωπο τὸ 1940 καθοδηγοῦσε, προστάτευε τοὺς στρατιῶτες». Ὡς στρατηγὸ φαντάζονταν τὴν Παναγία οἱ λογοτέχνες, οἱ πολιτικοί ἀλλὰ καὶ οἱ στρατιωτικοὶ ποὺ μάχονταν στὰ βουνὰ τῆς Πίνδου, σὲ ἐπίσημα κείμενα τῆς ἐποχῆς.

Ἐκεῖ, στὴ μεγάλη μάχη τοῦ Ἔθνους, ἡ Παναγία περπατᾶ μὲ τοὺς στρατιῶτες, σώζει τραυματισμένους καὶ αἰχμαλώτους, πότε νοσοκόμα, πότε στρατηγὸς καὶ πότε παρηγορήτρια στὰ φτωχόσπιτα ποὺ ἔχαναν στὴν Πίνδο ἀγαπημένα πρόσωπα.

Ἡ μορφή της, τυπωμένη στὰ ἐπιστολικὰ δελτάρια, ἔκλεινε σὲ ἕνα μικρὸ κομμάτι χαρτιοῦ τὸν πόνο, τὴν ἐλπίδα, τὰ δάκρυα τῶν ἀγωνιστῶν τοῦ 1940. Τῆς χρονιᾶς ἐκείνης, ποὺ ἡ Τῆνος, λίγα μέτρα ἀπὸ τὸν Ναὸ τῆς Εὐαγγελιστρίας, ἔζησε τὴν πιὸ φρικτὴ ὄψη τοῦ πολέμου. Τότε, στὶς ὀκτώμισι τὸ πρωὶ τῆς 15ης Αὐγούστου, ἀνήμερα τοῦ ἑορτασμοῦ τῆς Θεοτόκου στὸν ὅρμο τῆς Τήνου, ὅπου εἶχε καταπλεύσει γιὰ νὰ ἀποδώσει τιμὲς τὸ «εὔδρομον Ἕλλη», οἱ Ἰταλοὶ χτύπησαν μὲ τὸν πιὸ ὕπουλο τρόπο. Ἕνα ὑποβρύχιο τοῦ ἰταλικοῦ στόλου, τὸ «Ντελφίνο», τορπίλισε τὸ σημαιοστολισμένο πλοῖο. Διοικητὴς τῶν Δωδεκανήσων τότε ἦταν ὁ Ντὲ Βέκι, ὁ ὁποῖος εἶχε ἐνημερώσει ψευδῶς τὸν Μουσολίνι, ὅτι στὴν θαλάσσια περιοχὴ μεταξὺ Τήνου καὶ Σύρου κινοῦνταν ἀγγλικὰ πλοῖα. Ἔτσι, τὸ ἰταλικὸ ὑποβρύχιο ἀνέλαβε νὰ δράσει χτυπώντας τὸ «Ἕλλη», μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἀφήσει πίσω συνολικὰ 10 νεκροὺς καὶ 29 τραυματίες. Ἕντεκα χρόνια ἀργότερα, ἡ ἰταλικὴ κυβέρνηση, ἀναγνωρίζοντας τὸ ἔγκλημα, ἔδωσε στὴν Ἑλλάδα ὡς ἀποζημίωση τὸ καταδρομικὸ «Εὐγένιος Σαβοΐας», τὸ ὁποῖο μετονομάστηκε σὲ «Ἕλλη ΙΙ».

Ὁ τορπιλισμὸς τοῦ «Ἕλλη» εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα λαὸς καὶ πολιτικοὶ νὰ βγοῦν ἀπὸ τὸν κόσμο τῶν ψευδαισθήσεων, νὰ παραβλέψουν τὶς ὅποιες διαφορές τους καὶ νὰ ἑνωθοῦν κάτω ἀπὸ τὴν ἴδια σημαία. Ὁ πρεσβευτὴς τῆς Ἰταλίας, Γκράτσι, μετὰ τὸ τέλος τοῦ πολέμου, στὰ ἀπομνημονεύματά του διαπίστωνε: «Τὸ ἔγκλημα τῆς Τήνου εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα, γιὰ νὰ μὴν πῶ ὅτι ἔκανε τὸ θαῦμα, νὰ δημιουργηθεῖ σὲ ὅλη τὴν Ἑλλάδα μία ἀπόλυτη ἑνότητα ψυχῶν. Μοναρχικοὶ καὶ βενιζελικοί, ὀπαδοὶ καὶ ἀντίπαλοί τῆς 4ης Αὐγούστου πείστηκαν, πὼς ἕναν μόνο ἀδυσώπητο ἐχθρὸ εἶχε ἡ Ἑλλάδα, τὴν Ἰταλία».

Έτσι μιλούν οι πραγματικοί ήρωες: "Αυτός έχει µικρά παιδιά που δεν πρέπει να µείνουν ορφανά"!:

Οι πεσόντες μας και οι παρελάσεις

      

Με τον τίτλο αυτό δημοσιεύεται σήμερα στην Καθημερινή επιστολή της κ. Σταυρούλας Δουράκη-Ξανθάκου (που, όπως γνωρίζω από παλαιότερες επιστολές της, ζει στο Λονδίνο). Την αναδημοσιεύω γιατί είναι επίκαιρη από πολλές πλευρές.

     ‘«Σεβαστή µου µητέρα…». Έτσι άρχιζαν τα σύντοµα γράµµατα από το µέτωπο που έστελνε ο θείος µου ο Κώστας στη γιαγιά µου µε τα ταχυδροµικά δελτάρια. Ύστερα «ουδέν νεώτερον…» και τέλος το επίσηµο γράµµα που της έλεγε ότι ο γιος της πέθανε ηρωικά για την πατρίδα του, σε µια επικίνδυνη αποστολή για την οποία ο ίδιος δεν είχε κληρωθεί, παίρνοντας εθελοντικά τη θέση συστρατιώτη του, λέγοντας: «Αυτός έχει µικρά παιδιά που δεν πρέπει να µείνουν ορφανά». Το σώµα του έµεινε κάπου εκεί στα χιονισµένα βουνά της Αλβανίας, και η µητέρα του, µαζί µε την αδελφή του, τη µητέρα µου, έµειναν να αναρωτιούνται πώς ήταν οι τελευταίες του στιγµές και πώς θα αντιµετωπίσουν τον πόλεµο και την Κατοχή ολοµόναχες. Αυτός, όπως και τόσοι άλλοι, είχε εφαρµόσει στην πράξη µε τον πιο τραγικό τρόπο αυτά που είχε µάθει όταν έκανε τη στρατιωτική του θητεία. Αυτός δεν ήταν ο όψιµος πατριώτης που θα υπηρετήσει είκοσι µόνο ηµέρες, εξαγοράζοντας το υπόλοιπο της θητείας του µε τα dollars του, ο «θείος από το Σικάγο» που ήρθε στην Ελλάδα να δείξει στους Έλληνες πώς ζουν οι προοδευτικοί άνθρωποι στις «πολιτισµένες» χώρες.

Ἡ Ἐκκλησία στὰ χαρακώματα. - Ὁ παπὰς τοῦ ’40

Ναζιστικὴ Κατοχή - μαρτυρίες πίστης καὶ θάρρους

Ὁ παπὰς τοῦ ’40

Ἕνας Στρατιώτης θυμᾶται γιὰ τὴν ἅγια μορφὴ καὶ τὴν θυσία τοῦ Στρατιωτικοῦ Ἱερέως Ἀρχιμανδρίτου Χρυσοστόμου Τσοκώνα:

«Κεράσοβο Πωγωνίου...1940. Στὶς 11 περνᾶνε ἀεροπλάνα (ἰταλικὰ φυσικά) καὶ βομβαρδίζουν σὰν δαίμονες πάνω ἀπ' τὰ κεφάλια μας. Οἱ βόμβες λυσσᾶνε, μὰ πέφτουν πιὸ πέρα μὲς στὴ χαράδρα. Τὴ νύχτα, ἐνῷ κοιμόμαστε σὲ μιὰ μικρὴ ἐκκλησιά, ἦρθαν μέσα κάτι στρατιῶτες καὶ στριμωχτήκανε κοντά μας. Ἔβρεχε ὁ Θεός, ὁ ὕπνος ἦρθε γρήγορα κι ὅλη νύχτα νιώθαμε ζεστασιά. Τὴν αὐγὴ ποὺ ξυπνᾶμε βλέπουμε νὰ μπαίνει μέσα ἕνας νέος παπάς, μούσκεμα ἀπὸ τὴν βροχή. 

Μία φωτογραφία δείχνει περίτρανα τους λόγους του έπους και την νίκης

Στην ακόλουθη φωτογραφία διακρίνονται οι λόγοι του έπους και την νίκης του ΄40:

Η πίστη ότι με την βοήθεια του Θεού και της Παναγίας θα έρθει η νίκη, το θάρρος μπροστά στον ανώτερο εχθρό, η θυσία μάνας και γιου για την πατρίδα και το δίκαιο, η ταπείνωση και το σθένος που μόνο αυτή κατέχει και που τιμωρεί τον υπερήφανο, η επιβεβαίωση των λόγων του Παλαμά:

Η Μεγαλοσύνη των λαών δεν μετριέται με το στρέμμα. 

Με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με το αίμα.

Αυτή η παρέλαση ως τιμή της γυναίκας ουδέποτε επαναλήφθη…

ΑΥΤΗ Η ΠΑΡΕΛΑΣΗ ΠΟΥ ΣΥΓΚΛΟΝΙΖΕΙ ΤΗΝ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΟΥΔΕΠΟΤΕ ΕΠΑΝΑΛΗΦΘΗ!!

Το πολιτικό κατεστημένο ΔΕΝ επέτρεψε τέτοιο γεγονός.

ΔΕΝ ετίμησε τις γυναίκες που έδωσαν και το υστέρημά τους στον αγώνα και στερήθηκαν την παρουσία των αγαπημένων τους συντρόφων.

Λόγος του πολέμου η αποστασία του ανθρώπου

"Ο πόλεμος ούτος εκηρύχθη εναντίον της Ελλάδος, ίνα γνωρίση ο κόσμος, ότι αφορμή τούτου είναι η απομάκρυνσίς του εκ της Χριστιανικής θρησκείας, καθ’ ην ύβριζεν, εβλασφήμει τα θεία της και έρρεπε προς τον εκφυλισμόν και την ακολασίαν".

«Περί εμφανίσεως της Παναγίας και των δοθεισών μοι υπ’ Αυτής εντολών».

 

Αριθ. Δ.Υ.

Εν Τ.Τ. 712 τη 3η Μαρτίου 1941

Ο Ανθυπασπιστής Γκάτζαρος Νικόλαος

Προς Το 1/40 Τάγμα Ευζώνων Ενταύθα

ΕΠΕΤΕΙΟΣ 28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

 π. Αθανάσιος Μυτιληναίος: Επέτειος 28ης Οκτωβρίου. Το ηρωικό ΟΧΙ

    Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

                                 με θέμα: «ΤΟ ΗΡΩΙΚΟ ΟΧΙ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 28-10-2001] 

    Όσο περισσότερο ο χρόνος απομακρύνει τα γεγονότα, αγαπητοί μου, τόσο περισσότερο σφαιρικά φαντάζουν στα μάτια μας. Έτσι, από την απόσταση 61 ολοκλήρων χρόνων, δηλαδή δύο τριακονταετίες, βλέπουμε τα γεγονότα της 28^ης Οκτωβρίου του 1940 καλύτερα. Αλήθεια, πέρασαν έξι δεκαετίες… Πόσο γρήγορα πέρασαν… Για ‘κείνους μάλιστα που τότε έζησαν τα γεγονότα και σήμερα έχουν κάποια ηλικία.

     28^η Οκτωβρίου 1940… Μια χρονολογία που τη χαρακτηρίζει ένα ηρωικό ΟΧΙ. Ένα ΟΧΙ στο τελεσίγραφο του εχθρού για παράδοση. Είναι στο αίμα του Έλληνος να μη θέλει να παραδοθεί στον εχθρό. Σε όποιας μορφής εχθρό. Και το βλέπει κανείς αυτό ιστορικά. Και οι πρόγονοί μας είπαν εκείνο το περίφημο «Μολών λαβέ». Δηλαδή, «αφού έρθεις, πάρε τα αυτά που ζητάς. Εμείς δεν σου τα δίνουμε»· όταν ο τελευταίος αυτοκράτωρ, μαχόμενος, έπεσε στα τείχη της Κωνσταντινουπόλεως, λέγοντας ότι του ήταν αδύνατον να παραδώσει την πόλη στον εχθρό, γιατί δεν του ανήκε· όταν το ’40 μας ζήτησαν οι εχθροί να παραδώσουμε την πατρίδα μας στα χέρια τους, εμείς τους είπαμε ΟΧΙ!

Το μέγα θαύμα της Παναγίας στον Ορχομενό Βοιωτίας το 1943

 

Η πρώτη αναπαράσταση του θαύματος. Τμήμα από το λάβαρο που φτιάχτηκε και 

με χρήματα του Γερμανού αξιωματικού Όφμαν.

Το θαύμα

Στις 8 Σεπτεμβρίου 1943 οι Ιταλοί συνθηκολόγησαν και αποχώρησαν από το συνασπισμό του Άξονα. Ο ιταλικός στρατός μέσα στην πόλη της Λιβαδειάς ξεπερνούσε τους 2.000, γιατί εκεί ήταν η βάση ανεφοδιασμού των κατοχικών δυνάμεων και οι αποθήκες ήταν γεμάτες με πολεμικό υλικό. Η συνθηκολόγηση βρήκε διχασμένες τις ιταλικές κατοχικές δυνάμεις στην Ελλάδα. Όσοι αξιωματικοί ήταν φασίστες επεδίωξαν την παράδοσή τους στους Γερμανούς, ενώ οι πολέμιοι του Χίτλερ, όχι μόνο δεν παραδόθηκαν, αλλά προσχώρησαν στις δυνάμεις του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ, μαζί με τον οπλισμό τους.

Γερμανική δύναμη παρέμεινε στην πόλη της Λιβαδειάς για να αποτρέψει μια τέτοια εξέλιξη. Με την άρνηση των Ιταλών να παραδώσουν τον οπλισμό τους, η περιφερειακή οργάνωση του Ε.Α.Μ. Ορχομενού θεώρησε ότι μπορούσε να επωφεληθεί. Γι΄ αυτό παρακίνησε τους ντόπιους να κινηθούν προς το σιδηροδρομικό σταθμό της Λιβαδειάς, όπου υπήρχε ιταλική φρουρά, για να πάρουν τα όπλα των Ιταλών.

Οι Ορχομένιοι φτάνουν στο σταθμό και ζητούν από τους Ιταλούς να τους παραδώσουν τον οπλισμό τους, γιατί σε αντίθετη περίπτωση μεγάλη δύναμη ανταρτών που βρισκόταν στο Τζαμάλι θα τους κτυπήσει. Η Ιταλική φρουρά βρίσκεται σε αμηχανία και δεν ξέρει τι να κάνει. Αποφασίζουν να έλθουν σε επαφή με το Ιταλικό Στρατηγείο και από εκεί τους δίνουν εντολή να παραδοθούν στους Γερμανούς, στους οποίους θα δώσουν και τον οπλισμό τους. Οι Ορχομένιοι φεύγουν άπρακτοι και γυρνούν στον Ορχομενό.

Οι Γερμανοί στο άκουσμα του γεγονότος εξοργίζονται και έξαλλοι από το θυμό τους, αποφασίζουν να τιμωρήσουν παραδειγματικά τον Ορχομενό και τους κατοίκους του. Έτσι ο Γερμανικός στρατός κινείται προς τον Ορχομενό με τριπλή αποστολή:

Η Παναγία το 1940!

 

«Παιδιά, στη γλυκιά Παναγιά, προσευχόμαστε όλοι νά 'ρθετε ξανά»

Το Έπος του 1940

Δεκαοκτώ χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή μια νέα δοκιμασία περίμενε τον Ελληνισμό: ο ελληνοϊταλικός πόλεμος του 1940 και η συνακόλουθη Τριπλή Κατοχή και ο Εμφύλιος Πόλεμος. Απ' αυτή τη δίνη θα βγει ζωντανός με πολλές πληγές, ορισμένες από τις οποίες είναι ανοικτές ως σήμερα. Κατά τη διάρκεια αυτής της οδυνηρής Οδύσσειας πολλοί Έλληνες αισθάνθηκαν ότι η Μεγαλόχαρη πολεμούσε στο πλευρό τους, τους συμπαραστεκόταν στις δύσκολες ώρες του λιμού, της καταπίεσης, των καταστροφών και των εκτελέσεων.

Η πρώτη πράξη του δράματος ήταν ο τορπιλισμός του καταδρομικού «ΕΛΛΗ» στην Τήνο, τον Δεκαπενταύγουστο, την ημέρα που όλη η Ελλάδα γιόρταζε την Κοίμηση της Θεοτόκου. Το «ΕΛΛΗ» συμμετείχε στους εορτασμούς, αγκυροβολημένο έξω από το λιμάνι της Τήνου. Εκείνο το πρωινό, πάνω στο σημαιοστολισμένο πλοίο ετοιμαζόταν πυρετωδώς το τιμητικό άγημα που θα συνόδευε την εικόνα της Θεοτόκου. Όμως κατά τις 8:30 μια ισχυρή έκρηξη συντάραξε το πλοίο. Το θέαμα είναι συγκλονιστικό: «το πλοίο υψώθη ολόκληρον» από πλώρη ως πρύμνη αρκετά μέτρα πάνω από την θάλασσα. Μια φονική τορπίλη κτύπησε στο σημείο που ήταν ο λέβητας. Το πλοίο τυλίχτηκε στις φλόγες και βαριά τραυματισμένο, βυθίστηκε μετά από μία ώρα. Όσοι βρίσκονταν στο σημείο που χτύπησε η τορπίλη, ένας αρχικελευστής, δύο κελευστές, ένας υποκελευστής και έξη ναύτες, όλοι τους θερμαστές, ήταν νεκροί. Δύο ακόμη τορπίλες εκτοξεύτηκαν εναντίον του ελληνικού καταδρομικού και των άλλων πολεμικών πλοίων, «ΕΣΠΕΡΟΣ» και «ΕΛΣΗ», οι οποίες όμως αστόχησαν, μειώνοντας έτσι τον αριθμό των θυμάτων. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που απέδωσαν την αστοχία των τορπιλών σε θαύμα της Μεγαλόχαρης, που προστάτευσε τους πιστούς από τον θάνατο και την καταστροφή. Οι υποψίες για τον θύτη έπεσαν στη φασιστική Ιταλία του αλαζόνα Μουσολίνι που ονειρευόταν την ανασύσταση της ρωμαϊκής κυριαρχίας στη Μεσόγειο, τη δημιουργία του Mare Nostrum.

Λίγες μέρες αργότερα, στις 27 Αυγούστου, ένας ερασιτέχνης ψαράς ανασύρει τυχαίως ένα μέρος της τορπίλης που εξερράγη στον δυτικό λιμενοβραχίονα. Οι υπόνοιες μετατρέπονται σε βεβαιότητα. Η τορπίλη ήταν ιταλικής προέλευσης. Εκτοξεύτηκε από το υποβρύχιο Delfino που ήταν εν καταδύσει έξω από το λιμάνι της Τήνου. Ο Ιταλός κυβερνήτης του υποβρυχίου, Αϊκάρντι, είχε πάρει σαφέστατες διαταγές κατευθείαν από τον Διοικητή των Δωδεκανήσων De Vechi , να προβεί σε αυτή την ύπουλη και άνανδρη πρόκληση εναντίον της Ελλάδας εκείνη τη μέρα, γεμάτη συμβολισμούς για την Ορθοδοξία. Αν και ο υπεύθυνος του εγκλήματος αποκαλύφθηκε σύντομα, η ελληνική κυβέρνηση του δικτάτορα Μεταξά προτίμησε να διατηρήσει μια κατευναστική στάση. Η Ελλάδα ήθελε να αποφύγει τον πόλεμο πάσει θυσία ή τουλάχιστον να κερδίσει όσο πιο πολύ χρόνο ώστε να είναι προετοιμασμένη κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο για τον επικείμενο πόλεμο. Όμως ο ελληνικός λαός δεν συγχώρεσε τους εγκληματίες, ακόμη και αν αυτοί δεν ήταν επίσημα γνωστοί. Αισθανόμενος πόνο για τα αδικοχαμένα παλληκάρια του «ΕΛΛΗ» και προσβολή στο θρησκευτικό του συναίσθημα, διότι ο επιτιθέμενος δεν σεβάστηκε ούτε τη μεγαλύτερη θερινή γιορτή της Ορθοδοξίας, θα έδινε μια βροντερή απάντηση στα χιονισμένα βουνά της Ηπείρου, στις 28 Οκτωβρίου 1940, εκπλήσσοντας όλον τον κόσμο, φίλους κα εχθρούς.

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος: Εθνική Επέτειος 28ης Οκτωβρίου 1940

 

Επιλεγόμενα εις την 28ην Οκτωβρίου

ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ 28^ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

  Απόσπασμα απομαγνητοφωνημένης ομιλίας  του μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:

«ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΣ ΤΗΝ 28^ην ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ»

   [εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 27-10-1985]           [Β145]

      Αγαπητοί μου, η αγρυπνία που επιτελούμε απόψε, είναι στη μεγάλη εκείνη ευεργεσία του Θεού, που έδωσε τη νίκη και την ελευθερία στον ελληνικό μας Έθνος. Όλοι τότε νόμισαν ότι η Ελλάς θα πέθαινε, υποκύπτουσα στον κατακτητή. Εκείνη η μικρή Ελλάς των επτά εκατομμυρίων· ότι θα συνετρίβετο μπροστά σε έναν όγκο σαράντα εκατομμυρίων. Για να προστεθεί ύστερα από λίγους μήνες ένας άλλος όγκος άλλων σαράντα εκατομμυρίων, μπροστά στη μικρή μας Ελλάδα. Η Ελλάδα όμως δεν απέθανε. Ο Κύριος που ανέστησε την κόρη του Ιαείρου, Εκείνος είπε και δια την Ελλάδα: «Οὐκ ἀπέθανεν, ἀλλὰ καθεύδει». 

Το έπος του '40: Σπάνια φωτογραφικά ντοκουμέντα

 

Το έπος του '40: Σπάνια φωτογραφικά ντοκουμέντα από το αρχείο του Πολεμικού Μουσείου

Ένα οπτικοποιημένο "Άξιον Εστί"

• HuffPost GreeceΑλέξης Γαγλίας

ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

Νικητήρια ιαχή μετά την κατάληψη υψώματος. 

Τέτοια μέρα πριν από 79 χρόνια, 28η Οκτωβρίου του 1940, η Ελλάδα έπαιρνε το βάπτισμα του πυρός στην πιο αιματοβαμμένη πολεμική περίοδο της ανθρώπινης ιστορίας. Η φασιστική Ιταλία απαιτεί να αναλάβει τον έλεγχο στρατηγικών σημείων της χώρας- στα βουνά της Ηπείρου αρχίζει ο ελληνοϊταλικός πόλεμος. Το Έπος του ’40.

Χρόνια πολλά Έλληνες.

Χρόνια πολλά Ἕλληνες, και ἂς μὴν ξεχνοῦμε: Οἱ γιορτὲς δὲν ἑορτάζονται μόνο γιὰ νὰ τιμήσουμε τὶς ἔνδοξες πράξεις τῶν προγόνων μας στὸ παρελθόν, ἀλλὰ καὶ γιὰ νὰ τοὺς μιμηθοῦμε ὥστε νὰ φανοῦμε ἀντάξιοί τους στὸ παρὸν καὶ νὰ τοὺς διατηρήσουμε ζωντανοὺς ὡς λαμπρὸ παράδειγμα καὶ παρακαταθήκη γιὰ τὸ μέλλον.

                                                            Ἀδαμάντιος Τσακίρογλου

Η επίδραση της χριστιανικής πίστεως στους αγωνιστές για τη ελευθερία της Πατρίδας

 

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Η επίδραση της χριστιανικής πίστεως στους αγωνιστές για τη ελευθερία της Πατρίδας

Καθώς εορτάζουμε τα (200) χρόνια από την ηρωϊκή Επανάσταση των Ελλήνων κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για την ελευθερία μας από τον βαρύτατο τουρκικό ζυγό αλλά και καθώς πλησιάζουμε στον ετήσιο εορτασμό του έπους του ’40, σκεφτήκαμε να αφιερώσουμε το σημερινό μας άρθρο στην τεράστια επίδραση της Ορθόδοξης χριστιανικής μας πίστεως στην καλλιέργεια αλλά και στη διατήρηση του υψηλού ηρωικού φρονήματος των Ελλήνων αγωνιστών.

Το φρόνημα αυτό, ως γνωστό, επηρέαζε συνεχώς την ένταση, τον ενθουσιασμό και την έκβαση του υπέρ της ελευθερίας αγώνα, γενικά, αλλά και κάθε μάχης ή σύρραξης με τον εχθρό, σε τέτοιο βαθμό, ώστε να επικρατήσει να λέγεται στο εξής, όχι πως «οι Έλληνες πολεμούν σαν ήρωες», αλλά «πως οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες».

Η ορθόδοξη χριστιανική Εκκλησία, κατά βάση, εύχεται και ενισχύει, με κάθε πνευματικό της μέσο, την επικράτηση τόσο της εσωτερικής ειρήνης όσο και της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου, ζητώντας στις προσευχές της από τον Θεό να προστατεύει τον λαό Του από επιθετικούς πολέμους (επέλευσιν βαρβάρων και επιδρομάς εθνών) αλλά και από εμφύλιους πολέμους.

Αναγκάζεται, όμως, να ανέχεται, να στηρίζει και να ευλογεί, «κατ’ οικονομίαν», ως «έλαττον κακό», τους απελευθερωτικούς και αμυντικούς πολέμους, στους οποίους ο λαός της συμμετέχει, αναγκαστικά, καταδυναστευόμενος ή προκαλούμενος, προκειμένου να ανακτήσει ή να υπερασπίσει την ελευθερία της Πατρίδας.

Μανάδες της Λευτεριας

 

Γυναίκες της Πίνδου. Γυναίκες θρύλος. Μανάδες της Λευτεριας

σσ. Σ' αυτή την φωτογραφία παρουσιάζεται με την ταπεινότητα που αρμόζει στους αληθινούς Χριστιανούς και ήρωες η Ελλάδα, που εμείς προδώσαμε εις το όνομα της προόδου και της μεταμοντέρνας σκέψης.

 

Ο ξαφνικός ήχος της καμπάνας τους κάνει όλους να τρέξουν στην εκκλησία.

– Τα παιδιά μας, ο στρατός μας χρειάζεται βοήθεια!

Αψηφώντας όλες το κρύο, το χιόνι, τον εχθρό ενώνονται με την ίδια πίστη στην καρδιά.

Γυναίκες της Πίνδου, Αθάνατες Ελληνίδες.

Γνωρίζοντας τα μονοπάτια, φόρεσαν τα γουρουνοτσάρουχα στα πόδια για να μην γλιστρούν, ζαλώθηκαν στην πλάτη τα πολεμοφόδια και άρχισαν να ανεβαίνουν. Σκαρφαλωμένες στις αετοράχες της Πίνδου, στο παγωμένο χιόνι, γυναίκες μαυροντυμένες με το φορτίο στην πλάτη, να πέφτουν, να σηκώνονται, ποτέ να μην λυγίζουν, μόνο να αντιστέκονται σαν τα στοιχειά της φύσης. Ατελείωτες φιγούρες νέων και παιδιών να κρέμονται θαρρείς στις ράχες, φάλαγγες βοήθειας, ηρωισμού και τόλμης που δόξασαν την Ελλάδα.

Οι μαύρες οι μαντίλες τους να ρίχνονται από τον αέρα σαν τα πουλιά στο χιόνι. Με τα μαλλιά τους ξέπλεκα παρηγοριά να δίνουνε σε κάθε λαβωμένο.

 

Γυναίκες της Πίνδου αγρότισσες των Ηπειρωτικών βουνών, από το Πωγώνι, τη Φούρκα, τον Πεντάλοφο, το Επταχώρι, την Βούρμπιανη, την Αγία Παρασκευή, χωριά της Δυτικής Μακεδονίας, που αψήφησαν τον κίνδυνο και προκαλώντας την αντοχή τους έφθαναν με βοήθειες από τρόφιμα και ρούχα εκεί που ούτε καν τα μουλάρια δεν μπορούσαν ν’ ανεβούν.

 

Γυναίκες που όρθωσαν το ανάστημά τους και την ψυχή τους και έδωσαν τον δικό τους αγώνα, ακούραστες, περήφανες, βοηθώντας με την συμμετοχή τους στην νίκη του Ελληνικού στρατού.

Γυναίκες της Πίνδου. Γυναίκες θρύλος. Μανάδες της Λευτεριάς.

Τώρα στις ίδιες τις πλαγιές που ανθίζουν τα κρίνα των παλληκαριών μας αντηχεί και η ανυπέρβλητη δύναμη των Γυναικών της Πίνδου που πήραν τον θάνατο αγκαλιά και δόξασαν τις κακοτράχαλες κορφές της Πατρίδας μας.

 

Κείμενο: Μωραΐτες εν Χορώ

Πηγή