«ΔΥΟ ΠΕΛΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ: ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΜΕΣΣΙΟΥ»
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ [:Ιω.4,25-26 και 42β]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 5-5-1991] (Β245)Έκδοσις β΄
Σήμερα η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, μας προβάλλει τον θαυμάσιον εκείνον διάλογον μεταξύ του Κυρίου και της Σαμαρείτιδος γυναικός. Βέβαια, ο ευαγγελιστής Ιωάννης, δια μακρών και σχετικά λεπτομερώς, μας αναφέρει όσους διαλόγους παραθέτει μέσα στο ιερό του Ευαγγέλιο. Όμως, ο διάλογος, αυτός, του Κυρίου με την Σαμαρείτιδα γυναίκα, είναι ο μακρύτερος και ο σπουδαιότερος. Διότι αναφέρεται σε δύο πελώρια θέματα: στο θέμα περί του Θεού και εις το θέμα περί του Μεσσίου. Με τον Νικόδημο, επί παραδείγματι, ο διάλογος είναι περί αναγεννήσεως του ανθρώπου. Αλλά όλα τα άλλα έρχονται από κάτω, αφού κορυφαίο θέμα είναι το θέμα του Θεού και το θέμα του Μεσσίου.
Ετέθησαν τα θέματα αυτά κατά έναν θαυμαστόν τρόπον. Βέβαια, την αφορμή την έδωσε η ιδία η Σαμαρείτις και κάνει εντύπωση μία γυναίκα, επιπλέον Σαμαρείτις, δηλαδή μη έχουσα σχέση με τον λαό του Θεού - διότι οι Σαμαρείται εθεωρούντο από τους Ιουδαίους περίπου ειδωλολάτραι- μία αγράμματος γυναίκα, δεν έτυχε καμίας θεολογικής παιδεύσεως, δεν κάθισε κοντά σε Ραβίνους να ακούσει διδασκαλίες, και πόρνη! Εκπληκτικόν!
Όμως ο Κύριος, ο καρδιογνώστης, που βλέπει τις προθέσεις, βλέπει τις διαθέσεις και την προαίρεση του ανθρώπου, έβλεπε εις αυτήν την γυναίκα θεολογικόν ενδιαφέρον. Και ανοίχτηκε κουβέντα, συζήτησις, εκεί στο φρέαρ του Ιακώβ. Οι μαθηταί είχαν πάει εν τω μεταξύ στην πόλιν δια να αγοράσουν τροφές. Αυτή δε η γυναίκα ήλθε εις το πηγάδι δια να αντλήσει νερό. Ανοίχτηκε θεολογική συζήτησις περί Θεού! Και πώς πρέπει να λατρεύεται ο Θεός. Και πού πρέπει να λατρεύεται ο Θεός. Και τότε ο Κύριος, βεβαίως, ετοποθέτησε ορθά το όλον θέμα, λέγοντας: «Πνεῦμα ὁ Θεός, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν».
