AΓΙΟΥ ΣΥΜΕΩΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΚΑΤΑ ΠΑΣΩΝ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ: ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΛΑΤΙΝΩΝ (επιλεγμένα αποσπάσματα)
ΚΛΗΡ. […] Αρκετά διδαχθήκαμε, άγιε δέσποτα, και τον λόγο γι’ αυτό· υπολείπεται τώρα να μάθουμε και ποια άραγε αίρεσις αναβλάστησε στην εκκλησία, ύστερα από την Ζ΄ (:εβδόμη) Οικουμενική Σύνοδο, και ποια φθορά προξένησε και πώς πρέπει να απολογούμαστε στους κυριευομένους από αυτήν την αίρεση.
ΑΡΧ. Και τους προηγουμένους λόγους, αδελφέ, δεν τους είπαμε από τον εαυτό μας, αλλά από όσα είχαμε ακούσει από Αγίους Πατέρες και από αυτούς μερικά, διότι ούτε σκοπό έχουμε να πούμε για όλα, ούτε δύναμη έχουμε ικανή γι’ αυτό· θαρρώντας, όμως, στον Θεό, για να αναπαύσουμε το ζήτημά σας ερχόμαστε να μιλήσουμε και γι’ αυτό το οποίο είναι πάνω από τη δύναμή μας.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Θ΄: ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΛΑΤΙΝΩΝ
ΑΡΧ. Ύστερα, λοιπόν, από την έβδομη Σύνοδο δεν έγινε καμία άλλη Οικουμενική εκτός της λεγομένης ογδόης, την οποία και οι Λατίνοι αναφέρουν και τα πρακτικά αυτής της Συνόδου εν μέρει είναι φανερά και παραδεδομένα, στα οποία μπορεί να μάθει κανείς ακριβέστερα και για τον νεωτερισμό των Λατίνων και πώς η Σύνοδος αυτή αναθεμάτισε εκείνους, που τολμούν να πουν, ότι το θείο Πνεύμα εκπορεύεται και εκ του Υιού, και μας παρέδωσε να φυλάγουμε με κάθε τρόπο απαρασάλευτα τα του ιερού συμβόλου.
Αλλά δεν γνωρίζω πώς οι Λατίνοι τα περιφρόνησαν αυτά. Νομίζω ότι αυτό το έπαθαν από υπερηφάνεια και αλαζονεία, τα οποία προηγουμένως ετάραξαν και εκείνους που πριν ήσαν Άγγελοι και έγινε αυτό πρόξενος αιτίας θανάτου στους αρχηγούς των προγόνων μας. Αυτά, λοιπόν, έγιναν αιτία του σχίσματος στην των Λατίνων εκκλησία, η οποία προηγουμένως μεν δόξαζε και ακολουθούσε καλά το Ιερό Σύμβολο (της Πίστεως) και τις παραδόσεις των Αποστόλων και Πατέρων και ήταν η πρώτη· διότι δεν κρύβουμε την αλήθεια, αλλά ιδιαιτέρως επιθυμούμε πάλι να έχουμε αυτήν πρώτη, εάν μόνον φύλαγε καθαρό και ακηλίδωτο τον χαρακτήρα της ορθοδόξου πίστεως· τώρα, όμως, αφού καταφρόνησαν τα πάντα, ούτε το «Εἴ τις θέλει πρῶτος εἶναι, ἔσται πάντων ἔσχατος (:Αν κανείς θέλει να είναι πρώτος στην τιμή, οφείλει με την ταπείνωσή του προς τους άλλους να γίνει τελευταίος απ’ όλους και υπηρέτης όλων με την άσκηση της αγάπης)» [Μάρκ. 9,35] στοχάζονται, ούτε το «Πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται (:Όποιος υψώνει μόνος του τον εαυτό του θα ταπεινωθεί)» [Λουκ. 14,11], αλλ’ αυτοί οι πιστοί του Χριστού, αφού πόθησαν και αναζήτησαν τα των Ελλήνων, επειδή θεώρησαν τους εαυτούς τους σοφούς και νόμισαν ότι είναι σοφότεροι από τους άλλους αδελφούς, όπως λέγει ο Παύλος, θεωρώντας τον εαυτό τους σοφό, έπεσαν «πτῶμα χαλεπόν».
