Γιατί ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός γεννήθηκε στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας;

                        

(μυσταγωγική ερμηνεία Ηλία Μηνιάτη, επισκόπου Κερνίκης και Καλαβρύτων)

Είναι κι αυτό ένα μυστήριο, που ερμηνεύεται ως εξής: Ο Χριστός γεννήθηκε εκεί, για να εκπληρωθεί η προφητεία του Προφήτη Μιχαία: «Κι εσύ Βηθλεέμ, πόλη που κατοικεί η συγγένεια του Εφραθά, παρ’ όλο που είσαι μια από τις πιο μικρές πόλεις του Ιούδα, Εγώ θα κάνω να προέλθει από σένα Εκείνος που θα γίνει άρχοντας του Ισραήλ» (Μιχ. 5, 2–3).«Ιουδαία», σημαίνει «εξομολόγηση». «Βηθλεέμ», σημαίνει «οίκος άρτου».

Αυτά, αλληγορικά, σημαίνουν πως όποιος αυτές τις άγιες μέρες θέλει να πάει στην Ιουδαία, δηλαδή στην ιερή εξομολόγηση, ας πάει και προς τη Βηθλεέμ• δηλαδή, ας πλησιάσει στο θυσιαστήριο όπου βρίσκεται ο Οίκος του Άρτου της Ζωής. Θέλω να πω μ’ αυτό ότι, όποιος θέλει να γιορτάσει επάξια τη Γέννηση του Χριστού, ας εξομολογηθεί και ας μεταλάβει. Αυτός είναι ο σκοπός της αγίας μας Εκκλησίας, που όρισε μέσω της νηστείας των Χριστουγέννων να προετοιμαστούμε για την εξομολόγηση και για τη θεία Μετάληψη.Το λοιπόν Χριστιανοί, για να φθάσουμε στην πνευματική αυτή Βηθλεέμ της Ιουδαίας και για να βρούμε τον Βασιλιά τ’ ουρανού και της γης, ας ακολουθήσουμε τους τρεις εκείνους ευλαβικούς Μάγους.

Λόγος εις την Γέννησιν του Χριστού Ηλίας Μηνιάτης, Επίσκοπος Κερνίκης και Καλαβρύτων

 Κυριακή προ της Χριστού Γεννήσεως (Ματθ. α΄ 1-25)

 Τό μέγα μυστήριον τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας, καθὼς εἶναι τὸ ὑψηλότερον, τὸ εὐγενέστερον καὶ τελειότερον ἔργον τῆς δημιουργικῆς θείας σοφίας καὶ δυνάμεως, ἔτσι, πρῶτον ἀπό κάθε ἄλλο ἐπρομελετήθη καί ἐπρογνωρίσθη ἀπό τόν παντέφορον νοῦν τοῦ Θεοῦ. Πρίν νά προορίσῃ ὁ Θεός τήν πλάσιν ἤ τῶν Ἀγγέλων ἤ τῶν ἀνθρώπων ἤ τινος ἄλλου κτίσματος, προώρισεν εἰς τήν ἀΐδιὸν Του βουλήν τήν σάρκωσιν τοῦ Θείου Λόγου. Ὅθεν ἡ σάρκωσις τοῦ Θείου Λόγου, εἰς τάς θείας Γραφάς λέγεται «ἀρχή τῶν ὁδῶν Κυρίου» καί αὐτός ὁ σαρκωθείς Θεῖος Λόγος «πρωτότοκος πάσης κτίσεως».

Αὐτή ἡ ἐνυπόστατος σοφία τοῦ Θεοῦ λέγει περί ἑαυτῆς, εἰς τό η´ τῶν Παροιµιῶν. «Κύριος ἔκτισέ µε ἀρχήν ὁδῶν αὐτοῦ, πρό τοῦ αἰῶνος ἐθεµελίωσέ µε». Καί ὁ µακάριος Παῦλος εἰς τό πρῶτον τῆς πρός Κολασσαεῖς, ὁµιλῶν περί τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, λέγει· «ὅς ἐστιν εἰκών τοῦ Θεοῦ, τοῦ ἀοράτου, πρωτότοκος πάσης κτίσεως»· τά ὁποῖα ἐξηγοῦσι οἱ ἱεροί Διδάσκαλοι, πῶς ἐννοοῦνται διά τόν Ἰησοῦν Χριστόν, ὄχι κατά τήν θεότητα, διατί ὡσάν Θεός ὄντας ὁµοούσιος καί συναΐδιος µέ τόν Πατέρα οὔτε ἐκτίσθη ἀπό τόν Θεόν οὔτε εἶναι τό πρῶτον τῶν κτισµάτων καθώς ἐβλασφήµει ὁ Ἄρειος, ἀλλά κατά τήν ἀνθρωπότητα (ἀνθρωπίνην φύσιν), τήν ὁποίαν, πρὶν ἀπὸ κάθε πρᾶγμα, ἐπροεῖδεν ὁ Θεός ἀρχήν τῶν θείων του ἀϊδίων ὁρισµῶν, πρῶτον πάντων τῶν ποιηµάτων… Ἔτσι ἐξηγοῦν ὁ Μ. Ἀθανάσιος, εἰς τὸν γ´ καί δ´ λόγον κατά Ἀρειανῶν, ὁ Ἀλεξανδρείας Κύριλλος, ὁ θεῖος Αὐγουστῖνος περί Τριάδος, καὶ πρεπόντως ἡ ἔνσαρκος οἰκονομία προωρίσθη ἀπὸ τὸν Θεὸν, πρωτύτερον ἀπὸ ὅλα τὰ ἔργα, διατὶ λέγουσιν οἱ ἱεροὶ θεολόγοι πὼς περισσότερον ἀπὸ ὅλα τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ, ἡ Ἔνσαρκος Οἰκονομία ἀποδίδει μεγαλυτέραν δόξαν τοῦ Θεοῦ. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ὁμοῦ, ὅλοι οἱ ἄγγελοι ὁμοῦ, δὲν φθάνουσι νὰ ἀποδώσωσι τόσην δόξαν εἰς τὸν Θεόν, ὅσην ἀποδίδει μόνος ὁ Θεάνθρωπος Λόγος, ὅστις διὰ τοῦτο ὁμιλῶν μὲ τὸν ἄναρχόν Του Πατέρα, λέγει «ἐγὼ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς»…

Ηλίας Μηνιάτης. Περί Παραδείσου.

 

ΗΛΙΑΣ ΜΗΝΙΑΤΗΣ

ΔΙΔΑΧΑΙ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ

ΠΕΡΙ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥ. α. Ότι ούτε άγγελος, ούτε άνθρωπος μπορεί να τον καταλάβει. β. Ότι οι άνθρωποι μπορούν να τον κερδίσουν, αλλά δεν μπορούν να τον καταλάβουν. (Κυριακή Ε΄ των Νηστειών).

α. Ότι ούτε άγγελος, ούτε άνθρωπος μπορεί να τον καταλάβει.

…Η βασιλεία του Ιησού Χριστού, δεν είναι η βασιλεία του Κόσμου τούτου. Είναι η βασιλεία των Ουρανών, είναι η μακαριότητα του Θεού, είναι η δόξα η ατελείωτη, είναι η ζωή η αθάνατη, είναι με ένα λόγο ο Παράδεισος. Παράδεισος! Μόνο που τον ονομάζω, χαίρεται το πνεύμα μου. Μόνο να τον συλλογισθώ, ευφραίνεται η ψυχή μου. Παράδεισος, η ευτυχισμένη πατρίδα των προπατόρων μου, ο γλυκύς λιμένας της ελπίδας μου, ο μοναδικός σκοπός της ελπίδας μου, ο μοναδικός σκοπός της αγάπης μου, το ύστερο βραβείο της πίστεως μου.

Περί Παραδείσου είναι σήμερα ο λόγος, ευλογημένοι Χριστιανοί. Εγώ ομολογώ, πως αυτό είναι ένα ζήτημα, που υπερβαίνει κάθε γλώσσα, και κάθε νου. Γιατί ούτε άνθρωπος, ούτε άγγελος, θα μπορούσε ποτέ να μας εξηγήσει τον Παράδεισο, πως ακριβώς είναι. Έτσι δεν σας υπόσχομαι να σας αποδείξω τι είναι ο Παράδεισος. Φτάνει μόνο να σας πω κάποια πράγματα. Κι αν δεν μπορέσω να κάνω μια τέλεια εικόνα, θα προσπαθήσω να κάνω μια μικρή σκιαγράφηση. Ω Παράδεισε! έλεγε ένας άγιος Διδάσκαλος, εμείς μπορούμε να σε κερδίσουμε, μα εμείς δεν μπορούμε να σε καταλάβουμε…

Να έχεις όλη την ευτυχία, που μπορεί να επιθυμήσει η καρδιά σου, και να μην έχεις κανένα φόβου θανάτου, που να μπορεί να σου στερήσει αυτή την ευτυχία. Τι λογής λοιπόν είναι μια τέτοια ζωή; Πάντα ευτυχισμένος, χωρίς φόβο να δυστυχήσεις ποτέ. Πάντα πλούσιος, χωρίς φόβο να φτωχύνεις ποτέ. Υγιής, χωρίς φόβο να αρρωστήσεις ποτέ. Δεν υπάρχει φθόνος να σε πειράζει, δεν υπάρχει πόθος να σε μαραίνει, δεν υπάρχει θάνατος να σε πάρει. Παντοτινά μακάριος, και παντοτινά ζωντανός, όλα τα καλά, και ζωή αθάνατη. Τι λογής είναι τέτοια ζωή; Αυτή η ζωή είναι ο Παράδεισος.

Αλλά και χαρά δίχως τέλος. Αυτή είναι μια χαρά άπειρη και τέλεια, ατελείωτη, και όλη μαζί, καθώς εξηγούν το αιώνιο οι θεολόγοι. Που σημαίνει ότι, όση μεγάλη είναι η χαρά σε όλο τον αιώνα, τόση είναι και όλη αυτή η χαρά, χωρίς ποτέ να λιγοστεύει. Και όσο μεγάλη είναι σε όλο τον αιώνα (=αιωνιότητα), τόση είναι σε κάθε στιγμή του αιώνα όλη μαζί. Χαίρεσαι όλη τη μακαριότητα σε όλο τον αιώνα, και χαίρεσαι όλη τη μακαριότητα σε κάθε στιγμή του αιώνα. Όσο μακάριος είσαι σε όλη εκείνη την αιώνια ζωή, τόσο μακάριος είσαι σε κάθε στιγμή εκείνης της αιώνιας ζωής… Μια χαρά, που κρατάει όχι μια μέρα, όχι ένα χρόνο, αλλά σε όλο τον ατελείωτο αιώνα, όλη τέλεια, και όλη μαζί…

Διδαχὴ εἰς τὴν Ε΄ Κυριακήν τῶν Νηστειῶν

Περὶ Παραδείσου

                            

Ἠλία Μηνιάτη, ἐπισκόπου Κερνίκης καὶ Καλαβρύτων. Ἐλαφρῶς διασκευασθεῖσα κατὰ τὸ λεκτικόν.

Οἱ ἄνθρωποι, οἵτινες εἶναι καθολικὰ ἄδικοι, δίδουσι τὰς τιμὰς ἐκεῖ, ὅπου τοὺς φέρει ἤ ἡ φιλία ἤ ἡ συγγένεια. Ὁ Θεός, ὅστις εἶναι φυσικὰ δίκαιος, δίδει τὰς τιμὰς ἐκεῖ, ὅπου εὑρίσκεται ἡ ἀξία. Ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τιμῶνται οἱ φίλοι ἥ οἱ συγγενεῖς· ἀπὸ τὸν Θεόν τιμῶνται οἱ ἄξιοι· αὐτὴ εἶναι ἡ μοναδικὴ παρηγορία, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οἱ ἐνάρετοι ἄνθρωποι, ὅταν ἀμελοῦνται ἤ καταφρονοῦνται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, νὰ ἀναμένωσι τὸν μισθὸν τῆς ἄρετῆς ἀπὸ τὸν Θεόν. Τοῦτο δεικνύει φανερὰ εἰς ἡμᾶς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς εἰς τὸ σημερινὸν ἱερὸν Εὐαγγέλιον. Αὐτὸς ἀναβαίνει εἰς Ἱεροσόλυμα, ὅπου ὑπάγει διὰ νὰ σταυρωθῇ, ὁ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης, οἱ υἱοὶ Ζεβεδαίου, φαντἀζονται, ὅτι ἐκεῖ ὐπάγει διὰ νὰ βασιλεύσῃ καὶ νικημένοι ἀπὸ φιλοτιμίαν, πρῶτα πέμπουσι τὴν μητέρα των νὰ μεσιτεύσῃ, ἔπειτα παρρησιάζονται καὶ αὐτοί. «Θέλομεν», λέγουσιν, «ὅταν γίνῃς Βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ, ὁ εἶς ἀπὸ ἡμᾶς νὰ καθίσῃ ἐκ δεξιῶν σου καὶ ὁ ἄλλος ἐξ ἀριστερῶν σου, ἵνα ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς μέρος τῆς Βασιλείας σου»· «Δὸς ἡμῖν, ἵνα εἶς ἐκ δεξιῶν σου καὶ εἶς ἐξ εὐωνύμων σου καθήσωμεν ἐν τῇ δόξῃ σου» (Μάρκ. ι΄37).

Ἀλλὰ τὶ ἄνθρωποι εἶναι ὁ Ἰάκωβος καὶ ὁ Ἰωάννης; Φίλοι τοῦ Χριστοῦ, συγγενεῖς τοῦ Χριστοῦ· ὁ δὲ Χριστὸς τί τοὺς ἀποκρίνεται; Δὲν γνωρίζετε τὶ ζητεῖτε. «Οὐκ οἴδατε τὶ αἰτεῖσθε» (αὐτ. 38). Ἐγὼ εἶμαι δίκαιος Κριτής, δὲν δίδω τὰς τιμὰς κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν τιμῶ τοὺς φίλους ἤ τοὺς συγγενεῖς τιμῶ τοὺς ἀξίους. Εἰς τὴν Βασιλείαν τὴν ἰδικήν μου, ὅστις κοπιάσῃ, λαμβάνει τὸν μισθόν ὅστις ἀγωνισθῇ κερδαίνει τὸν στέφανον· ὅστις φανῆ ἄξιος, ἔχει τὴν δόξαν· τὸ δέ καθῆσαι ἐκ δεξιῶν μου ἤ ἐξ εὐωνύμων μου, οὔκ ἐστιν ἐμὸν δοῦναι, ἀλλ’ οἷς ἡτοίμασται» (αὐτ. 40). Ἀλλὰ ποῖος δὲν θέλει νὰ κοπιάσῃ;

Περί του ότι η συνείδηση του ανθρώπου, κάνει την κατηγορία και την απόφαση. Και η δικαιοσύνη του Θεού, την κρίση και την εκδίκηση.

 

Ηλίας Μηνιάτης: [Λόγοι και Διδαχές].  Μέρος Β΄.

Περί του ότι η συνείδηση του ανθρώπου, κάνει την κατηγορία και την απόφαση. Και η δικαιοσύνη του Θεού, την κρίση και την εκδίκηση.

ΜΕΡΟΣ Β΄

O προφήτης Δανιήλ στο ζ’. και ο Θεολόγος Ιωάννης στο κ’. κεφάλαιο της αποκαλύψεως λένε: ότι την ημέρα της Κρίσεως ανοίγονται βιβλία. Αυτά είναι εκείνα, στα οποία είναι γραμμένα όσα κάναμε σε όλη μας την ζωή. Και μου φαίνεται πως να είναι δύο. Στο ένα είναι όσα κάναμε κακά, οι αμαρτίες μας. Στο άλλο όσα κάναμε καλά, οι αρετές μας.

Πρώτο ανοίγεται εκείνο, όπου περιέχει τις αμαρτίες μας. Σε ένα μέρος του βιβλίου είναι γραμμένη η αμαρτία όπου κάναμε, με όλες τις περιστάσεις, του προσώπου, του καιρού, του τόπου, και των λοιπών. Αν και ίσως αντικρυστά, είναι σημειωμένο, ότι την αμαρτία εκείνη την εξομολογηθήκαμε, ότι μετανοήσαμε, ότι κάναμε την πρέπουσα πληρωμή με προσευχές, με νηστείες, με ελεημοσύνες, σύμφωνα με τον κανόνα, που μας έδωσε ο πνευματικός και ή δικαιοσύνη του Θεού δεν μας ζητεί λογαριασμό για την αμαρτία εκείνη.

Είναι γραμμένο το χρέος, μα είναι σημειωμένη και η πληρωμή. Γι’ αυτό όταν στην παρούσα ζωή κάνουμε μία καλή εξομολόγηση, ας μη φοβόμαστε στην μέλλουσα Κρίση. Έτσι μας παρηγορεί, των αμαρτωλών η παρηγορία, ο θείος Χρυσόστομος:  «ὅταν γὰρ ἐν τῇ παρούση ζωῇ, δια τῆς ἐξομολογήσεως, ἀπονίψασθαι τὰ πλημμελημένα δυνηθώμεν, άπιμεν ἐκεῖ καθαροὶ τῶν ἁμαρτημάτων».

Ἠλίας Μηνιάτης, ὁ διακεκριμένος διδάσκαλος τοῦ Γένους (310 χρόνια ἀπό τήν κοίμησή του)

Τότε γιατί δεν τον μιμείστε;

Ἠλίας Μηνιάτης, ὁ διακεκριμένος διδάσκαλος τοῦ Γένους (310 χρόνια ἀπό τήν κοίμησή του)

- Τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Μάνης κ. Χρυσοστόμου Γ'

Ἐφέτος συμπληρώθηκαν 310 χρόνια ἀπό τήν κοίμηση τοῦ σπουδαίου Διδασκάλου τοῦ Γένους Ἠλία Μηνιάτη (1669-1714) τοῦ καί Ἀρχιεπισκόπου Κερνίτσης (ἤ Κερνίτζης) καί Καλαβρύτων.

Ὁ Μηνιάτης ὑπῆρξε γόνος καλλιεργημένης πνευματικά ἱερατικῆς οἰκογενείας ἀπό τό Ληξούριο τῆς Κεφαλλονιᾶς. Ὁ πατέρας του ὀνόματι Φραγκῖσκος ἦταν Πρωτοπαπᾶς καί ἡ μητέρα του λεγόταν Μορετζία Περιστιάνου.

*

Σπούδασε στό περιώνυμο Φλαγγιανιακό Φροντιστήριο, (τοὐτέστιν Σχολή) τῆς Βενετίας. Τό φροντιστήριο αὐτό εἶχε συσταθεῖ καί συνετηρεῖτο ἀπό κληροδότημα τοῦ πλούσιου Κερκυραίου Θωμᾶ Φλαγγίνη καί σήμερα ἐκεῖ στεγάζεται τό Ἑλληνικό Ἰνστιτοῦτο Βυζαντινῶν καί Μεταβυζαντινῶν Σπουδῶν.

Ὁ Μηνιάτης στή Σχολή αὐτή ἀπέκτησε μεγάλη θεολογική καί φιλοσοφική κατάρτιση. Ἔμαθε λατινικά, ἑβραϊκά, ἰταλικά, γαλλικά καί γερμανικά. Μάλιστα σέ ἡλικία μόλις 20 ἐτῶν διορίστηκε καί καθηγητής, ἕνεκεν τῆς παιδείας καί τῶν ἱκανοτήτων του καί δίδαξε ἑλληνικά μαθήματα γιά μία τριετία. Ἀλλά ἡ καρδία του φλογιζόταν ἀπό τό κήρυγμα. Ἤθελε αὐτό τό διακόνημα στήν Ἐκκλησία νά τό ἐπιτελέσει μ' ὅλες του τίς δυνάμεις καί μ' ἔνθεο ζῆλο. Ἔτσι κατέστη διδάσκαλος καί ἱεροκήρυκας στήν Κεφαλλονιά, τήν Ζάκυνθο, τήν Κέρκυρα, τήν Κων/λη καί τήν Πελοπόννησο. Χειροτονήθηκε διάκονος στόν ἐκεῖ ἱστορικό Ἱερό Ναό τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Βενετίας, τόν παλαιότερο ὀρθόδοξο ναό τῆς διασπορᾶς (ἀπό τόν 16ο αἰῶνα). Ἀργότερα τό 1704 ἀναγορεύθηκε ἀπό τόν Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Γαβριήλ «Διδάσκαλος» τῆς Πατριαρχικῆς Σχολῆς καί «Ἱεροκῆρυξ τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας».

Πέντε φωτεινοὶ φάροι τῆς Ἑλληνορθόδοξης Παιδείας ἐπὶ Τουρκοκρατίας

 

Χολέβας Κωνσταντῖνος,

Πολιτικὸς Ἐπιστήμων 

Γιὰ νὰ τιμήσουμε τὰ 200 χρόνια ἀπὸ τὴ Μεγάλη Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση τοῦ 1821, ἀξίζει νὰ θυμηθοῦμε αὐτοὺς ποὺ προετοίμασαν τὸ ἔδαφος διαφυλάσσοντας τὴ Χριστιανικὴ Πίστη, τὴν ἐθνικὴ συνείδηση καὶ τὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα. Ἐπιλέγω πέντε φωτεινοὺς φάρους, οἱ ὁποῖοι φώτισαν τὸ Γένος κατὰ τὰ σκοτεινὰ χρόνια τῆς δουλείας.

Ἅγιος Δαμασκηνός Στουδίτης

Στὸν χειμαζόμενο ἀπὸ τὴν τουρκικὴ κατάκτηση Ἑλληνισμὸ, ἔστειλε ἡ Θεία Πρόνοια μία μεγάλη μορφὴ κατὰ τὸν 16ο αἰώνα. Πρόκειται γιὰ τὸν Ἅγιο Δαμασκηνὸ Στουδίτη, τὸν ὁποῖο ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ στὶς 27 Νοεμβρίου. Κληρικός, λόγιος,  μαχητικὸς Ὀρθόδοξος, συγγραφεὺς θαυμαστῶν βιβλίων, σοφός, σεμνὸς καὶ ἀσκητικός, ὁ Δαμασκηνὸς ὑπῆρξε ἄριστος Ποιμενάρχης στὶς δυὸ Ἐπισκοπὲς, ὅπου τὸν ἀπέστειλε τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο. Πρῶτα στὴν Ἐπισκοπὴ Λητὴς καὶ Ρεντίνης (σημερινὴ Μητρόπολη Λαγκαδά) καὶ στὴ συνέχεια στὴν Μητρόπολη Ναυπάκτου καὶ Ἄρτης, ὅπως ὀνομαζόταν τότε.

Ὁ Δαμασκηνὸς γεννήθηκε στὴ Θεσσαλονίκη μᾶλλον τὸ 1520. Σπούδασε στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ εἶχε δάσκαλο τὸν διάσημο στὴν ἐποχὴ τοῦ Θεοφάνη Ἐλεαβοῦλκο Νοταρᾶ. Συνδέθηκε μὲ τὴν ἱστορικὴ Μονὴ Στουδίου, γι’ αὐτὸ καὶ ὀνομάσθηκε Στουδίτης. Συνεργάσθηκε στενὰ μὲ σπουδαίους Πατριάρχες, ὅπως ὁ Μητροφάνης, ὁ Ἰωάσαφ Β΄ ὁ Μεγαλοπρεπὴς  καὶ ὁ Ἱερεμίας ὁ Τρανός. Ἐξελέγη Ἐπίσκοπος Λητὴς καὶ Ρεντίνης τὸ 1560 καὶ ἡ χειροτονία του ἔγινε στὴ Θεσσαλονίκη καὶ μάλιστα στὸν γνωστὸ Ναὸ τῆς Ροτόντας, σήμερα Ναὸ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου. Λόγω τῆς Τουρκοκρατίας, ὁ Μητροπολιτικὸς Ναὸς τῆς Ἁγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης εἶχε μετατραπεῖ σὲ τζαμὶ καὶ γιὰ ἕνα διάστημα ὡς Μητροπολιτικὸς Ναὸς ἐχρησίμευσε ἡ Ροτόντα, γνωστὴ τότε ὡς Ναὸς τῶν Ἀρχαγγέλων.

Γιατί ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός γεννήθηκε στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας;

                                           

Είναι κι αυτό ένα μυστήριο, που ερμηνεύεται ως εξής:

Ο Χριστός γεννήθηκε εκεί, για να εκπληρωθεί η προφητεία του Προφήτη Μιχαία: «Κι εσύ Βηθλεέμ, πόλη που κατοικεί η συγγένεια του Εφραθά, παρ’ όλο που είσαι μια από τις πιο μικρές πόλεις του Ιούδα, Εγώ θα κάνω να προέλθει από σένα Εκείνος που θα γίνει άρχοντας του Ισραήλ» (Μιχ. 5, 2–3).

«Ιουδαία», σημαίνει «εξομολόγηση». «Βηθλεέμ», σημαίνει «οίκος άρτου».

Αυτά, αλληγορικά, σημαίνουν πως όποιος αυτές τις άγιες μέρες θέλει να πάει στην Ιουδαία, δηλαδή στην ιερή εξομολόγηση, ας πάει και προς τη Βηθλεέμ• δηλαδή, ας πλησιάσει στο θυσιαστήριο όπου βρίσκεται ο Οίκος του Άρτου της Ζωής.

Θέλω να πω μ’ αυτό ότι, όποιος θέλει να γιορτάσει επάξια τη Γέννηση του Χριστού, ας εξομολογηθεί και ας μεταλάβει. Αυτός είναι ο σκοπός της αγίας μας Εκκλησίας, που όρισε μέσω της νηστείας των Χριστουγέννων να προετοιμαστούμε για την εξομολόγηση και για τη θεία Μετάληψη.

Το λοιπόν Χριστιανοί, για να φθάσουμε στην πνευματική αυτή Βηθλεέμ της Ιουδαίας και για να βρούμε τον Βασιλιά τ’ ουρανού και της γης, ας ακολουθήσουμε τους τρεις εκείνους ευλαβικούς Μάγους. Εκείνοι, οδηγούμενοι από έναν Αστέρα που τους φανερώθηκε τότε στον ουρανό, τους έδειξε ακριβώς την οδό και τον τόπο που γεννήθηκε ο Χριστός. Κι εμείς τώρα έχουμε γι’ Αστέρα τον Λόγο του Θεού, το ιερό Ευαγγέλιο και τον Νόμο της Χάριτος.

Λέει ο Προφήτης Δαβίδ: «Ο Νόμος Σου μου είναι λυχνάρι για να μπορώ να περπατάω και φως στα μονοπάτια μου» (Ψαλμ. 118, 105).

Λόγος Πανηγυρικός στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου Μαρίας.(Επισκόπου Κερνίκης και Καλαβρύτων Ηλία Μηνιάτη)

«Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοι­τό μοι κατά το ρήμα σου».

                        

l Ω, βάθος ταπεινώσεως, που μας ανεβάζει στους ουρανούς! Ω, θαυμαστή δύναμη μιας παρθένου Κόρης, που με ένα: «γένοιτο» κάνει το Θεό και αλλάζει με τη γη τα αστέρια! Μα, για ποιό λόγο πανακήρατη Κόρη, θεόσοφη Μαριάμ, τώρα, που υψώθηκες σε τόση μεγαλειότητα και τιμή, πέφτεις σε τόση ταπείνωση; Τάχα δεν έπρεπε να δοξαστείς, τώρα που έγινες δοχείο χωρητικό της Θεότητας και θρόνος ηλιοστάλακτος του Βασιλέως της δόξας; Εσύ τώρα είσαι Μητέρα Θεού, και πώς ονομάζεσαι δούλη Κυρίου; «Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτο μοι κατά το ρήμα σου». Αλλά μου φαίνεται εύλογο να μου απαντά η Παρθένος. Επειδή σε αυτήν κατοικούσε ο Κύριος, που «υπερηφάνοις αντιτάσσεται, ταπεινοίς δε δίδωσι χάριν», σωστά ταπεινώθηκε και ξέροντας πως «εγγύς Κύριος τοις συντετριμμένοις τη καρδία», έπρεπε να ετοιμασθεί με κάθε ταπείνωση, για να δεχθεί το θείο Λόγο.

Ο Απελλής, εκείνος ο περίφημος ζωγράφος, που, όσες έκανε εικόνες ήταν θαυμαστές, ανάμεσα στα άλλα, με ομορφιά και επιμέλεια ζωγράφισε ένα στάχυ και επάνω σ’ αυτό μία περιστερά, που η ίδια φύση κοκκίνισε νικημένη από την τέχνη. Όμως περισσότερη κατηγορία, παρά τιμή προξένησε του Απελλή αυτή η θαυμαστή ζωγραφιά επειδή, όσοι την έβλεπαν, αντί να θαυμάζουν την ομορφιά των χρωμάτων, τη συμμετρία των γραμμών, τον κατηγορούσαν λέγοντας: δεν είναι δυνατόν ένα μικρό στάχυ, ορθό, να βαστάζει μία περιστερά, δίχως να γέρνει από το βάρος· «ούχ οίον τε άσταχυν ακλινή βαστάζειν περιστεράν». Στάχυ φθαρτό, χορτάρι της γης είναι ο άνθρωπος «άνθρωπος ωσεί χόρτος», περιστερά είναι το πανάγιο Πνεύμα· «και είδε το Πνεύμα ωσεί περιστεράν καταβαίνον επ’ αυτόν».

Λόγος Πανηγυρικός στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου Μαρίας.(Επισκόπου Κερνίκης και Καλαβρύτων Ηλία Μηνιάτη)

 «Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοι­τό μοι κατά το ρήμα σου».

Ω, βάθος ταπεινώσεως, που μας ανεβάζει στους ουρανούς! Ω, θαυμαστή δύναμη μιας παρθένου Κόρης, που με ένα: «γένοιτο» κάνει το Θεό και αλλάζει με τη γη τα αστέρια! Μα, για ποιό λόγο πανακήρατη Κόρη, θεόσοφη Μαριάμ, τώρα, που υψώθηκες σε τόση μεγαλειότητα και τιμή, πέφτεις σε τόση ταπείνωση; Τάχα δεν έπρεπε να δοξαστείς, τώρα που έγινες δοχείο χωρητικό της Θεότητας και θρόνος ηλιοστάλακτος του Βασιλέως της δόξας; Εσύ τώρα είσαι Μητέρα Θεού, και πώς ονομάζεσαι δούλη Κυρίου; «Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτο μοι κατά το ρήμα σου». Αλλά μου φαίνεται εύλογο να μου απαντά η Παρθένος. Επειδή σε αυτήν κατοικούσε ο Κύριος, που «υπερηφάνοις αντιτάσσεται, ταπεινοίς δε δίδωσι χάριν», σωστά ταπεινώθηκε και ξέροντας πως «εγγύς Κύριος τοις συντετριμμένοις τη καρδία», έπρεπε να ετοιμασθεί με κάθε ταπείνωση, για να δεχθεί το θείο Λόγο.

Ο Απελλής, εκείνος ο περίφημος ζωγράφος, που, όσες έκανε εικόνες ήταν θαυμαστές, ανάμεσα στα άλλα, με ομορφιά και επιμέλεια ζωγράφισε ένα στάχυ και επάνω σ’ αυτό μία περιστερά, που η ίδια φύση κοκκίνισε νικημένη από την τέχνη. Όμως περισσότερη κατηγορία, παρά τιμή προξένησε του Απελλή αυτή η θαυμαστή ζωγραφιά επειδή, όσοι την έβλεπαν, αντί να θαυμάζουν την ομορφιά των χρωμάτων, τη συμμετρία των γραμμών, τον κατηγορούσαν λέγοντας: δεν είναι δυνατόν ένα μικρό στάχυ, ορθό, να βαστάζει μία περιστερά, δίχως να γέρνει από το βάρος· «ούχ οίον τε άσταχυν ακλινή βαστάζειν περιστεράν». Στάχυ φθαρτό, χορτάρι της γης είναι ο άνθρωπος «άνθρωπος ωσεί χόρτος», περιστερά είναι το πανάγιο Πνεύμα· «και είδε το Πνεύμα ωσεί περιστεράν καταβαίνον επ’ αυτόν».