Ὁ Θεὸς εἰς τὴν σκέψιν τοῦ Levinas
Τοῦ κ. Παντελῆ Τομάζου, ὑπ. Διδάκτ. Δογματικῆς Θεολογίας
Ὁ Emmanuel Levinas γεννήθηκε τὸ 1906 στὸ Κάουνας τῆς Λιθουανίας, σὲ ἑβραϊκὴ οἰκογένεια, καὶ ἀπὸ νωρὶς ἦλθε σὲ ἐπαφὴ τόσο μὲ τὴ ρωσικὴ λογοτεχνία ὅσο καὶ μὲ τὴν ἰουδαϊκὴ παράδοση. Σπούδασε φιλοσοφία στὴ Γαλλία καὶ στὴ Γερμανία, ὅπου ἐπηρεάστηκε ἰδιαίτερα ἀπὸ τὴ φαινομενολογία τοῦ Edmund Husserl καὶ τὴ σκέψη τοῦ Martin Heidegger. Κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου αἰχμαλωτίστηκε ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς Ναζὶ καὶ πέρασε χρόνια σὲ στρατόπεδο αἰχμαλώτων, ἐνῶ πολλὰ μέλη τῆς οἰκογένειάς του ἐξοντώθηκαν στὸ Ὁλοκαύτωμα. Μετὰ τὸν πόλεμο ἔζησε στὴ Γαλλία, ὅπου δίδαξε καὶ ἀνέπτυξε τὸ φιλοσοφικό του ἔργο, συνδυάζοντας τὴ φαινομενολογία μὲ βαθιὰ ἠθικὴ καὶ θρησκευτικὴ προβληματική, ἕως τὸν θάνατό του τὸ 1995.
Ἔχοντας δεῖ ὁρισμένα στοιχεῖα τῆς ζωῆς τοῦ Ἑβραίου φιλοσόφου, μποροῦμε νὰ παρουσιάσουμε συντόμως τὸν πυρήνα τῆς φιλοσοφίας του.
Ἡ σκέψη τοῦ Emmanuel Levinas γιὰ τὸν Θεὸ ἀποτελεῖ μία ἀπὸ τὶς πιὸ πρωτότυπες προσεγγίσεις τῆς ἔννοιας τῆς ὑπερβατικότητας στὴ σύγχρονη φιλοσοφία. Σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν κλασσικὴ μεταφυσικὴ παράδοση, ὁ Levinas δὲν ἀντιλαμβάνεται τὸν Θεὸ ὡς ἀντικείμενο γνώσης ἢ ὡς ἕνα ὑπέρτατο ὄν, ἀλλὰ ὡς μία ἀπόλυτα Ἄλλη πραγματικότητα, ποὺ διαφεύγει κάθε προσπάθειας κατανόησης καὶ σύλληψης.
Στὸ κέντρο τῆς σκέψης του βρίσκεται ἡ ἰδέα ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι «πέρα ἀπὸ τὸ εἶναι» (au-dela de l’etre).
