«Καθαρίσατε τὴν ἐκκλησίαν τοὺς ἀναξίους αὐτῆς ἀπελαύνοντες»
Μακαριστός μητρ. Φλωρίνης Αυγουστίνος Καντιώτης: Διαφωνώ με τους πνευματικούς που λένε· Εμείς να κοιτάξουμε την ψυχούλα μας· μη μας νοιάζει τι κάνει ο διάκος, ὁ παπᾶς, ὁ δεσπότης!… Αν είσαι Χριστιανός, κοντά στον αγώνα για την ψυχή σου, θα αγωνιστής & για την Εκκλησία σου. Η ανοχή που δείχνουμε, είναι ένοχη, αμαρτία, έγκλημα!»

Τοῦ Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αὐγουστίνου Καντιώτου
Καὶ πάλι, ἀδελφοί μου, ἡ ἑορτὴ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν ζωντανεύει μπροστά μας τὴ ζωὴ καὶ τοὺς ἀγῶνες τους. Ἡ ἐποχή τους χαρακτηρίζεται ὡς χρυσὸς αἰώνας, ἡ ἐκκλησιαστικὴ ζωὴ ὅμως παρουσίαζε καὶ σκιές. Σοβαρὲς κακίες ῥασοφόρων (ἀμάθεια, αὐθάδεια, ἀνηθικότης, φιλαργυρία, καὶ πρὸ παντὸς ἀθεοφοβία – θεομπαιξία) σκανδάλιζαν. Ἀπέναντι σ᾽ αὐτὴ τὴ φαυλότητα οἱ ἱεροὶ πατέρες δὲν ἔμειναν ἀδιάφοροι. Καὶ ἀξίζει νὰ δοῦμε ποιά ἦταν ἡ ἀντίδρασί τους.
* * *
Μὲ δύο τρόπους, ἀγαπητοί μου, καταπολέμησαν τὰ σκάνδαλα οἱ Τρεῖς Ἱεράρχαι.
⃝ Ἀντέδρασαν πρῶτον μὲ τὸν πύρινο λόγο τους.
Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνὸς στὸν «Ἀπολογητικὸν τῆς εἰς τὸν Πόντον φυγῆς καὶ περὶ ἱερωσύνης» (βλ. Ἑ.Π. Migne 38,407-514), δίνει ζωηρὴ εἰκόνα τῆς ἀθλιότητος τῶν ἐπισκόπων καὶ ἐλέγχει τὴν κακία τους. Ὅποιον ἀλλοίωνε τὴν πίστι σὲ ἕνα ἢ σὲ ἄλλο σημεῖο, γιὰ τὴν ἀστάθειά του τὸν παρωμοίαζε μὲ τὸ ῥεῦμα τοῦ Εὐρίπου (βλ. Ἑ.Π. Migne 38,529).
Ὁ δὲ Μέγας Βασίλειος, βλέποντας τὴ ζημιὰ ποὺ ἔκαναν οἱ κακοὶ ποιμένες, ἔγραψε γι᾽ αὐτοὺς ὅτι, ὅσοι θυσιάζοντας τὴν ἀλήθεια κοιτάζουν μόνο τὸ συμφέρον τους, αὐτοὶ εἶνε «χριστέμποροι καὶ οὐ Χριστιανοί» (Ἑ.Π. Migne 32,897Α).
Μεγάλο σκάνδαλο ἀποτελοῦσαν οἱ λεγόμενοι συνείσακτοι, ἄγαμοι δηλαδὴ ἄντρες γυναῖκες καὶ μοναχὲς ποὺ συγκατοικοῦσαν. Τὸ κακὸ αὐτὸ καυτηρίασαν ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός (βλ. Ἑ.Π. Migne 37,586) καὶ κυρίως ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος· συνέταξε τὶς εἰδικὲς πραγματεῖες «Πρὸς τοὺς ἔχοντας παρθένους συνεισάκτους» καὶ «Περὶ τοῦ τὰς κανονικὰς (δηλ. οἱ μοναχές) μὴ συνοικεῖν ἀνδράσιν» (βλ. Ἑ.Π. Migne 47,495-514, 513-532). Τὸ πλήρωσε ὅμως ἀκριβά· οἱ ἐχθροί του εἶπαν πὼς ὑβρίζει τοὺς ἐπισκόπους, καὶ αὐτὸ ἀποτέλεσε τὴν δεκάτη κατηγορία γιὰ τὴν ὁποία τὸν καθῄρεσαν. Ὁ Χρυσόστομος γιὰ τοὺς κακοὺς ποιμένες εἶπε λόγια πού, ἂν εἶχα δικαίωμα, θὰ τὰ ἔγραφα καὶ θὰ τὰ ἀναρτοῦσα στὸ γραφεῖο κάθε ἐπισκόπου, νὰ τὰ βλέπῃ συνεχῶς. Γράφει ἀπὸ τὴν ἐξορία στὸν ἐπίσης ἐξόριστο φίλο του ἐπίσκοπο Κυριακὸ γιὰ τὸν Ἀρσάκιο (ἐκεῖνον ποὺ εὐνόησε ἡ βασίλισσα καὶ τοῦ ἅρπαξε τὸ θρόνο), ὅτι εἶνε μοιχὸς καὶ προβατόσχημος λύκος. Γιὰ κακοὺς ἀρχιερεῖς ἔγραψε· «Οὐδένα δέδοικα ὡς (=τίποτα δὲν φοβήθηκα τόσο ὅσο) τοὺς ἐπισκόπους, πλὴν ὀλίγων» (ἔ.ἀ. 52,617). Οἱ ἐχθροί του τὸν καταδίωκαν, ἐνῷ λαὸς καὶ μοναχοὶ τὸν ἀγαποῦσαν τόσο ὥστε ἔλεγαν· Προτιμότερο νὰ κρυφτῇ ὁ ἥλιος παρὰ νὰ σιγήσῃ ὁ Χρυσόστομος (βλ. Ἑ.Π. Migne 52,685).

