Είναι τα δόγματα τροχοπέδη; Απάντηση σε όσους αρνούνται τα δόγματα, όντας έτσι οι ίδιοι δογματικοί!
«Ναί, τά δόγματα χρειάζονται στή ζωή μας καί στήν ἐποχή μας, γιά νά μᾶς προφυλάσσουν ἀπό τίς αἱρέσεις, ἀλλά καί γιά νά δίνουν ἄρωμα στίς πράξεις μας: γιά νά μήν γίνουμε αἱρετικοί, ἀλλά καί γιά νά μήν μείνουμε μόνο καλοί χωρίς νά εἴμαστε πιστοί. Ὄχι, τά δόγματα δέν εἶναι τροχοπέδη στήν πρόοδο καί στόν πολιτισμό μας, ἀρκεῖ νά στηρίζονται στή μοναδική αὐθεντία τοῦ Θεοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας»
Τοῦ μακαριστού Στεργίου Σάκκου, Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου Α.Π.Θ
Σήμερα, πού τά πάντα ἀμφισβητοῦνται, πού ὁ ἄνθρωπος ἀναρωτιέται ἀκόμη καί γιά τά πιό ἁπλά πράγματα, σέ μιά ἐποχή κυριολεκτικά ἀνατρεπτική, εἶναι πράγματι πολύ φυσική καί δικαιολογημένη ἡ ἀπορία: Χρειάζονται στόν καιρό μας τά δόγματα; Καί πρῶτα-πρῶτα, ποιά εἶναι γενικά ἡ προσφορά τους; Εἶναι τά δόγματα ἀνάγκη ἤ εἶναι τροχοπέδη στή ζωή καί στόν πολιτισμό μας; Ἡ ἀπάντηση πού δίνεται συνήθως σ' αὐτές τίς ἐρωτήσεις ἀπό τόν σύγχρονο Τύπο καί τούς διάφορους «διαφωτιστές», εἶναι ἀρνητική: Τά δόγματα ὄχι μόνον εἶναι ἄχρηστα, ἀλλά ἀποτελοῦν καί ἐμπόδια στήν ἀνθρώπινη πρόοδο.
Ὁπωσδήποτε τό θέμα αὐτό εἶναι ἐπίκαιρο καί κοινοῦ ἐνδιαφέροντος· προπάντων ὅμως εἶναι καυτό, γιατί ἀπό τό ποιά εἶναι ἡ τοποθέτησή μας ἀπέναντι στά δόγματα, ἐξαρτᾶται καί ποιά θά εἶναι ἡ ποιότητα τῆς ζωῆς μας, ποιά θά εἶναι ἡ ἠθική καί ἡ πράξη μας. Γι' αὐτό θά ἤθελα νά δώσω στή σχετική ἀπορία μιά ἀπάντηση ὑπεύθυνη, βασισμένη στόν λόγο τοῦ Θεοῦ καί στή σοφία τῆς Ἐκκλησίας μας, τό κῦρος τῶν ὁποίων μᾶς ἐγγυᾶται γιά τήν ἀλήθεια.
Ἡ λέξη «δόγμα» βασικά σημαίνει τήν ἀποφθεγματική διατύπωση μιᾶς θεωρίας, πού παραδεχόμαστε ὅτι ἔχει ἀπό μόνη της τήν ἀλήθεια, γιατί ἀπορρέει ἀπό κάποια αὐθεντία. Τό δόγμα ἑπομένως ἔχει ἄμεση καί στενή σχέση μέ τήν αὐθεντία, μέ κάποιον δηλαδή πού εἶναι βεβαιωμένο καί ἀποδεδειγμένο ὅτι κατέχει καί μονοπωλεῖ τό σωστό καί τό δίκαιο. Μ' αὐτήν τήν ἔννοια δόγματα εἶναι καί οἱ συμβουλές τοῦ πατέρα στό παιδί, οἱ νουθεσίες τοῦ δασκάλου στόν μαθητή, οἱ διαταγές τοῦ ἀξιωματικοῦ στόν στρατιώτη. Πράγματι, ἐφόσον ὁ πατέρας, ὁ δάσκαλος, ὁ ἀξιωματικός βρίσκονται ἀπό τά πράγματα -ἀπό τήν ἐμπειρία τους, τή μόρφωσή τους κτλ.- σέ θέση νά γνωρίζουν καλύτερα ἀπό τό παιδί, τόν μαθητή ἤ τόν στρατιώτη, μποροῦν νά δογματίζουν γιά τά ἀνάλογα θέματα, νά δίνουν δηλαδή ἐντολές πού δέν δέχονται ἀντίρρηση. Στήν πραγματικότητα ἡ ζωή μας εἶναι γεμάτη ἀπό τέτοιους «δογματισμούς», πού τούς καθιερώνει ἀναγκαστικά ἡ κοινωνία μας γιά νά μπορέσει νά ἐπιβιώσει. Αὐτοί συγκρατοῦν τήν κοινωνική ἰσορροπία, διατηροῦν τή λεγόμενη ἱεράρχηση τῶν ἀξιῶν, πού εἶναι ἀπαραίτητη γιά μιά ἁρμονική συνύπαρξη, καί μιά ἀμφισβήτησή τους θά ἀνατίναζε στόν ἀέρα αὐτούς τούτους τούς ὅρους τῆς ἀνθρώπινης συμβιώσεως -πρᾶγμα πού δυστυχῶς τό διαπιστώσαμε ὅσες φορές ἀναρχικά συνθήματα βρῆκαν ὀπαδούς μέσα στήν ἱστορία.
Ἀναγκαία ἡ σύζευξις ἤθους καί δόγματος
Ἀναγκαία ἡ σύζευξις ἤθους καί δόγματος

Τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου π. Διονυσίου Τάτση
Μεγάλη σύγχυση ἐπικρατεῖ σὲ πολλοὺς χριστιανούς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀγωνίζονται γιὰ νὰ συμφωνεῖ ὁ τρόπος τῆς ζωῆς τους μὲ τὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας. Θεωρητικὰ τὴ δέχονται, ἀλλὰ δὲν τὴν τηροῦν! Στὴν πραγματικότητα εἶναι μόνο κατ’ ὄνομα χριστιανοί. Τὴν πίστη τους τὴν περιορίζουν σὲ μερικὲς ἐντολὲς καὶ ἀδιαφοροῦν γιὰ τὴν πνευματικὴ ζωή, δηλαδὴ τὴν τήρηση ὅλων τῶν ἐντολῶν τοῦ Εὐαγγελίου. Καθετὶ ποὺ ἐμποδίζει τὴν ἱκανοποίηση τῶν παθῶν τους τὸ ἀπορρίπτουν μὲ τὴν ἀδιαφορία τους. Συχνὰ διαστρεβλώνουν τὸ νόημα τῶν ἐντολῶν, γιὰ νὰ τὶς προσαρμόσουν στὰ μέτρα τους.
Ὑπάρχει ἐπίσης καί μιά κατηγορία χριστιανῶν ποὺ γνωρίζουν τὴν ὀρθότητα τῆς διδασκαλίας τοῦ Χριστοῦ, τὴν προβάλλουν, ἀλλὰ ὑστεροῦν στὴν τήρησή της. Σ’ αὐτὴ τὴν κατηγορία ἀνήκουν καὶ πολλοὶ κληρικοὶ καὶ θεολόγοι. Καὶ αὐτὸ εἶναι πολὺ ἀνησυχητικὸ γιὰ τὴ δική τους σωτηρία, ἀλλὰ καὶ γιὰ ἐκείνους ποὺ τοὺς παρακολουθοῦν.
Μόνη της ἡ θεωρία δὲν ὁδηγεῖ στὴ σωτηρία. Ὅπως καὶ μόνη της ἡ πράξη, χωρὶς ὀρθὴ διδασκαλία, δὲν ἔχει καμία ἀξία. Χρειάζονται καὶ τὰ δύο νὰ ὑπάρχουν, γιὰ νὰ εἶναι ὁ ἄνθρωπος συνειδητὸς χριστιανός. Τὴν ἀλήθεια αὐτή, δυστυχῶς ἀγνοοῦν ἢ παραθεωροῦν οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι μὲ ἀποτέλεσμα ἡ Ἐκκλησία νὰ μὴ ἔχει ἱκανὰ στελέχη γιὰ τὸ ποιμαντικό της ἔργο.
ΗΘΟΣ ΚΑΙ ΔΟΓΜΑ
Όταν κάποτε ρώτησε κάποιος τον άγιο Ιωάννη τον Σιναΐτη (συγγραφέα τῆς “Κλίμακος”) ποια αμαρτία είναι βαρύτερη, ο φόνος ή η άρνηση της πίστης, εκείνος απάντησε η άρνηση της πίστης.
Τότε εκείνος ξαναρώτησε: Γιατί τότε η Εκκλησία τους αιρετικούς, όταν αποκηρύξουν την αίρεση, τους αποδέχεται αμέσως σε μυστηριακή κοινωνία, ενώ τον πόρνο, όταν εξομολογηθεί και παύσει την αμαρτία, τον αποκόπτει επί αρκετά χρόνια από την κοινωνία των αχράντων μυστηρίων σύμφωνα με τους αποστολικούς κανόνες;
Η Περί Θεού Ορθόδοξη Πίστη μας
"Ως πιστοί είμαστε υποχρεωμένοι να δεχόμαστε τα ορθοδοξα δόγματα χωρίς καμία παρέκκλιση". Κι όταν οι ποιμένες παρεκκλίνουν, τί πρέπει να κάνουμε; Δυστυχώς οι θεολόγοι σήμερα αποφεύγουν με μία αξιοθαύμαστη συνέπεια να απαντήσουν σ' αυτό το ερώτημα.
Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΜΑΣ
ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού
Η εορτή της του Αγίου Πνεύματος αποτελεί έναν ξεχωριστό σταθμό στο εορτολόγιο του ενιαυτού της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας. Την αγία αυτή ημέρα τιμούμε και προσκυνούμε το Πανάγιο Πνεύμα, το Οποίο την προηγούμενη ημέρα ως «γλώσσαι ωσεί πυρός»(πράξ.2:2) κατέβηκε στο υπερώο της Ιερουσαλήμ και φώτισε του αγίους Αποστόλους και από τότε μένει στην Εκκλησία και τον κόσμο μέχρι τη συντέλεια της ιστορίας ως σωτήρας της ανθρωπότητας και ολοκλήρου της δημιουργίας. Όμως μαζί με το Άγιο Πνεύμα προσκυνούμε και ολόκληρη την Αγία Τριάδα, διότι ο Θεός σύμφωνα με την ορθόδοξη χριστιανική μας πίστη, ως προς την ουσία Του είναι αμέριστος.
Η Αγία μας Εκκλησία με βάση την Αγία Γραφή και την Ιερά Παράδοση, η οποία είναι ουσιαστικά η εν Αγίω Πνεύματι εμπειρική κατανόηση των θείων Γραφών, διαμόρφωσε τα δόγματα, δηλαδή την διδασκαλία Της. Ιστορικές αναγκαιότητες οδήγησαν την Εκκλησία να διατυπώσει την πίστη και την εμπειρία Της μέσω των αγίων τοπικών και οικουμενικών Συνόδων. Σε αυτές οι άγιοι Πατέρες με γνώμονα και οδηγό το Άγιο Πνεύμα καθόρισαν επακριβώς το δόγμα και το περιχαράκωσαν έναντι των ποικιλώνυμων αιρετικών, οι οποίοι εφορμούσαν για να νοθεύσουν την αλήθεια με το ψεύδος και την πλάνη.
Τὸ Δόγμα, τὸ Ἦθος, ἡ Αἵρεση
Του
Παναγιώτη Σημάτη
Ποιό ἐκ τῶν
δύο εἶναι πιὸ ἀναγκαῖον γιὰ τὴν σωτηρίαν μας; Τὸ δόγμα ἢ ἡ ἠθική; Ὁ ἅγιος
Γρηγόριος Νύσσης στὴν ἐπιστολή του «Ἡρακλειανῷ αἱρετικῷ» (P.G. 46, 1089) ἀπαντᾶ
ὅτι ἀσφαλῶς εἶναι ἀπαραίτητα καὶ τὰ δύο ὅμως «κυριώτερον καὶ μεῖζον»
εἶναι τὸ δόγμα.
Γράφει ὁ
ἅγιος Γρηγόριος: «Ὁ τῆς ὑγιαινούσης πίστεως λόγος» εἶναι κατανοητὸς καὶ σαφὴς ἐξ
ἀρχῆς, ἀπὸ τὴν στιγμὴ δηλαδὴ «τῆς πρώτης παραδόσεως, ἣν ἐκ τῆς τοῦ κυρίου φωνῆς
παρελάβομεν». Ὁ Κύριος ἀπέστειλε τοὺς μαθητές Του στὰ ἔθνη μὲ τὴν
προτροπὴ νὰ βαπτίζουν καὶ νὰ διδάσκουν τὴν τήρηση τῶν Εὐαγγελικῶν Ἐντολῶν. «Πορευθέντες
μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες
αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος,
διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν».
Μὲ αὐτὰ τὰ
λόγια ‒συνεχίζει ὁ Ἅγιος‒ ὁ Κύριος διαιρεῖ εἰς δύο τὴν πολιτείαν τῶν
Χριστιανῶν: «διαιρῶν γὰρ εἰς δύο τὴν τῶν Χριστιανῶν πολιτείαν, εἴς
τε τὸ ἠθικὸν μέρος καὶ εἰς τὴν
<τῶν> δογμάτων ἀκρίβειαν, τὸ
μὲν σωτήριον
δόγμα ἐν τῇ τοῦ βαπτίσματος παραδόσει κατησφαλίσατο, τὸν δὲ βίον ἡμῶν διὰ τῆς τηρήσεως
τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ κατορθοῦσθαι κελεύει».
Ὁ Διάβολος ὅμως πολέμησε τὸ «κυριώτερο καὶ μεῖζον» ποὺ εἶναι τὸ Δόγμα, ἀφήνοντας κατὰ μέρος τὶς Ἐντολές, τὸ ἦθος, «ὡς μικροτέραν φέρον τῇ ψυχῇ τὴν ζημίαν». Διότι, ἐὰν δὲν ὑπάρχει τὸ ὀρθὸ δόγμα, τότε δὲν ὑπάρχει κέρδος ἀπὸ τὴν ἐπιτέλεση τῶν Ἐντολῶν.
%5B11135%5D.jpg)
