ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΚΟΣΜΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΑΩΝ
Μία ὀρθόδοξη θεολογική προσέγγιση Ἱεροθέου Κρητικοῦ, Ἱεροδιακόνου Ἱ. Μ. Κυθήρων & Ἀντικυθήρων
Περίληψη
Ἡ παροῦσα μελέτη πραγματεύεται τό θέμα τῆς χρήσης τῶν Ἱερῶν Nαῶν γιά σκοπούς ἀλλότριους τῆς Θείας Λατρείας. Ὁ Ἱερός Ναός, στήν Ὀρθόδοξη Παράδοση, κατέχει ξεχωριστή καί ἀδιαπραγμάτευτη θέση. Εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχήν χῶρος συνάντησης τοῦ κτιστοῦ ἀνθρώπου μέ τόν ἄκτιστο Θεό καί μετοχῆς τοῦ πρώτου στίς θεῖες ἐνέργειες. Δέν ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἕνα συμβολικό ἤ πολιτιστικό οἰκοδόμημα, ἀλλά κατοικία τοῦ Θεοῦ, ἱερό καί καθαγιασμένο τόπο μέ ἔνοικό του τό ἴδιο τό ἅγιο Πνεῦμα, ὅπου τελοῦνται ἐντός ἐκείνου τά Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ μετατροπή τῶν Ἱερῶν Ναῶν σέ χώρους ἐκδηλώσεων κοσμικοῦ χαρακτήρα καί γενικῶς κοινωνικῶν συναθροίσεων ξένων πρός τή Θεία Λατρεία, ἀποτελεῖ ὄχι ἁπλῶς ἀτόπημα, ἀλλά ἀποϊεροποίηση, μετατροπή σέ κοινό χῶρο καί βεβήλωση. Αἰτία τῆς ἐν λόγῳ ἀνίερης πρακτικῆς ἀδιαμφισβήτητα εἶναι ἡ εἰσβολή τῆς δυτικῆς ἐκκλησιολογίας στόν Ὀρθόδοξο χῶρο καί ἡ ἀντίληψη τοῦ συναζόμενου ἐντός τοῦ Ναοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ σώματος ὡς κοινωνική καί ὄχι μυστηριακή συνάθροιση. Ἡ Ἐκκλησιαστική Παράδοση διδάσκει διαχρονικά τή μοναδική καί ἀποκλειστική χρήση τῶν Ἱερῶν Ναῶν, πού εἶναι ἡ Θεία Λατρεία, καί καταδικάζει μέ βαρύτατα ἐπιτίμια ἐκείνους πού τούς χρησιμοποιοῦν γιά ὁτιδήποτε ἄλλο…
1. Εἰσαγωγή.
Ἡ σημασία τοῦ Ναοῦ στήν Ὀρθόδοξη Χριστιανική Παράδοση εἶναι μεγίστη, ἔστω κι ἄν ὑποβαθμίζεται, τά τελευταῖα χρόνια, μέ μία σταδιακή χρήση τῶν Ἱερῶν Ναῶν γιά σκοπούς ἀλλότριους τῆς Θείας Λατρείας. Φαίνεται ὅτι τό πνεῦμα τοῦ κόσμου καί ἡ ἀποϊεροποίηση τῶν πάντων διεισδύουν μέ μιά ἰδεολογική ἀλαζονεία ὅλο καί περισσότερο στόν Ὀρθόδοξο χῶρο, ἀποτελώντας πλέον ὄχι μόνο ἕνα κοινωνιολογικό φαινόμενο, ἀλλά καί μιά βαθιά πνευματική πληγή. Κάθε τί τό ἅγιο, τό σεπτό, τό ἀναφορικό στό Θεῖο, ὑποβιβάζεται σέ ἐπίπεδο κοσμικό, χρηστικό, συμβολικό ἤ καλλιτεχνικό, ἀπογυμνωμένο ἀπό τό πραγματικό του περιεχόμενο. Αὐτό τό πνεῦμα φέρει ὡς ἐπακόλουθο καί τή βαθιά καί ἀνελέητη ἀποϊεροποίηση τῶν Ἱερῶν Ναῶν. Παρουσιάζονται, κατά διαστήματα, φαινόμενα ἐλεεινά ἀπό τά ὁποῖα ἀπουσιάζει ἡ μυρωδιά τοῦ Ὀρθόδοξου Ἐκκλησιαστικοῦ ἤθους. Ἡ προσευχή ὑποκαθίσταται ἀπό ἐκφραστικές πράξεις ἤ καλλιτεχνικές ἐκφράσεις καί ὁ Θεός -ἐν πολλοῖς- ἐκτοπίζεται ἀπό τόν οἶκο του· δηλώνοντας καί ἐπιβεβαιώνοντας τήν, δυστυχῶς, ὀπισθοδρόμηση καί βαθμιδωτή ἐπιστροφή τοῦ σύγχρονου κόσμου στόν πνευματικό σκοταδισμό, ἀντί τήν πρόοδό του.
