Όρθρος Μεγάλης Τρίτης - Ο Ιερός Χρυσόστομος για την πονηρή ερώτηση των Φαρισαίων σχετικά με την καταβολή φόρων στον Καίσαρα

Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΝΗΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΩΝ ΦΑΡΙΣΑΙΩΝ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΦΟΡΩΝ ΣΤΟΝ ΚΑΙΣΑΡΑ

ΚΑΙ ΤΗ ΘΑΥΜΑΣΤΗ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ [ Υπομνηματισμός των εδαφίων Ματθ. 22,15 – 22]

 «Τότε πορευθέντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον ὅπως αὐτὸν παγιδεύσωσιν ἐν λόγῳ (:τότε πήγαν οι Φαρισαίοι στον τόπο των συσκέψεών τους και συμφώνησαν να Τον παγιδεύσουν με ερωτήσεις)»[Ματθ.22,15].

    «Τότε». Πότε δηλαδή; Όταν προπάντων έπρεπε να δείξουν κατάνυξη, όταν έπρεπε να εκπλαγούν από την φιλανθρωπία Του, όταν έπρεπε να φοβηθούν για τα μέλλοντα, όταν έπρεπε να πιστέψουν και για τα μέλλοντα, λαμβάνοντας αφορμή από τα παρόντα. Καθόσον τα όσα ειπώθηκαν, βροντοφώναζαν και για τα γεγονότα του μέλλοντος· διότι πράγματι τελώνες και πόρνες πίστεψαν, και προφήτες και δίκαιοι φονεύθηκαν, και έπρεπε από όλα αυτά να μην έχουν καμία αμφιβολία και για τη δική τους απώλεια, αλλά αντιθέτως έπρεπε και να πιστέψουν και να σωφρονίζονται. Αλλά όμως ούτε και εδώ τερματίζουν τα έργα της κακίας τους, αλλά αυτή αυξάνεται διαρκώς και προχωρούν ακόμη παραπέρα. Και επειδή δεν μπορούσαν να Τον συλλάβουν (διότι φοβόντουσαν τα πλήθη του λαού) μεταχειρίστηκαν άλλη οδό, θέλησαν δηλαδή να Τον παρουσιάσουν ως επικίνδυνο και ως υπεύθυνο δημόσιων αδικημάτων.

   «Καὶ ἀποστέλλουσιν αὐτῷ τοὺς μαθητὰς αὐτῶν μετὰ τῶν Ἡρῳδιανῶν λέγοντες· διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ Θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ διδάσκεις, καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός· οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπων· εἰπὲ οὖν ἡμῖν, τί σοι δοκεῖ; ἔξεστι δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ;(:Του αποστέλλουν λοιπόν τους μαθητές τους μαζί με εκείνους που ανήκαν στο κόμμα του Ηρώδη, και Του είπαν: ‘’Διδάσκαλε, γνωρίζουμε ότι είσαι ειλικρινής και αληθινός και διδάσκεις τον δρόμο του Θεού με βάση την αλήθεια και χωρίς ψέματα, και δεν σε νοιάζει τίποτε, δεν φοβάσαι κανέναν˙ διότι δεν επηρεάζεσαι από σκέψεις και ιδέες ανθρώπων, ούτε χαρίζεσαι σε πρόσωπα). Πες μας λοιπόν, τι γνώμη έχεις; Επιτρέπεται ή δεν επιτρέπεται να δώσουμε κεφαλικό φόρο στον Καίσαρα και να αναγνωρίσουμε έτσι ότι είμαστε υποτελείς και δούλοι του Καίσαρα;’’ [συμπληρωματικό σχόλιο Παν. Τρεμπέλα: 

Τὸ εἶναι καὶ τὸ φαίνεσθαι (ἡ θρησκευτικὴ ὑποκρισία). +Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης.

         

«Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ φαρισαῖοι ὐποκριταί, ὅτι παρομοιάζετε τάφοις κεκονιαμένοις, οἵτινες ἔξωθεν μὲν φαίνονται ὡραῖοι, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ὀστέων νεκρῶν καὶ πάσης ἀκαθαρσίας. οὕτω καὶ ὑμεῖς ἔξωθεν μὲν φαίνεσθε τοῖς ἀνθρώποις δίκαιοι, ἔσωθεν δὲ μεστοί ἐστε ὑποκρίσεως καὶ ἀνομίας» (Ματθ. 23,27-28)

Ο γέροντας ἐπίσκοπος ποὺ σᾶς ὁμιλεῖ, ἀγαπητοί μου, εἶνε πλέον πολὺ μεγάλος, ἐνενήντα ἐτῶν. Ἄρχισα τὸ κήρυγμα νέος, τριανταπέντε ἐτῶν, στὸ Μεσολόγγι, τὴν ἱστορικὴ πόλι ποὺ ἔχει μερικὰ κοινὰ μὲ τὴν ἀκριτική μας Φλώρινα. Πέρασαν ἀπὸ τότε ἑξηντα-πέντε χρόνια. Κήρυξα σὲ πόλεις, σὲ χωριά, σὲ στρατόπεδα, σὲ φυ λακές, σὲ μαθητὰς καὶ μαθήτριες, παντοῦ. Ἐργάστηκα ἀρκετὰ χρόνια. Κάθε κήρυγμά μου διαρκοῦσε πάνω ἀπὸ ἕνα τέταρτο, μερικὰ κρατοῦσαν μία ὥρα καὶ πλέον. Τώρα ἴσως θὰ ἔπρεπε πιὰ λόγῳ γήρατος νὰ ἔχω σταματήσει. Παρ᾽ ὅλες τὶς δυσκολίες συνεχίζω νὰ μιλῶ ὅπως μπορῶ. Τώρα ὅμως δὲν κάνω μεγάλα κηρύγματα· περιώρισα τὴ διάρκεια σὲ λίγα λεπτά.

Ἀκούω ἀπόψε, ὅπως κ᾽ ἐσεῖς, τοὺς ὕμνους τῆς ἀκολουθίας τοῦ Νυμφίου, τοῦ ὄρθρου τῆς Μεγάλης Τρίτης, ποὺ ψάλλουν οἱ ψαλτάδες, καὶ νιώθω ἐ πιταγή· μοῦ θυμίζουν τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ ποὺ ἐπιτάσσει νὰ ἐργάζωμαι. Διαβάστε πάλι τὸ δοξαστικὸ τῶν αἴνων, τὸ ὁποῖο λέει· «Τοῦ κρύψαντος τὸ τάλαντον τὴν κατάκρισιν ἀκούσασα, ψυχή, μὴ κρύπτε λόγον Θεοῦ· κατάγγελλε τὰ θαυμάσια αὐτοῦ, ἵνα πλεονάζουσα τὸ χάρισμα εἰσέλθῃς εἰς τὴν χαρὰν τοῦ Κυρίου σου» (δοξ. αἴν. Μ. Τρ.) . Ὁ ὑμνογράφος μονολογεῖ· στρέφεται στὴν ψυχή του καὶ λέει·

Ἄκουσες, ψυχή μου, στὸ Εὐαγγέλιο (βλ. Ματθ. 25,14-30. Λουκ. 19,11-27) πῶς κατακρίθηκε ἐκεῖνος ὁ ἀμελὴς δοῦλος ὁ ὁποῖος, ἀντὶ νὰ ἀξιοποιήσῃ ὅσο μποροῦσε τὸ τάλαντο ποὺ τοῦ ᾽δωσε ὁ Θεός, αὐτὸς πῆγε καὶ τό ᾽κρυψε μέσα στὸ χῶμα. Μὴν ἀμελεῖς λοιπὸν καὶ μὴν κρύβεις μὲ τὴ σιωπή σου τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Κήρυττε τὰ μεγαλεῖα του· ὥστε, αὐξάνοντας ἔτσι τὸ χάρισμα ποὺ ἔλαβες, ν᾽ ἀξιωθῇς νὰ μπῇς καὶ σὺ στὴ χαρὰ τοῦ Κυρίου σου.