Ο πατρ. Βαρθολομαίος έκανε μνημόσυνο στον τάφο του Πάπα!

 

Το «Αἰωνία ἡ μνήμη» στον τάφο του Πάπα και η ευθύνη του Πατριάρχη

Γεώργιος Αποστολάκης

Η επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στον τάφο του Πάπα Φραγκίσκου, στις 28 Οκτωβρίου 2026, στη βασιλική της Santa Maria Maggiore στη Ρώμη, προστίθεται στη μακρά σειρά των δημόσιων εκδηλώσεων προσεγγίσεώς του προς τον Παπισμό. Το ίδιο το Πατριαρχείο ανακοίνωσε την επίσκεψη και την κατάθεση λουλουδιών στον τάφο του εκλιπόντος. Το κρίσιμο ζήτημα, όμως, που θέτει το βίντεο το οποίο συνοδεύει την είδηση, είναι η ψαλμωδία του «Αἰωνία ἡ μνήμη» υπέρ αυτού. Πρόκειται για ενέργεια με εκκλησιαστικό περιεχόμενο, η οποία απαιτεί εκκλησιαστική εξήγηση.

Ο σεβασμός προς έναν νεκρό και η ανθρώπινη λύπη για την απώλειά του είναι απολύτως κατανοητά. Η δημόσια χρησιμοποίηση, όμως, της ευχής με την οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία αποχαιρετά και μνημονεύει τους κεκοιμημένους της δεν εξαντλείται σε μια έκφραση προσωπικής φιλίας. Ιδίως όταν την ψάλλει ο Οικουμενικός Πατριάρχης, η πράξη αποκτά αναπόφευκτα διδακτική σημασία. Τι διδάσκονται οι πιστοί βλέποντάς την; Ότι οι δογματικές διαφορές εξακολουθούν να αποτελούν ουσιώδες εμπόδιο εκκλησιαστικής κοινωνίας ή ότι μπορούν πλέον να παραμερίζονται στην πράξη;

Η ορθόδοξη αντίθεση προς τις παπικές κακοδοξίες έχει σαφές θεολογικό περιεχόμενο. Δεν αποτελεί κατάλοιπο εθνικών ανταγωνισμών ούτε ανεξήγητη εμμονή σε ένα μακρινό ιστορικό επεισόδιο. Ο άγιος Μάρκος ο Ευγενικός διατύπωσε απερίφραστα την κρίση του για τους Λατίνους: «αἱρετικοί εἰσιν ἄρα, καὶ ὡς αἱρετικοὺς αὐτοὺς ἀπεκόψαμεν». Η Εκκλησία τον τιμά ακριβώς ως υπερασπιστή της πίστεως, ο οποίος αρνήθηκε να υπογράψει την ένωση της Φλωρεντίας. Η τιμή αυτή έχει συνέπειες για τη σημερινή εκκλησιαστική στάση· δεν μπορεί να περιορίζεται σε έναν ετήσιο πανηγυρικό λόγο.

ΠΕΡΙ ΜΝΗΜΟΣΥΝΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ

 

ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Θ. ΚΟΚΟΡΗ

ΠΕΡΙ ΜΝΗΜΟΣΥΝΩΝ

    Η Εκκλησία των Διαμαρτυρομένων και όλες οι παραφυάδες α­κραίες και μη, οι προερχόμενες από την Διαμαρτύρησι αφού απέρριψε συλλήβδην την Ιερά παράδοσι της Εκκλησίας ως δήθεν νοθευθείσα από τις παπικές υπερβολές και μη δυναμένη να ξεχωρίση την γνήσια παράδοσι από την παρεισφρύσασα, απέρριψε μαζί με τα πολλά και ωφέλιμα και τον θεσμό των μνημοσύνων, με αποτέλεσμα να στερή τα τέκνα της από τις ωφέλειες των μνημοσύνων.

Πεντηκοστιανοί, μάρτυρες του Ιεχωβά και λοιπές παραφυάδες προ­σπαθούν να στηρίξουν την άρνησι των μνημοσύνων στην Αγία Γραφή.

Θέσεις αιρετικών

Σαν πρώτο επιχείρημα οι κακόδοξοι και γενικώς οι απορρίπτοντες τα μνημόσυνα, προβάλλουν ως δήθεν αγιογραφική ρήσι το: εν τω Άδη ουκ έστι μετάνοια που δυστυχώς και ένιοι των Ορθοδόξων υιοθετούν. Λέμε σ’ αυτούς ότι ουδαμού στην Γραφή υπάρχει κάτι τέτοιο και τους προκαλούμε να μας αποδείξουν που το βρήκαν γραμμένο. Λέμε σ’ όλους αυτούς ότι εν τω Άδη έγινε μετάνοια. Η παραβολή πλουσίου και Λαζάρου δείχνει την μετάνοια του πλουσίου, αλλά την ανενέργητο και αναποτελεσματική. Η μετάνοια συνοδεύεται και με εξομολόγηση ενώπιον ιερέως και ενώπιον της εκκλησίας. Πέραν του τάφου και στον Άδη ούτε ιερωσύνη ισχύει, ούτε εκκλησία και μυστήρια υπάρχουν. Ταύτα όλα ενεργούν προ του τάφου.

Αλλο επιχείρημα των αιρετικών: Εν δε τω Άδη τις εξομολογήσεταί σοι; (Ψαλ. στ’ 6).

Κατά το χωρίο τούτω, ουδείς εξομολογείται στον Άδη. Αυτό διδά­σκει και η Ορθοδοξία. Καιρός αρμόδιος μετανοίας και εξομολογήσεως είναι προ του θανάτου. Μετά τον θάνατο, είναι καιρός ανταποδόσεως.

«Δια τούτο ουκ έστιν εν τω Άδη εξομολογούμενος, δια το μηκέτι την βοήθειαν συμπαρείναι δια του πνεύματος, νυν μεν γαρ παρείναι δοκεί πως τοις άπαξ εσφραγισμένοις το πνεύμα την εκ της επιστροφής αυτών σωτηρίαν αναμένον τότε δε εξ όλου της βεβηλωσάσης αυτού την χάριν ψυχής αποτμηθήσεται, τούτο γαρ και η εν τω Ευαγγελίω διχοτομία δηλοί» (Μ. Βασίλειος).

Το «ουκ εξομολογήσεταί σοι» είρηται ούχ ότι ουκ εξομολογούμεθα εν τω Άδη, αλλ’ ότι εική τούτο ποιούμεν επεί και ο πλούσιος εξομολογείτο και μετενόει, άλλ’ ουδέν ωφελείτο δια την ακαιρίαν» (Χρυ­σόστομος).

«Περί δε του φάναι τον Προφήτην» «εν δε τω Άδη τις εξομολογηθήσεταί σοι; προειρήκαμεν, ως αι απειλαί φρικώδεις του παντεπόπτου, νικά δε ταύτα η άφατος αυτού φιλανθρωπία, και γαρ μετά το φάναι τον προφήτην ταύτα, γέγονε πάντως εν τω άδη εξομολόγησις, εκείνων, λέγω, των εκεί πιστευσάντων, εν τη σωτηρία) του Δεσπότου καθόδω, ου γαρ απλώς έσωσε πάντας ο ζωοδότης, άλλ’ ως είρηται κάκεί τους πιστεύσαντας» (Δαμασκηνός).

Υπάρχει στον Άδη, λοιπόν, μετάνοια και εξομολόγηση, αλλά άκαιρος και ανενέργητος. Θα μπορούσαμε να παρομοιάσομε τούτο, με τον παραβάτη νόμων, ο οποίος φυλακίζεται, και από της θέσεως εκείνης αδυνατεί να βοηθήσει τον εαυτό του. Όμως οι εκτός φυλακής ιδικοί του μπορούν να βοηθήσουν, αποκαθιστώντας τυχόν ζημίες, πα­ραβάσεις, χρέη κ.λ.π.

Και καθ’ όσον απόκειται τοις ανθρώποις άπαξ αποθανείν, μετά δε τούτο κρίσις (Εβρ. θ’ 27).

Ἡ ψυχὴ μετὰ τὸν θάνατο

Ἀνάλυση τοῦ λόγου περὶ θανάτου τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου Μαξίμοβιτς                    

                                 

Οἱ πρῶτες δύο ἡμέρες μετὰ τὸ θάνατο

Γιὰ διάστημα δύο ἡμερῶν ἡ ψυχὴ ἀπολαύει σχετικῆς ἐλευθερίας καὶ ἔχει δυνατότητα νὰ ἐπισκεφθεῖ τόπους ποὺ τῆς ἦταν προσφιλεῖς στὸ παρελθόν, ἀλλὰ τὴν Τρίτη ἡμέρα μετακινεῖται σὲ ἄλλες σφαῖρες.

Ἐδῶ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἰωάννης ἁπλῶς ἐπαναλαμβάνει τὴ διδασκαλία ποὺ ἡ Ἐκκλησία ἤδη γνωρίζει ἀπὸ τὸν 4ο αἰώνα, ὅταν ὁ ἄγγελος ποὺ συνόδευσε τὸν Ἅγ. Μακάριο Ἀλεξανδρείας στὴν ἔρημο, τοῦ εἶπε, θέλοντας νὰ ἑρμηνεύσει τὴν ἐπιμνημόσυνη δέηση τῆς Ἐκκλησίας γιὰ τοὺς νεκροὺς τὴν Τρίτη ἡμέρα μετὰ θάνατο:

«Ὅταν γίνεται ἡ προσφορὰ τῆς ἀναίμακτης θυσίας (μνημόσυνο στὴ θεία λειτουργία) στὴν Ἐκκλησία τὴν τρίτη ἡμέρα, ἡ ψυχὴ τοῦ κεκοιμημένου δέχεται ἀπὸ τὸν φύλακα ἄγγελό της ἀνακούφιση γιὰ τὴ λύπη ποὺ αἰσθάνεται λόγω τοῦ χωρισμοῦ της ἀπὸ τὸ σῶμα… Στὸ διάστημα τῶν δύο πρώτων ἡμερῶν ἐπιτρέπεται στὴν ψυχὴ νὰ περιπλανηθεῖ στὸν κόσμο, ὁπουδήποτε ἐκείνη ἐπιθυμεῖ, μὲ τὴ συντροφιὰ τῶν ἀγγέλων ποὺ τὴ συνοδεύουν. Ὡς ἐκ τούτου ἡ ψυχή, ἐπειδὴ ἀγαπᾶ τὸ σῶμα, μερικὲς φορὲς περιφέρεται στὸ οἴκημα στὸ ὁποῖο τὸ σῶμα της εἶχε σαβανωθεῖ, περνώντας ἔτσι δύο ἡμέρες ὅπως ἕνα πουλὶ ποὺ γυρεύει τὴ φωλιά του. Ἀλλὰ ἡ ἐνάρετη ψυχὴ πλανιέται σὲ ἐκεῖνα τὰ μέρη στὰ ὁποῖα συνήθιζε νὰ πράττει ἀγαθὰ ἔργα. Τὴν τρίτη ἡμέρα, Ἐκεῖνος ὁ Ὁποῖος ἀνέστη ὁ Ἴδιος τὴν τρίτη ἡμέρα ἀπὸ τοὺς νεκροὺς καλεῖ τὴν ψυχὴ τοῦ Χριστιανοῦ νὰ μιμηθεῖ τὴ δική Του ἀνάσταση, νὰ ἀνέλθει στοὺς Οὐρανοὺς ὅπου θὰ λατρεύει τὸ Θεὸ ὅλων.»

Στὴν Ὀρθόδοξη νεκρώσιμη ἀκολουθία, ὁ Ἅγ. Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς περιγράφει παραστατικὰ τὴν κατάσταση τῆς ψυχῆς ἡ ὁποία, ἔχοντας μὲν ἀφήσει τὸ σῶμα ἀλλὰ παραμένοντας στὴ γῆ, εἶναι ἀνίκανη νὰ ἐπικοινωνήσει μὲ τοὺς ἀγαπημένους της τοὺς ὁποίους βλέπει: «Οἴμοι, οἷον ἀγῶνα ἔχει ἡ ψυχὴ χωριζόμενη ἐκ τοῦ σώματος! Οἶμοι, πόσα δακρύει τότε, καὶ οὐχ ὑπάρχει ὁ ἐλεῶν αὐτήν! Πρὸς τοὺς ἀγγέλους τὰ ὄμματα ρέπουσα, ἄπρακτα καθικετεύει πρὸς τοὺς ἀνθρώπους τὰς χεῖρας ἐκτείνουσα, οὐκ ἔχει τὸν βοηθοῦντα. Διό, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ἐννοήσαντες ἡμῶν τὸ βραχύ της ζωῆς, τῷ μεταστᾶντι τὴν ἀνάπαυσιν, παρὰ Χριστοῦ αἰτησώμεθα, καὶ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὸ μέγα ἔλεος».

Σὲ γράμμα του πρὸς τὸν ἀδελφὸ μιᾶς ἀποθνήσκουσας γυναίκας, ὁ Ὅσιος Θεοφάνης ὁ Ἔγκλειστος γράφει: «Ἡ ἀδελφή σου δὲν θὰ πεθάνει. Τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου πεθαίνει, ἀλλὰ ἡ προσωπικότητά του συνεχίζει νὰ ζεῖ. Ἁπλῶς μεταφέρεται σὲ μία ἄλλη τάξη ζωῆς… Δὲν εἶναι ἐκείνη ποὺ θὰ βάλουν στὸν τάφο. Ἐκείνη βρίσκεται σὲ ἕναν ἄλλο τόπο ὅπου θὰ εἶναι ἀκριβῶς τὸ ἴδιο ζωντανὴ ὅσο καὶ τώρα. Τὶς πρῶτες ὧρες καὶ ἡμέρες θὰ βρίσκεται γύρω σου. Μόνο ποὺ δὲν θὰ λέει τίποτα καὶ ἐσὺ δὲν θὰ μπορεῖς νὰ τὴν δεῖς. Θὰ εἶναι ὅμως ἀκριβῶς ἐδῶ. Νὰ τὸ ἔχεις αὐτὸ στὸ νοῦ σου. Ἐμεῖς ποὺ μένουμε πίσω θρηνοῦμε γιὰ τοὺς κεκοιμημένους, ὅμως γιὰ ἐκείνους τὰ πράγματα εἶναι ἀμέσως πιὸ εὔκολα. Εἶναι πιὸ εὐτυχισμένοι στὴ νέα κατάσταση. Ὅσοι ἔχουν πεθάνει καὶ κατόπιν ἐπαναφέρθηκαν στὸ σῶμα διαπίστωσαν ὅτι τὸ σῶμα ἦταν μία πολὺ στενάχωρη κατοικία. Καὶ ἡ ἀδελφή σου θὰ αἰσθάνεται ἔτσι. Εἶναι πολὺ καλύτερα ἐκεῖ, καὶ ἐμεῖς νοιώθουμε ὀδύνη σὰν νὰ τῆς ἔχει συμβεῖ κάτι ἀπίστευτα κακό! Θὰ μᾶς κοιτάζει καὶ σίγουρα θὰ μένει κατάπληκτη μὲ τὴν ἀντίδρασή μας».

Κατάντησαν την Εκκλησία θεατρική παράσταση!

Οι άμοιροι επιβάτες του δουλεμπορικού της Πύλου βρίσκονται τώρα στα χέρια του μόνου δικαίου  και ελεήμονος Θεού. Αλλά από πότε τελείται τρισάγιο σε μη ορθόδοξους ή και μάλιστα μη Χριστιανούς; Δεν σέβονται τίποτα πια αυτοί οι στυγνοί επαγγελματίες που τελούν ακολουθίες έτσι, για το θεαθήναι, για πολιτικούς λόγους και για την προσωπική τους προβολή;

A.T.

Τρισάγιο για τους ναυαγούς της Πύλου από τον Μεσσηνίας Χρυσόστομο (ΦΩΤΟ)

Στην προβλήτα του λιμανιού της Καλαμάτας, στο σημείο που από την περασμένη Τετάρτη έχουν στραφεί τα βλέμματα και η σκέψη όλων μας, εκεί που η ζωή με τον θάνατο στάθηκαν αντίκρυ ο ένας στον άλλον, εκεί τελέσθηκε, το μεσημέρι της Κυριακής 18 Ιουνίου, από τον Σεβ. Μητροπολίτη Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομο, τρισάγιο στη μνήμη των θυμάτων του τραγικού ναυαγίου που έλαβε χώρα το βράδυ της περασμένης Τρίτης, ανοικτά της Πύλου.

Τον Σεβασμιώτατο πλαισίωσαν ο Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας Αρχιμ. Φίλιππος Χαμαργιάς, ο προϊστάμενος του Ιερού Ναού Αναλήψεως του Χριστού Καλαμάτας και ο Διάκονος Θεόφιλος Κυριάκος.

Παρόντες εκ του πολιτικού κόσμου, η πρ. Υπουργός Παιδείας κ. Νίκη Κεραμέως, οι Βουλευτές Κωνσταντίνος Καραγκούνης και Μίλτος Χρυσομάλλης, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου κ. Παν. Νίκας, πλήθος μελών του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαμάτας και του Περιφερειακού Συμβουλίου Πελοποννήσου, εθελοντές και εθελόντριες του Ερυθρού Σταυρού, ο Λιμενάρχης Καλαμάτας κ. Νικόλαος Κωνσταντέλλης, ο Αστυνομικός Διευθυντής Μεσσηνίας κ. Δημ. Ροΐδης και αρκετοί κάτοικοι της περιοχής.