Ποιός είναι ο σκοπός της πίστεως; Η σωτηρία της ψυχής. Ποιος είναι ό καρπός της πίστεως; Η σωτηρία της ψυχής. Επομένως, δεν προσκολλώμεθα στην πίστη για την πίστη, αλλά για τη σωτηρία των ψυχών μας. Κανείς δεν ταξιδεύει χάριν του δρόμου, αλλά επειδή κάποιος ή κάτι τον περιμένει στην άλλη άκρη του δρόμου. Κανείς δεν πετάει ένα σχοινί στο νερό, μέσα στο οποίο κάποιος πνίγεται, χάριν του σχοινιού αλλά χάριν εκείνου ο οποίος πνίγεται. Ο Θεός μας έδωσε την πίστη σαν ένα δρόμο, στο τέλος του οποίου οι ταξιδιώτες θα λάβουν τη σωτηρία των ψυχών τους. Ο Θεός εξέτεινε την πίστη σαν ένα σχοινί σ’ εμάς, οι οποίοι πνιγόμαστε στα μαύρα νερά της αμαρτίας, της άγνοιας και των παθών, ώστε με τη βοήθεια της πίστεως να σώσουμε τις ζωές μας.
ΑΓΙΟΣ ΣΥΜΕΩΝ Ο ΝΕΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ
ΣΤΟ ΡΗΤΟ: «ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΠΡΟΓΝΩΡΙΣΕ,ΤΟΥΤΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΡΙΣΕ»
εισαγωγικό entaksis: Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί ένα σημαντικό θεολογικό έργο, το οποίο καταπιάνεται με ένα κρίσιμο ζήτημα της χριστιανικής πίστης. Της προόρισης και της ελεύθερης βούλησης, το οποίο έχει γεννήσει πλήθος αιρέσεων. Μέσα από την διδακτική γλώσσα του, ο άγιος Συμεών ανατρέπει την πεποίθηση ότι η σωτηρία είναι προκαθορισμένη από τον Θεό. Αντιπαραθέτει την ιδέα της «ματαιότητας του κόπου» με την αποφασιστική σημασία της μετάνοιας και της προσωπικής προσπάθειας. Χρησιμοποιώντας παραδείγματα από την Αγία Γραφή και την αναλογία ενός βασιλιά που παρακολουθεί αθλητικούς αγώνες, ο άγιος λέει ότι η πρόγνωση του Θεού δεν είναι η αιτία της σωτηρίας ή της απώλειας ενός ανθρώπου, αλλά το αποτέλεσμα της ελεύθερης επιλογής του. Η ουσία του κειμένου είναι μια πρόσκληση προς τον άνθρωπο να αναλάβει την ευθύνη για τη ζωή του, να απορρίψει τις «αμαρτωλές προφάσεις» και να ανταποκριθεί στο κάλεσμα του Χριστού με πίστη και θέληση.
Προτρεπτικός πρώτον για την μετάνοια, στο ρητό του
Αποστόλου, «αυτούς πού προγνώρισε, τούτους και
προόρισε» και στα επόμενα και εναντίον εκείνων
πού διαστρεβλώνουν και αυτό και όλην την θεία Γραφή
Άκουσα πολλούς από τους ανθρώπους να λένε: «επειδή», λέγει, «αυτούς που προγνώρισε ο Θεός, τούτους και προόρισε, και όσους προόρισε αυτούς και εκάλεσε, και όσους εκάλεσε αυτούς και εδόξασε, ποιο θα είναι το όφελός μου εάν καταβάλλω πολλούς κόπους, εάν επιδείξω επιστροφή και μετάνοια, εφ’ όσον δεν είμαι προγνωρισμένος από τον Θεό ούτε προορισμένος να σωθώ και να γίνω σύμμορφος της δόξας του Υιού του και Θεού;».
Προς αυτούς φυσικά πρέπει να απαντήσουμε και να πούμε: «Άνθρωποι, γιατί δεν σκέπτεσθε αυτά που σας σώζουν αλλά εκείνα που σας καταστρέφουν, και εκλέγοντας τα δυσνόητα χωρία της θεόπνευστης Γραφής τα παρερμηνεύετε και τα διαστρεβλώνετε και τα αντιλαμβάνεσθε προς απώλειά σας; Δεν ακούτε τον Σωτήρα που καθημερινά αναβοά: «ζω εγώ, διότι δεν θέλω εκουσίως τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά το να επιστρέψει και να ζει αυτός»; Δεν τον ακούτε που λέγει: «μετανοείτε, διότι επλησίασε η βασιλεία των ουρανών», και πάλι: «αλήθεια σας λέγω, χαρά γίνεται στον ουρανό όταν ένας αμαρτωλός μετανοεί»;
