ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΕΥΓΕΝΙΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΗ ΠΡΟΣ ΚΛΑΙΡΚΙΟ
ΑΒΡΑΑΜ ΜΟΝΑΧΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
Εδιάβασα, ότι κατά το τέλος τού ιδ’ αιώνος, έτος 1405, ο πόλεμος των Σαρακηνών για την κατάληψη της Ιερουσαλήμ, ο οποίος υπεκινήθη από τους Λατίνους, όχι μόνον έγινε αιτία πολλής καταστροφής για την Ανατολική Εκκλησία, αλλά και για τη Δυτική. Καθότι οι τότε Πάπες της Ρώμης» επειδή ευρήκαν την ευκαιρία να ενεργήσουν, για να μη τεθούν υπό την εξουσία κανενός, κινούσαν πάντα λίθον, ώστε να επιτύχουν να υποταχθούν σε αυτούς όλοι οι άλλοι. Διότι όσον ο πόλεμος παρετείνετο και οι χριστιανοί της Δύσεως κατέφευγον στην Ανατολή, τόσον oι Πάπες επετίθεντο, καθώς μαρτυρεί ο Όθων Επίσκοπος Φρισιγένσης, και ο Αββάς Ουρσπεργένσης, οι οποίοι εξιστορούσαν τη βίαιη συμπεριφορά των Παπών. Τόσα δε κακά προξένησε ο πόλεμος αυτός στην Δύση δια των επιβουλών των Παπών, ώστε ο Αντώνιος ο Κόκκος στην αρχή τού Δ’ βιβλίου της Θ’ εννάδος, να ειπή ότι κατά την εποχή τού (Πάπα) Πασχάλη τού Β’ ο Φλουέντιος ο επίσκοπος της Ιταλικής πόλεως Φλωρεντίας, εβεβαίωνε χωρίς αμφιβολία, ότι εγεννήθη ο Αντίχριστος.
Εδιάβασα (ακόμη), ότι στην Ανατολή, με αφορμή δήθεν την ευσέβεια, προέβαλαν οι Πάπες Πατριάρχες στις Εκκλησίες και έπραξαν όσα άλλα ενόμιζαν ότι τους συνέφεραν, για να υποταχθούν οι Ορθόδοξοι στον ανομότατο ζυγό του Πάπα. Γι’ αυτό ο Ευγένιος ο Γ’ έλεγε: αυτός ο πόλεμος, αν και για τίποτε άλλο δεν ήταν ωφέλιμος, όμως μας ωφελεί, διότι βοηθεί να τοποθετηθούν Λατίνοι ποιμένες στις Εκκλησίες της Ανατολής. Αλλά και διότι όχι μόνον έβλαψαν την Εκκλησία της Ανατολής δι’ αυτού τού άνομου πολέμου, αλλά και την αυτοκρατορία. Διότι βλέποντας ο Ιννοκέντιος ο Γ την διχόνοια που είχε τότε το βασίλειο της Κωνσταντινουπόλεως, παρακίνησε το στράτευμα, το οποίο ήταν έτοιμο για τον Συριακό πόλεμο, να στραφή κατά της Κωνσταντινουπόλεως˙ και αυτό το γράφει και ο Χωνιάτης.
