Οἱ αἰτίες τῶν λογισμῶν, Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σῦρος

                                

Ἡ κίνηση τῶν λογισμῶν στὸν ἄνθρωπο σὲ τέσσερις αἰτίες ὀφείλεται. Πρώτη αἰτία εἶναι τὸ φυσικὸ θέλημα τοῦ σώματος (τῆς σάρκας). Δεύτερη εἶναι ἡ φαντασία ποὺ προκαλοῦν τὰ αἰσθητὰ πράγματα τοῦ κόσμου, ποὺ ἀκοῦμε καὶ βλέπουμε. Τρίτη εἶναι οἱ ἐμπειρίες ποὺ εἴχαμε στὴν ζωή μας καὶ τὰ παραστρατήματα τῆς ψυχῆς, ποὺ τριγυρίζουν στὸ νοῦ μας, καὶ τέταρτη, οἱ προσβολὲς τῶν δαιμόνων, ποὺ ἐκμεταλλεύονται τὶς παραπάνω τρεῖς αἰτίες καὶ μᾶς πολεμοῦν νὰ μᾶς ρίξουν σὲ ὅλα τὰ πάθη. Γι’ αὐτὸ ὁ ἄνθρωπος, μέχρι νὰ πεθάνει, δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι χωρὶς πειρασμοὺς καὶ χωρὶς πόλεμο.

Σκέψου τώρα καὶ κρῖνε: Προτοῦ νὰ φύγει ὁ ἄνθρωπος ἀπ’ αὐτὴ τὴ ζωή, εἶναι ἐνδεχόμενο νὰ καταργηθεῖ μία ἀπὸ τὶς τέσσερις αὐτὲς αἰτίες; καὶ ἀκόμη: Εἶναι δυνατό, τὸ σῶμα μας νὰ μὴν ἀναγκασθεῖ νὰ ἐπιθυμήσει κάποιο ἀπὸ τὰ κοσμικὰ πράγματα;

Ἐὰν λοιπὸν εἶναι παράλογο νὰ σκεφθοῦμε κάτι τέτοιο γιὰ τὸ σῶμα μας, μιὰ καὶ ἡ ἀνθρώπινη φύση ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ τὰ πράγματα τοῦ κόσμου, εἶναι ἑπόμενο ὅτι τὰ πάθη παίρνουν ἀφορμὲς καὶ δουλεύουν σὲ κάθε ζωντανὸ ἄνθρωπο, εἴτε τὸ θέλει εἴτε δὲν τὸ θέλει. Γι’ αὐτὸ εἶναι ἀνάγκη κάθε ἄνθρωπος νὰ προφυλάγεται μήπως καὶ πέσει ὄχι σὲ ἕνα μόνο πάθος, ποὺ τὸν πολιορκεῖ συνεχῶς, οὔτε σὲ δύο, ἀλλὰ καὶ σὲ περισσότερα, ἐπειδὴ φοράει ἀδύνατο σῶμα.

Ὅσοι νίκησαν τὰ πάθη μὲ τὴν ἄσκηση στὶς ἀρετές, ἂν καὶ ἐνοχλοῦνται ἀπὸ τοὺς λογισμοὺς καὶ ἀπὸ τὶς προσβολὲς τῶν τεσσάρων αἰτιῶν ποὺ ἀναφέραμε, παραμένουν ἀνίκητοι. Κι αὐτό, γιατί ἔχουν μέσα τους τὴ δύναμη τοῦ Θεοῦ καὶ ἁρπάζεται ὁ νοῦς τους σὲ μνῆμες ἅγιες καὶ θεϊκές. (319).

Πού εντοπίζεται ο αγώνας;

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στις Κιρκιζάτες, στις 17/3/1985)

Σήμερα είναι η εορτή της προσκυνήσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού. Έχει ταχθεί η προσκύνηση του Τιμίου Σταυρού στην μέση της Σαρακοστής για τον εξής λόγο: Ο Σταυρός είναι το σύμβολο της θυσίας. Γιατί ο Χριστός ήρθε στον κόσμο, για μας και για την σωτηρία μας. «Δι' ημάς τους ανθρώπους και δια την ημετέραν σωτηρίαν», όπως λέμε στο Σύμβολο της Πίστεως. Και σταυρώθηκε για να μας απαλλάξει από τον κίνδυνο της αιωνίου καταδίκης, να μας ελευθερώσει από τον Άδη και από τον θάνατο και να μας οδηγήσει στην αιώνια ζωή. Να μας δώσει την ελπίδα της αθανασίας.

Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, για να μας ελευθερώσει από την αμαρτία, υπέφερε στην επίγεια ζωή Του. Και υπέφερε τις τελευταίες ημέρες ακόμα περισσότερο. Υπέμεινε εμπτυσμούς, χτυπήματα, ραπίσματα, βρισιές, μαστίγωση, κακοποίηση και τον θάνατο επάνω στον Σταυρό, για την σωτηρία μας. Και μας υπέδειξε, ότι ο άνθρωπος που θέλει να σώσει την ψυχή του πρέπει να τον ακολουθεί. Είπε: «Όστις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθήτω μοι». Όποιος θέλει να Με ακολουθήσει στην αιώνια δόξα κοντά στον Πατέρα, ας Με ακολουθήσει.

Πώς θα Με ακολουθήσει; Παίρνοντας τον σταυρό του. «Αράτω τον σταυρόν αυτού». Και μάλιστα, ξέρετε τι είπε ο Χριστός; Αυτό τον σταυρό, δεν τον παίρνουμε μια φορά στην ζωή μας, αλλά «καθ' ημέραν». Κάθε μέρα να κρατάει ο άνθρωπος τον σταυρό του.

Τι σημαίνει αυτό; Προσέξτε: Σταυρός μας δεν είναι κάτι που θα μας επιβάλλουν οι άλλοι, μια τιμωρία, ένα θάνατο, κάποιο κακό που θα μας προκαλέσουν και εμείς δεν θα το θέλουμε. Αλλά σταυρός μας, είναι κυρίως ο αγώνας που θα κάνουμε εναντίον του αμαρτωλού εαυτού μας. Ποιος είναι ο αμαρτωλός εαυτός μας;

Μία ομιλία που πρέπει να διαβάσει κάθε Χριστιανός που αγωνίζεται να βελτιωθεί πνευματικά και να σωθεί!

 

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου από τη σειρά «Ομιλίες εις προσκυνητάς» με θέμα:

«ΠΟΡΕΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΟΣ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 20-12-1986] [Σειρά Δ 52 Α+Β]    

          

       Όπως γνωρίζετε, για να μπορούμε να φθάσομε να επανορθώσομε το «κατ’ εἰκόνα», που ο Θεός μάς έβαλε μέσα μας και να φθάσομε εις το «καθ’ ὁμοίωσιν», που είναι ο σκοπός και ο προορισμός της ζωής μας, πρέπει να καταβάλομε αγώνα. Ο άνθρωπος μέσα εις τον Παράδεισον, ο Αδάμ, δεν είχε να καταβάλει κανένα αγώνα προκειμένου να τηρήσει την εντολή του Θεού και να ασκήσει γενικά την αρετή. Αλλά από την στιγμή που έπεσε, δημιουργήθηκε ένας πολύς κόπος προκειμένου να ανορθωθεί, ένας αγώνας.

      Γι’ αυτόν τον λόγο, για ότι η εικόνα του Θεού, όπως σας είπα που είναι πεσμένη πλέον - η εικόνα του Θεού είναι ο άνθρωπος- πρέπει να αγωνιστεί πάρα πολύ για να ανορθωθεί. Φυσικά ο άνθρωπος μόνος του δεν μπορεί να ανορθώσει την εικόνα του Θεού, τον εαυτόν του δηλαδή. Χρειάζεται ένα στοιχείο. Χρειάζεται την χάρη του Θεού. Η χάρις του Θεού δεν θα ήρχετο ποτέ, εάν δεν υπήρχε μία συμφιλίωσις του ανθρώπου με τον Θεό. Και αυτή η συμφιλίωσις έγινε με την Ενανθρώπηση του Υιού του Θεού. Γι'αυτό ήρθε ο Υιός του Θεού εις τον κόσμον. Δια να φέρει την χάρη. Να ΄ρθει το Πνεύμα του Θεού να μας βοηθήσει.

     Γι'αυτό ο Κύριος είπε: «Συμφέρει να φύγω τώρα, δια να έλθει ο άλλος Παράκλητος, το Πνεύμα το Άγιον, Εκείνο το Οποίο θα σας βοηθήσει στον αγώνα σας, θα πάρετε την χάρη του Θεού και θα φθάσετε εις την Βασιλείαν που σας έχω ήδη ανοίξει με την δική μου άνοδο ως άνθρωπος, για να ακολουθήσετε κι εσείς τον ίδιο δρόμο». Διότι ποιος μπορούσε να φθάσει στην Βασιλεία του Θεού, εάν τον δρόμον δεν τον άνοιγε Αυτός ο Υιός του Θεού με την Ενανθρώπησή Του; Διότι ως Θεός φυσικά είναι στη Βασιλεία Του. Και ο δρόμος για τον άνθρωπο είναι κλειστός. Έπρεπε να ανοιχθεί από άνθρωπο αυτός ο δρόμος. Δηλαδή να νικηθεί ο θάνατος, να αφθαρτισθεί ο άνθρωπος και να συμφιλιωθεί με τον Θεό. Αυτά τα τρία έργα τα εργάστηκε ο Χριστός με την Ενανθρώπησή Του, με τον θάνατό Του και με την Ανάστασή Του και με την Ανάληψή Του. Μας άνοιξε, λοιπόν, τον δρόμο. Είδατε; Κατέβηκε στη Γη, όπως λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, δια της πύλης της Βηθλεέμ. Και ανέβηκε εις τον ουρανόν δια της πύλης του Όρους των Ελαιών. Γιατί από εκεί ανελήφθη. Κατέβηκε και ανέβηκε.  Είναι ὁ καταβὰς καὶ ἀναβάς. Και σ’ αυτό το ανέβασμα παίρνει κι εμάς μαζί Του.

    Έτσι έχομε την Χάρη του Θεού. Σε μας, όμως, τι μένει; Σε μας μένει βεβαίως η προσπάθεια.