Θεοτόκε, Παρθένε, Βασίλισσα παγκόσμια!

                               Ρωμανὸς ὁ Μελωδὸς

Ἐλᾶτε, οἱ πιστοὶ ὅλοι, ἂς προσκυνήσουμε

 τὸ Χριστὸ Σωτήρα καὶ Ἐλεήμονα.

Αὐτὸν ὑμνοῦν τὰ πλήθη τῶν Ἀγγέλων

καὶ αὐτὸν δοξολογοῦν οἱ μυριάδες τῶν Ἀσωμάτων.

Θεοτόκε, Παρθένε, Βασίλισσα παγκόσμια,

μὴν περιφρονήσεις ἐμᾶς πού σοῦ δεόμαστε,

χτυπημένοι ἀπ’ τὰ κύματα τὰ μεγάλα τῆς ζωῆς

καὶ ἕρμαιοι τοῦ ἀσταθοῦς θηρίου.

Ὦ ἀνωτέρα τῶν ἄνω Δυνάμεων,

Περιστερὰ ἀπ’ τὸ Πνεῦμα χρυσωμένη,

καμάρι καὶ χαρὰ τῶν Ἀποστόλων,

συμφωνία τῶν Προφητῶν καὶ τῶν Μαρτύρων,

Βοήθεια τοῦ κόσμου ὄλου,

Πύργε ντυμένε χρυσάφι καὶ πολύτιμε,

Πόλη δωδεκάπορτη, καὶ Παράδεισε,

Κιβωτὲ πανευωδίαστε τοῦ Πνεύματος.

Τεῖχος ἅγιο ἄπαρτο, καὶ στήριγμα,

ὀχυρὸ τῶν θρήσκων ψυχῶν

καὶ Φυλακτήριο τῶν ἁγνῶν τῶν σωμάτων.

Σὲ τιμοῦμε, Βασίλισσα ἄσπιλη,

καὶ ὑμνοῦμε τὸ Γιό σου καὶ Κύριο,

τὸ Χριστό, τὸ μόνο Φίλο τῶν ἀνθρώπων,

γιὰ νὰ ‘βρουμε χάρη κι ἔλεος

τὴ μέρα τῆς κρίσης, ὦ Βασίλισσα…

Τότε, Κύριε, Κύριε σῶσε με

κι ἀπ’ τὴ φωτιὰ τὴν ἄσβεστη λύτρωσέ με.

Ἂς μπορῶ νὰ δῶ τὴ θεία σου εἰκόνα,

μὲ καθαρὴ συνείδηση, καὶ ν’ ἀναφωνήσω:

Σὲ σένα ἁρμόζει τιμὴ καὶ προσκύνηση,

στὸν Πατέρα, στὸ Γιὸ καὶ στὸ Πνεῦμα,

ἀπ’ ὅλη τὴν κτίση καὶ πάντα,

στοὺς αἰῶνες τοὺς ἀτέλειωτους, ὦ Φίλε τῶν ἀνθρώπων.

Μεταφράσεις: Ἀρχιμ. Ἰγνατίου Σωτηριάδη ἀπὸ τὸ βιβλίο «Georges Gharib: Οἱ εἰκόνες τῆς Παναγίας. Ἱστορία καὶ λατρεία», Ἐκδόσεις Τέρτιος, Κατερίνη 1997

Κοντάκιον Ρωμανού του Μελωδού «Εἰς τήν σταύρωσιν». Ένα χριστολογικό ποίημα.

Βασιλείου Τουλουμτσή, υπ. διδάκτορος Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ

Σύμφωνα με τη γραφίδα του καθηγητού Παντελή Πάσχου «έξω από την Εκκλησία, ο Σταυρός ή η Μεγάλη Εβδομάδα γίνεται λογοτεχνία, γίνεται θέατρο ή κινηματογράφος, γίνεται στοχαστική διάλεξη ή δημοσιογραφικό άρθρο, γίνεται ευκαιρία για να δοκιμάσει κανείς τις ικανότητές του μ᾿ έναν τρόπο – οποιοδήποτε– επάνω σ᾿ ένα σοβαρό θέμα. Και μόνο μέσα από τις ιερές Ακολουθίες και τη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας μας, μπορεί ο άνθρωπος να φτάσει στην κορφή της πνευματικής φιλοσοφίας και στη δόξα της Αναστάσεως, ανεβαίνοντας τον ανηφορικό δρόμο του Γολγοθά και περνώντας πνευματικά μέσα από την αγωνία της Σταυρώσεως».

Χαρακτηριστική περίπτωση εκκλησιοποίησης της τέχνης αποτελεί αναμφισβήτητα ο Ρωμανός ο Μελωδός, ο οποίος αξιοποιεί την ποίηση ως γόνιμο εργαλείο και ασίγητο στόμα της Εκκλησίας. Ως εκκλησιαστικός ποιητής χρησιμοποιεί το καλλιτεχνικό και συγγραφικό του τάλαντο μπολιασμένο στη εν γένει λειτουργική ζωή της Εκκλησίας, θέλοντας να προβάλλει με ιδιαίτερο τρόπο τη δογματική διδασκαλία της, απαντώντας παράλληλα σε συγκεκριμένες αποκλίσεις των ημερών του, που αφορούν την πίστη της Εκκλησίας. Ένα εξαίσιο δείγμα αποτελεί το κοντάκιο που συνέγραψε «εἰς τήν Σταύρωσιν».

Το χαρακτηριστικό γνώρισμά του είναι ότι σε μορφή «θεατρικού δράματος» προσωποποιεί τον διάβολο, τον θάνατο και όλους όσους συνέπραξαν στην παράδοση και σταύρωση του Ιησού, ενώ διαμέσου των μεταξύ τους γενομένων διαλόγων, επιδιώκει να διατρανώσει, στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα, το βαθύτερο περιεχόμενο της χριστολογίας, το πραγματικό δηλαδή της ένωσης των δύο φύσεων στην Υπόσταση του Λόγου καθώς επίσης και τις συνέπειες αυτής της ένωσης ως προς τη σωτηρία του ανθρώπου.

Θεοτόκε, Παρθένε, Βασίλισσα παγκόσμια!

Ρωμανὸς ὁ Μελωδὸς

Ἐλᾶτε, οἱ πιστοὶ ὅλοι, ἂς προσκυνήσουμε

τὸ Χριστὸ Σωτήρα καὶ Ἐλεήμονα.

Αὐτὸν ὑμνοῦν τὰ πλήθη τῶν Ἀγγέλων

καὶ αὐτὸν δοξολογοῦν οἱ μυριάδες τῶν Ἀσωμάτων.

Θεοτόκε, Παρθένε, Βασίλισσα παγκόσμια,

μὴν περιφρονήσεις ἐμᾶς πού σοῦ δεόμαστε,

χτυπημένοι ἀπ’ τὰ κύματα τὰ μεγάλα τῆς ζωῆς

καὶ ἕρμαιοι τοῦ ἀσταθοῦς θηρίου.