Φωτογραφία: ΕΟΔΣυγγραφέας: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΡΑΚΑΚΗΣ
Η Αναγέννηση και η Μεταρρύθμιση συνέβαλαν στη διάλυση της Ορθόδοξης παράδοσης, ανοίγοντας τον δρόμο στη σύγχρονη επιστήμη ως νέα «πίστη» και κοσμοθεωρία.
3η Διάλεξη - Ε’ ΜΕΡΟΣ - Επιστήμη
Η Αναγέννηση όσο και η Μεταρρύθμιση, παρότι είναι τα πιο εντυπωσιακά κινήματα αυτής της περιόδου, στην πραγματικότητα δεν είναι τα πιο σημαντικά. Απλώς συνεχίζουν το έργο της διάλυσης που είχαν αρχίσει οι Μεσαιωνικοί χρόνοι, τη διάλυση της Ορθόδοξης Χριστιανοσύνης. Και τα δύο μάλιστα εμπόδισαν το κύριο κίνημα της εποχής της Αναγέννησης, δηλαδή την άνοδο της σύγχρονης επιστημονικής κοσμοθεωρίας. Ο ανθρωπισμός την εμπόδισε επειδή ήταν απορροφημένος από τα αρχαία κείμενα και πίστευε ότι οι αρχαίοι ήταν σοφότεροι από τους νεότερους· και ο Προτεσταντισμός την εμπόδισε εξαιτίας του στενού δογματισμού του. Η άνοδος όμως της νέας επιστήμης είναι το πραγματικά καινούργιο και σημαντικό φαινόμενο αυτής της περιόδου, και αυτό θα έχει τις μεγάλες συνέπειες στους επόμενους αιώνες.
Η επιστήμη έγινε σημαντική επειδή ο άνθρωπος, έχοντας απελευθερωθεί από την Ορθόδοξη Παράδοση, έστρεψε πλέον την προσοχή του προς τον εξωτερικό κόσμο. Αυτή η στροφή προς τον κόσμο πήρε μερικές φορές μορφές κατάφωρα ειδωλολατρικές και ανήθικες. Αλλά η κοσμικότητα αυτή εκδηλώθηκε επίσης με την άνοδο της βιομηχανίας και του καπιταλισμού και με το κύμα εξερευνήσεων, την ανακάλυψη της Αμερικής κ.ο.κ. Αυτές οι κινήσεις ήταν που θα άλλαζαν το πρόσωπο της γης στους αιώνες που θα ακολουθούσαν. Θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για το «ζυμάρι» της κοσμικότητας που έμελλε να διαποτίσει ολόκληρο τον κόσμο και να του δώσει τη σημερινή του νοοτροπία, η οποία στερείται εντελώς την παραδοσιακή ορθόδοξη αίσθηση του φόβου του Θεού και είναι, στην πραγματικότητα, κυριευμένη από την ελαφρότητα.
Ο Προτεσταντισμός είναι γεμάτος από αυτό το πνεύμα, κάτι που μπορεί να παρατηρήσει κανείς αν συγκρίνει τη συμπεριφορά ενός προτεστάντη πάστορα με εκείνη ενός ορθόδοξου ιερέα. Ο καθολικός ιερέας επίσης έχει αυτό το κοσμικό ύφος· και ορθόδοξοι ιερείς που χάνουν το άρωμα της Ορθοδοξίας πέφτουν στο ίδιο ανάλαφρο, «τζαζ», σύγχρονο αίσθημα, την επιρροή δηλαδή της κοσμικότητας. Αυτή η επιρροή είναι που κάνει δυνατά πράγματα όπως η Ντίσνευλαντ, πράγματα που οποιοσδήποτε λογικός άνθρωπος του Μεσαίωνα ή της Αναγέννησης, και πολύ περισσότερο μέσα στην παραδοσιακή χριστιανική κοινωνία, θα θεωρούσε παραλογισμό.
