Η Πεντηκοστή μάς υπενθυμίζει ότι η χριστιανική ζωή δεν είναι ηθικό σύστημα ούτε ιδεολογία, αλλά μετοχή στη ζωοποιό χάρη του Τριαδικού Θεού.

Κυριακή της Πεντηκοστής: Ιωάννης 7:37-52, 8:12

Η ευαγγελική περικοπή της Κυριακής της Πεντηκοστής μάς εισάγει στο μυστήριο της παρουσίας και της ενέργειας του Αγίου Πνεύματος. Ο ευαγγελιστής Ιωάννης τοποθετεί τα λόγια του Χριστού κατά την τελευταία και μεγάλη ημέρα της εορτής της Σκηνοπηγίας, όταν ο Ιησούς αναφωνεί: «ἐάν τις διψᾷ, ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω». Η εικόνα της δίψας είναι καίρια: φανερώνει την υπαρξιακή ανάγκη του ανθρώπου για ζωή αληθινή, για κοινωνία με τον Θεό, για πληρότητα που δεν μπορεί να προσφέρει ο κόσμος.

Ο Χριστός δεν παρουσιάζεται απλώς ως διδάσκαλος που δείχνει έναν δρόμο· παρουσιάζεται ως η ίδια η πηγή της ζωής. Όποιος πιστεύει σε Αυτόν, λέει η Γραφή, «ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος». Και ο ίδιος ο ευαγγελιστής ερμηνεύει ότι ο λόγος αυτός αναφέρεται στο Άγιο Πνεύμα, το οποίο επρόκειτο να λάβουν οι πιστεύοντες σε Αυτόν. Εδώ βρίσκεται η σημασία της Πεντηκοστής: το Άγιο Πνεύμα δεν δίνεται ως μια εξωτερική δύναμη, αλλά ως εσωτερική δωρεά ζωής, που μεταμορφώνει τον άνθρωπο και τον καθιστά φορέα της θείας χάριτος.

Η αναφορά σε «ποταμούς ύδατος ζώντος» δείχνει αφθονία, κίνηση και καρποφορία. Η χάρη του Πνεύματος δεν παραμένει στάσιμη. Όταν κατοικεί στον άνθρωπο, τον ανακαινίζει και συγχρόνως τον καθιστά πηγή ευλογίας για τους άλλους. Έτσι, η Πεντηκοστή δεν είναι μόνο γεγονός που αφορά τους Αποστόλους, αλλά γεγονός εκκλησιολογικό και διαρκές: η Εκκλησία ζει από το Άγιο Πνεύμα και γίνεται ο τόπος όπου το «ζων ύδωρ» προσφέρεται στον κόσμο.

Πώς απαντά η Εκκλησία στα «δύσκολα» χωρία της Αγίας Γραφής (Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος)

                                  

Στον δημόσιο διάλογο, συχνά γίνεται επίκληση χωρίων της Αγίας Γραφής ως απόδειξη ότι ο Χριστιανισμός «νομιμοποιεί» θεσμούς και πρακτικές που σήμερα καταδικάζονται: δουλεία, βία, υποτίμηση των γυναικών. Η Ορθόδοξη Εκκλησία, όμως, δεν αντιμετωπίζει την Βίβλο ως απλό εγχειρίδιο κανόνων, αποκομμένο από το ιστορικό πλαίσιο, ούτε ως κείμενο που ερμηνεύεται αποκλειστικά με ιδιωτική κρίση. Τη διαβάζει μέσα στην Παράδοση, στο φως του Χριστού, με κέντρο την εντολή της αγάπης και τον σκοπό της σωτηρίας του ανθρώπου.

Η Αγία Γραφή φανερώνει την παιδαγωγία του Θεού μέσα στην ιστορία: ο Θεός συναντά πραγματικούς ανθρώπους, σε συγκεκριμένες κοινωνίες, και τους οδηγεί σταδιακά από την πνευματική ανωριμότητα προς την πληρότητα που αποκαλύπτεται στο πρόσωπο του Χριστού. Γι’ αυτό η Εκκλησία διακρίνει ανάμεσα στην περιγραφή ιστορικών καταστάσεων και στη θεία βούληση ως τελικό μέτρο της ζωής. Το πλήρες κριτήριο είναι ο Χριστός.

1) Η δουλεία

Πότε για πρώτη φορά εμφανίζεται στην Παλαιά Διαθήκη η λέξη «αγάπη»;

Εχθές, Κυριακή των Προπατόρων, εορτάσαμε και την μνήμη του Πατριάρχου Αβραάμ.

Θυμήθηκα το εξής: πότε για πρώτη φορά εμφανίζεται στην Παλαιά Διαθήκη η λέξη «αγάπη»;

Στο 22ο κεφάλαιο της Γενέσεως όπου αναφέρονται τα όσα αφορούν την θυσία του Ισαάκ.

Ο Θεός μιλά στον Αβραάμ και του λέγει: λαβὲ τὸν υἱόν σου τὸν ἀγαπητόν, ὃν ἠγάπησας, τὸν ᾿Ισαάκ, καὶ πορεύθητι εἰς τὴν γῆν τὴν ὑψηλὴν καὶ ἀνένεγκον αὐτὸν ἐκεῖ εἰς ὁλοκάρπωσιν ἐφ᾿ ἓν τῶν ὀρέων, ὧν ἄν σοι εἴπω.

Ο Ισαάκ είναι ο υιός ο αγαπητός, τον οποίο ο Αβραάμ αγαπά. Η αγάπη εδώ εκφράζει την σχέση του Πατέρα με τον υιό του.

Μας θυμίζει τον Θεό Πατέρα, ο οποίος στην Βάπτιση και την Μεταμόρφωση του Ιησού μιλά για τον Υιό Του με τα ίδια λόγια: Οὗτος ἐστίν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός.

Στα Εβραϊκά η λέξη αγάπη είναι ahavah. Προέρχεται από το hav, το οποίο σημαίνει «δίνω». Στην Εβραϊκή παράδοση η αγάπη δεν έχει τόσο σχέση με τα αισθήματα αλλά με την προσφορά, με τις πράξεις.

Στο Λευϊτικό ο Θεός δίνει την εντολή να αγαπάμε τον πλησίον, τον γείτονά μας. Ο Ιησούς επαναλαμβάνει αυτήν την εντολή και μάλιστα προσθέτει κάτι νέο: να αγαπάμε τον εχθρό μας. Η αγάπη εδώ δεν έχει να κάνει με το τι αισθανόμαστε για τον άλλο αλλά με τις πράξεις μας και την προσφορά μας προς αυτόν.

Ο Αβραάμ αγαπά τον υιό του. Αλλά αγαπά περισσότερο τον Θεό. Ο Θεός τον πειράζει και ζητά την θυσία του Ισαάκ. Και ο Αβραάμ ανεξάρτητα από το τι νιώθει προχωρά σε πράξεις. Ετοιμάζει τα όσα αφορούν την θυσία. Ο Θεός τον σταματά. Δεν θέλει την θυσία ανθρώπων. Η έμπρακτη αγάπη όμως του Αβραάμ τον αναδεικνύει άξιο ώστε ο Θεός να συνάψει Διαθήκη μαζί του. Ο Αβραάμ δεν είναι πλέον μόνο ο πατέρας του Ισαάκ αλλά γίνεται ο Πατέρας των πιστών, ο Προπάτορας του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού.