Οι προϋποθέσεις της συναντήσεως

 

Σοφία Μπεκρή, φιλόλογος-θεολόγος

Είναι πολλά και ποικίλα τα μηνύματα της μεγάλης και κοσμοσωτηρίου εορτής της Υπαπαντής του Κυρίου μας και δεν είναι, ασφαλώς, εύκολο να αναλυθούν όλα σε ένα σύντομο άρθρο. Γι’ αυτό, με αφορμή την συνάντηση και μάλιστα προϋπάντηση του σαρκωθέντος Κυρίου από τον Συμεώνα και την Άννα, θα αναφερθούμε στις προϋποθέσεις της δικής μας συναντήσεως με τον Κύριο.

Δίκαιος και ευλαβής αποκαλείται ο Συμεών στην διήγηση του Ευαγγελιστού για την Υπαπαντή (Λουκ. β’ 22-40). Ήταν μάλιστα τόση η δικαιοσύνη και η ευσέβειά του, -η διακιοσύνη εδώ με την έννοια της συνέπειας στην τήρηση των παραδόσεων-, ώστε το Άγιο Πνεύμα «ην επ’ αυτόν» και του είχε αποκαλύψει ότι θα γίνη ησυνάντηση αυτή, «πριν η ιδείν θάνατον». Βεβαίως, ηπίστη του Συμεών είχε δοκιμαστή πρώτα, όταν, κατά την παράδοση, ως ένας από τους εβδομήκοντα ερμηνευτές και μεταφραστές της Παλαιάς Διαθήκης, είχε δυσπιστήσει ότι ο Υιός και Λόγος του Θεού θα γεννηθή εκ Παρθένου, για το οποίο έλαβε την εξ ουρανού διαβεβαίωση ότι δεν θα πεθάνη, πριν να δη με τα μάτια του την εκπλήρωση αυτής της προφητείας. Έτσι, με βεβαία πλέον την πίστη «προσδεχόταν (=προσδοκούσε) την παράκλησιν (=παρηγορία) του Ισραήλ».

Ο υμνογράφος, βεβαίως, στο Απολυτίκιο δεν κάνει λόγο μόνον για «παράκληση του Ισραήλ», αλλά μιλάει για έναν «ελευθερωτή των ψυχών ημών», που δεν θα σώση μόνον το Ισραήλ από τους εχθρούς του αλλά θα ελευθερώση και τις ψυχές των ανθρώπων -όλων των ανθρώπων- από την αμαρτία και θα τους αναστήση από τον θάνατο, χαρίζοντάς των την ανάσταση: «Ευφραίνου και συ, πρεσβύτα δίκαιε, δεξάμενος εν αγκάλαις τον ελευθερωτήν των ψυχών ημών, χαριζόμενον ημίν και την Ανάστασιν.»

Ένας τέτοιος καθολικός Σωτήρας υπήρξε ο Χριστός μας, όπως ομολογεί στην συνέχεια ο Συμεών, όταν δέχεται στις αγκάλες του ως βρέφος τον Θεό: «…ότι είδον οι οφθαλμοί μου το σωτήριόν σου (είδα με τα μάτια μου την σωτηρία), φως εις αποκάλυψιν εθνών και δόξαν λαού σου Ισραήλ». Ο Συμεών, έχοντας ασφαλώς την φώτιση του Αγίου Πνεύματος, δεν προτάσσει την δόξα του λαού του Ισραήλ, από τον οποίον προήλθε ο Σωτήρας Χριστός, αλλά τονίζει την αποκάλυψη του σωτηρίου φωτός σε όλα τα έθνη, που έως τότε βρίσκονταν στο σκότος και στην σκιά του θανάτου και της αμαρτίας, καθ’ ότι ο Χριστός μας υπήρξε η «προσδοκία των εθνών» (Γεν., 49, 10).

Τι σημαίνει "περίοδος Τριωδίου";

π. Συμεών Κραγιόπουλου: Τελώνης & Φαρισαίος, προσευχή, αμαρτία...

                      

π. Συμεών Κραγιόπουλου:

(Σχόλιο στην Κυριακή του Τελώνη και του Φαρισαίου)

          «Τριώδιο»: Η ετυμολογία της λέξεως

Σήμερα, όπως τό ξέρουμε όλοι, είναι η Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, και αρχίζει το Τριώδιο. Είναι η Κυριακή που μας εισάγει στο Τριώδιο, στην περίοδο του Τριωδίου.

Καίτοι τα έχουμε πει και άλλη φορά, με πολύ λίγα λόγια να σας πω τι σημαίνει Τριώδιο, και από που πήρε αυτήν την ονομασία η περίοδος αυτή, για να το γνωρίζετε και να μην μπερδεύεστε. Οι περισσότεροι θα το ξέρετε, αλλά ίσως μερικοί δεν το ξέρετε. Γιατί αρκετοί όταν ακούν Τριώδιο, εννοούν χορούς και τέτοια. Ακόμη και το ραδιόφωνο και η τηλεόραση αναφέρονται στην περίοδο του Τριωδίου σαν περίοδο χορών και διασκεδάσεων.

Η περίοδος αυτή είναι ειδική περίοδος και έχει ειδικό σκοπό. Ονομάζεται Τριώδιο από το βιβλίο που η Εκκλησία μας

άρχισε να χρησιμοποιεί από χθες το απόγευμα στον εσπερινό. Μαζί με την Παρακλητική, που έχει τα αναστάσιμα, χρησιμοποίησε η Εκκλησία μας χθες στον εσπερινό και σήμερα στον όρθρο το βιβλίο που λέγεται Τριώδιο. Από σήμερα μέχρι το Μέγα Σάββατο χρησιμοποιεί η Εκκλησία μας το Τριώδιο. Επομένως, όλη αυτή η περίοδος, από σήμερα μέχρι το Μέγα Σάββατο, είναι περίοδος Τριωδίου.

Λέγεται Τριώδιο το βιβλίο, όπως το είπαμε και άλλη φορά, αλλά πιθανόν μερικοί ή να μη θυμούνται ή και να μην το έχουν ακούσει, διότι οι κανόνες που περιέχονται στο βιβλίο αυτό έχουν συνήθως τρεις ώδές. Δηλαδή σε κάθε όρθρο, είτε είναι Κυριακή είτε είναι καθημερινή, διαβάζουμε τον έξάψαλμο, ψάλλουμε τα καθίσματα, την «Τιμιωτέραν», τους αίνους, την δοξολογία, αλλά ψάλλουμε και κανόνες. Οι κανόνες είναι μία ομάδα τροπαρίων, και σε κάθε ορθρο μπορεί να λέγονται δύο-τρεις κανόνες. Ο κάθε κανόνας έχει εννέα ωδές. Δηλαδή τρία-τέσσερα τροπάρια αποτελούν την πρώτη ωδή. Άλλά τόσα τροπάρια αποτελούν τη δευτέρα ωδή. Άλλα τόσα τροπάρια την τρίτη ωδή μέχρι και την ενάτη ωδή. Οι ωδές αυτές έγιναν με βάση τις ωδές της Παλαιάς Διαθήκης.