Όταν οι επίσκοποι ήταν πρώτοι στο Μαρτύριο: Αγιος Ἐλευθέριος: Ὁ Ἡρωικὸς Ἱερομάρτυς τοῦ Χριστοῦ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

Οἱ ἱερομάρτυρες ἀποτελοῦν μιὰ εἰδικὴ τάξη στὸ αγιολόγιο τῆς Ἐκκλησίας μας. Εἶναι οἱ ἱερεῖς, οἱ ὁποῖοι ὑποβλήθηκαν σὲ βασανιστήρια καὶ μαρτύρησαν γιὰ τὸ Χριστό. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς εἶναι καὶ ὁ ἅγιος Ἱερομάρτυς Ἐλευθέριος.

Γεννήθηκε στὴ Ρώμη τὸ 2ο μ. Χ. αἰῶνα ἀπὸ εὐγενεῖς γονεῖς. Ὁ πατέρας του κατεῖχε τὸ ἀξίωμα τοῦ ὑπάτου. Ἡ μητέρα του ὀνομαζόταν Ανθία. Εἶχε γνωρισθεῖ μὲ μαθητὲς τοῦ ἀποστόλου Παύλου καὶ ἔγινε ἔνθερμη χριστιανή. Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ ἄνδρα της ἀνάλαβε αὐτὴ τὴν ἀνατροφὴ τοῦ μικροῦ Ἐλευθερίου, στὸν ὁποῖο ἔδωσε σπουδαία μόρφωση καὶ τὸν κατήχησε στὸν Χριστιανισμό. Φρόντισε μάλιστα νὰ τὸν συνδέσει μὲ τὸν ἐπίσκοπο τῆς Ρώμης Ἀνίκητο (155-166), γιὰ νὰ ἀποκτήσει καὶ χριστιανικὴ μόρφωση καὶ παιδεία. Ὁ ἐπίσκοπος διεῖδε στὸν εὐγενῆ ἔφηβο Ἐλευθέριο βαθιὰ πίστη, εὐσέβεια καὶ ἀφοσίωση στὴν Ἐκκλησία καὶ γι’ αὐτὸ τὸν χειροτόνησε διάκονο στὰ 15 του χρόνια. Λίγο ἀργότερα στὰ 17 του τὸν χειροτόνησε πρεσβύτερο καὶ τρία χρόνια μετὰ τὸν χειροτόνησε ἐπίσκοπο καὶ τοῦ ἀνέθεσε τὸν ἐπισκοπικὸ θρόνο τοῦ Ιλλυρικού (σημερινὴ Ἀλβανία), μὲ ἕδρα τὴν πόλη τῆς Αυλώνας.

Ἡ τόσο νεαρὴ χειροτονία του δικαιολογεῖται γιὰ τὴν ἐποχὴ ποὺ ἔζησε ὁ ἅγιος Ἐλευθέριος, διότι ἡ Ἐκκλησία εἶχε ἀνάγκη ἀπὸ στελέχη μὲ ἀρετές, πίστη καὶ μόρφωση, σὲ μιὰ περίοδο φοβερῶν διωγμῶν ἀπὸ τὸ ρωμαϊκὸ κράτος, ὅπου οἱ ἐπίσκοποι ἦταν τὰ πρῶτα θύματα.

ΑΓΙΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ: Ο ΗΡΩΙΚΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

 

ΑΓΙΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ: Ο ΗΡΩΙΚΟΣ

 ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

  

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

     Οι ιερομάρτυρες αποτελούν μια ειδική τάξη στο αγιολόγιο της Εκκλησίας μας. Είναι οι ιερείς, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε βασανιστήρια και μαρτύρησαν για το Χριστό. Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος Ιερομάρτυς Ελευθέριος.

       Γεννήθηκε στη Ρώμη το 2ο μ. Χ. αιώνα από ευγενείς γονείς. Ο πατέρας του κατείχε το αξίωμα του υπάτου. Η μητέρα του ονομαζόταν Ανθία. Είχε γνωρισθεί με μαθητές του αποστόλου Παύλου και έγινε ένθερμη χριστιανή. Μετά το θάνατο του άνδρα της ανάλαβε αυτή την ανατροφή του μικρού Ελευθερίου, στον οποίο έδωσε σπουδαία μόρφωση και τον κατήχησε στον Χριστιανισμό. Φρόντισε μάλιστα να τον συνδέσει με τον επίσκοπο της Ρώμης Ανίκητο (155-166), για να αποκτήσει και χριστιανική μόρφωση και παιδεία. Ο επίσκοπος διείδε στον ευγενή έφηβο Ελευθέριο βαθιά πίστη, ευσέβεια και αφοσίωση στην Εκκλησία και γι’ αυτό τον χειροτόνησε διάκονο στα 15 του χρόνια. Λίγο αργότερα στα 17 του τον χειροτόνησε πρεσβύτερο και τρία χρόνια μετά τον χειροτόνησε επίσκοπο και του ανέθεσε τον επισκοπικό θρόνο του Ιλλυρικού (σημερινή Αλβανία), με έδρα την πόλη της Αυλώνας.

        Η τόσο νεαρή χειροτονία του δικαιολογείται για την εποχή που έζησε ο άγιος Ελευθέριος, διότι η Εκκλησία είχε ανάγκη από στελέχη με αρετές, πίστη και μόρφωση, σε μια περίοδο φοβερών διωγμών από το ρωμαϊκό κράτος, όπου οι επίσκοποι ήταν τα πρώτα θύματα.       

       Ο νεαρός και ευγενής επίσκοπος, δικαίωσε την επιλογή του επισκόπου Ρώμης για τον επισκοπικό θρόνο του Ιλλυρικού. Παρά το νεαρό της ηλικίας του υπέδειξε πρωτοφανή ωριμότητα. Η γλυκύτητα του λόγου του, η καλοσύνη του προς όλους, οι αρετές και η σοφία του στήριζαν την Εκκλησία και προσέλκυαν πληθώρα ειδωλολατρών στη χριστιανική πίστη. Η εμφανής αγιότητά του επιβεβαιωνόταν συχνά από πολλά θαύματα, τα οποία στήριζαν τους δοκιμαζομένους χριστιανούς και μετέστρεφαν τους ειδωλολάτρες στην χριστιανική αλήθεια. Είχε οργανώσει ιεραποστολές σε όλο το Ιλλυρικό, όπου ίδρυε εκκλησίες.

          Η δράση του όμως δεν άργησε να γίνει γνωστή στις ρωμαϊκές αρχές. Η φήμη του έφτασε ως και τη Ρώμη, στ’ αυτιά του αυτοκράτορα. Ο διάβολος παρακίνησε τον φανατικό ειδωλολάτρη αυτοκράτορα να στείλει έναν στρατηγό του, τον Φήλικα, να συλλάβει τον Ελευθέριο. Όταν έφτασε στην Αυλώνα με άγριες διαθέσεις, ο άγιος επίσκοπος κήρυττε σε κάποιο χώρο, που τον είχε μεταβάλλει σε ναό, διότι δεν επέτρεπαν οι Ρωμαίοι στους χριστιανούς την ανέγερση ναών. Περικύκλωσε το χώρο με τους στρατιώτες του και εισήλθε στο ναό ο ίδιος ο Φήλικας για να τον συλλάβει. Όμως ο άξεστος και άγριος ειδωλολάτρης στρατηγός στάθηκε ακίνητος και άκουε τον Ελευθέριο που μιλούσε στο εκκλησίασμα και ο οποίος δεν ταράχτηκε από την παρουσία του. Γοητεύτηκε από την ηρεμία του προσώπου του αγίου επισκόπου και από τη γλυκύτητα των λόγων του. Δεν είχε ξανακούσει λόγια αγάπης προς όλους, ακόμα και προς τους εχθρούς. Είχε ζήσει μέσα στην αγριότητα και τη βία της ρωμαϊκής εξουσίας και στην εκδικητική μανία της ειδωλολατρίας. Για πρώτη φορά είχε ακούσει για Θεό αγάπης και οικτιρμών, σε αντίθεση με τους «θεούς» της θρησκείας του, οι οποίοι ήταν συνώνυμοι με το μίσος, την εκδίκηση, την απάτη και τη μισανθρωπία!