«Οἷον δεῖ εἶναι τόν Ἐπίσκοπον κατά τούς τρεῖς Ἱεράρχας»
Τοῦ μακαριστοῦ Βασιλείου Λ. Δεντάκη, καθηγητοῦ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς
1ον
Δι’ ὅσων οἱ Τρεῖς Ἱεράρχαι γράφουσι περὶ συνόδων, καὶ ὑποταγῆς εἰς τὰς ἀποφάσεις αὐτῶν, καὶ περὶ συμμετοχῆς εἰς αὐτὰς τῶν ἐπισκόπων, ἀναδεικνύεται ἡ ἀνωτέρω ἀντίληψις περὶ τοῦ συνοδικοῦ ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ συστήματος καὶ περὶ τοῦ ἀξιώματος τοῦ Ἐπισκόπου, ὅπερ προσλαμβάνει, οὕτως εἰπεῖν, κυριαρχικὸν ἐν τῇ ὁρατῇ Ἐκκλησίᾳ χαρακτῆρα.
Ἐὰν ὅμως ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν ὁ ὅλος ἑνιαῖος καὶ ἀδιαίρετος θεῖος καὶ ἀνθρώπινος τῆς Ἐκκλησίας Ὀργανισμός, προκύπτουσι δύο ἕτερα χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τοῦ ἀληθοῦς ἐπισκόπου: ἡ πνευματικὴ πατρότης καὶ ἡ ἐκ ταύτης ἀπορρέουσα διακονία, ἥτις δέον νὰ ἐξικνῆται μέχρι θυσίας, κατὰ τὸ αἰώνιον παράδειγμα τοῦ Μεγάλου Ἀρχιερέως καὶ Ποιμένος, Ὅς «τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβάτων»1.
Εἰς πολλὰ σημεῖα τῆς Καινῆς Διαθήκης ὑπάρχει ἡ ἔννοια τῆς Πατρότητος, διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν λέξεων «πατὴρ» καὶ «τέκνον». Δι’ αὐτῶν φανεροῦται ἡ σχέσις τοῦ Θεοῦ — Πατρὸς πρὸς τοὺς ἀνθρώπους — τέκνα, καὶ μάλιστα ἡ πατρικὴ Αὐτοῦ πρὸς αὐτοὺς ἀγάπη. Ἀλλ’ ἡ πατρικὴ αὐτὴ ἰδιότης, χαρακτηρίζει καὶ τὴν σχέσιν τοῦ δευτέρου προσώπου τῆς Ἁγίας Τριάδος, τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, πρὸς τοὺς ἀνθρώπους, ἐν γένει, καὶ τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἰδιαιτέρως. Τέκνον ἀποκαλεῖ λ.χ. τὸν παραλυτικὸν καὶ τεκνία τοὺς Ἀποστόλους, ὅταν, ὀλίγον πρὶν ἤ ὑποστῆ τὸ μαρτύριον, λέγει πρὸς αὐτούς: «τεκνία, ἔτι μικρὸν χρόνον μεθ’ ὑμῶν εἰμι»2.
Καὶ οἱ Ἀπόστολοι ὅμως, κατὰ ταῦτα, χρησιμοποιοῦσι κατ’ ἐπανάληψιν τὰς λέξεις «τέκνα» καὶ «τεκνία», ἵνα χαρακτηρίσωσι τὴν ἰδιαιτέραν πρὸς τοὺς χριστιανοὺς πνευματικὴν σχέσιν καὶ τὸν ἰδιαίτερον πνευματικὸν πατρικὸν δεσμόν, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχε μεταξὺ ἐκείνων καὶ αὐτῶν.