Κάποιες διευκρινίσεις προς αποφυγή σκανδαλισμού περί κληρικών

Όταν ασκούμε έλεγχο για την αναξιότητα των κληρικών ιδίως την σημερινή εποχή, δεν ασκούμε έλεγχο στην Εκκλησία, η οποία ως θεοσύστατος καί θεανθρώπινος οργανισμός είναι άμεμπτη και αλάθητη. Κι όταν μιλάμε για αναξιότητα δεν εννοούμε την αμαρτωλότητα των κληρικών, διότι ουδείς αναμάρτητος. Μάλιστα η αναξιότητα των ιερέων δεν μειώνει την ευθύνη των λαϊκών που είναι εξίσου μεγάλη και άξια του ιδίου ακριβώς ελέγχου. Εμείς ως λαϊκοί δεν έχουμε δικαίωμα να μιλούμε για τα όποια προσωπικά πάθη του εκάστοτε κληρικού. Δικαίωμα ελέγχου έχουμε μόνο στα θέματα Πίστεως και ευσεβείας (πράγμα που αποδεικνύουν και οι αποστολικοί και αγιοπατερικοί για κληρικούς χαρακτηρισμοί «ψευδοποιμένες» και «λυκοποιμένες» και οι εντολές αποφυγής τους), χωρίς όμως παράλληλα να χάνουμε τον σεβασμό μας στην ιερωσύνη, που αποτελεί μέγα και φρικτό Μυστήριο. Διότι, όπως μας διδάσκει ο Μ. Αθανάσιος, αν κάποιος περιφρονεί τον ιερέα ως φορέα της ιερωσύνης σε λίγο θα περιφρονήσει και τον Θεό. Γι’ αυτό τον λόγο παραθέτουμε την διδασκαλία διαφόρων Αγίων για την ιερωσύνη, ώστε να μην υπάρχει σκανδαλισμός, για τον οποίο θα δώσουμε λόγο στον Θεό.

Α.Τ.

                                    «ἄνοιγε σὸν στόμα λόγῳ Θεοῦ, καὶ 

                            κρῖνε πάντας ὑγιῶς. 9 ἄνοιγε σὸν στόμα                         καὶ κρῖνε δικαίως, διάκρινε δὲ πένητα καὶ ἀσθενῆ» 

(Παρ. κδ, 76).

Ο απόστολος Ιωάννης προς τον Χριστιανό Γάιο: "΄Εγραψα κάτι στην Εκκλησία. Αλλά ο φιλοπρωτεύων (επίσκοπος) Διοτρεφής, δεν μας δέχεται. Γι' αυτό όταν έρθω, θα του θυμίσω τα έργα που κάνει, φλυαρώντας με λόγια πονηρά για εμάς, και μη αρκούμενος σ' αυτά, ούτε τους αδελφούς δέχεται, και τους... εμποδίζει, και διώχνει από την Εκκλησία".

(Γ΄ Ιωάννου 9,10)

Και όσους μὲν εναντιώνονται κατά των ιερέων δια την πίστιν και τα ανώτερα και σημαντικότερα θέματα, ούτε εγὼ τους κατακρίνω, αλλά, εάν θα πρέπει να πω όλη την αλήθεια, τους επαινώ και χαίρομαι κι εγώ μαζί τους. Και θα ευχόμουνα να είμαι ένας απὸ αυτούς που αγωνίζονται για την αλήθεια και λοιδωρούνται, και θεωρουνται για τον λόγο αυτό ως εχθροί.

(Αγ. Γρηγόριος ο Θεολόγος, περί Ιερωσύνης)

Άνθρωπε, να εκλάβεις τον αμαρτωλό παπά, τον ανίκανο, τον ανακόλουθο, σαν ένα λεπρό, που όμως μοιράζει χρυσές λίρες. Εσύ πάρε τις χρυσές λίρες και άφησε την λέπρα σε αυτόν. 

Μην κατηγορείς την ιερωσύνη, εάν δεις κάποιον ιερέα ανάξιο. Δεν πρέπει δηλ. να επικρίνεις το πράγμα, αλλά εκείνον ο οποίος έκανε κακή χρήση του καλού, το οποίο δόθηκε σ' αυτόν. Διότι και ο Ιούδας έγινε προδότης, αλλά αυτό δεν αποτελεί κατηγορία της αποστολής, αλλά της γνώμης εκείνου. Και πολλοί ιατροί έγιναν φονείς και αντί να δώσουν φάρμακο, έδωσαν δηλητήριο. Δεν κατηγορώ όμως την ιατρική τέχνη, αλλά εκείνον ο οποίος έκανε κακή χρήση της τέχνης του. Και πολλοί ναύτες βύθισαν το πλοίο, αλλά σ' αυτό δεν φταίει η ναυτιλία, αλλά η κακή θέληση των ναυτών. 

Δεν προσελκύει το Πνεύμα το Άγιο ο ''καθαρός'' ιερέας, λόγω της δικής του καθαρότητας, αλλά η Χάρη είναι εκείνη που επιτελεί το παν. Ο ιερέας απλώς δανείζει την γλώσσα του και προσφέρει το χέρι του... 

Μην μου λες, ότι ο ιερέας αμάρτησε ή ο διάκονος. Οι εκτροπές των ιερέων και των διακόνων, είναι πάνω στο κεφάλι εκείνων που τους χειροτόνησαν. 

Ούτε ο δίκαιος ιερέας θα σε ωφελήσει σε κάτι, εφόσον εσύ είσαι άπιστος, ούτε ο φαύλος ιερέας θα σε βλάψει σε κάτι, εφόσον εσύ είσαι πιστός. 

Τίποτα δεν εξοργίζει τόσο τον Θεό, όσο το να ασκεί κανείς το λειτούργημα του ιερέα, χωρίς να το αξίζει. Σαν το φως που λάμπει στην οικουμένη, πρέπει να λάμπει η ψυχή του ιερέα. 

Στους έσχατους καιρούς, μόλις τρεις ιερείς στους χίλιους θα σώζονται! 

Δεν νομίζω, ότι είναι πολλοί από τους ιερείς, που θα σωθούν. Πολύ περισσότεροι είναι εκείνοι, που θα χαθούν. Αιτία; Το ιερατικό λειτούργημα απαιτεί γενναία ψυχή...

(Ιερός Χρυσόστομος)

Σή­με­ρα οι άν­θρω­ποι θέ­λουν δύο πράγ­μα­τα από τον ιε­ρέα· να εί­ναι αφι­λο­χρή­μα­τος και να έχει αγά­πη. Όταν οι άν­θρω­ποι βρουν αυτά σε έναν ιε­ρέα, τον θε­ω­ρούν άγιο και τρέ­χουν στην Εκ­κλη­σία και αφού τρέ­χουν στην Εκ­κλη­σία, σώ­ζον­ται. Μετά συγ­κα­τα­βαί­νει ο Θεός και σώ­ζει και τον ιε­ρέα. Ο ιε­ρεύς πάν­τως πρέ­πει να έχει με­γά­λη κα­θα­ρό­τη­τα. Όταν με ρω­τούν ιε­ρείς, πώς θα βο­η­θή­σουν τους ενο­ρί­τες, ένα πράγ­μα το­νί­ζω: να κοι­τά­ξουν να κά­νουν δου­λειά στον εαυ­τό τους, να κά­νουν τα απα­ραί­τη­τα πνευ­μα­τι­κά τους κα­θή­κον­τα και κάτι πα­ρα­πά­νω, για να έχουν πάν­το­τε από­θε­μα πνευ­μα­τι­κό. Η πνευ­μα­τι­κή ερ­γα­σία στον εαυ­τό μας, εί­ναι αθό­ρυ­βη ερ­γα­σία στον πλη­σί­ον, για­τί μι­λά­ει το πα­ρά­δειγ­μα και τότε μι­μούν­ται οι άν­θρω­ποι το καλό που βλέ­πουν και διορ­θώ­νον­ται. Η μυ­στι­κή ερ­γα­σία έχει την ιδιό­τη­τα, να κη­ρύτ­τει μυ­στι­κά τον λόγο του Θεού μέσα στις ψυ­χές των αν­θρώ­πων.

Τρία πράγ­μα­τα πρέ­πει να προ­σέ­ξει κά­ποιος, ώστε να πε­τύ­χει ως κλη­ρι­κός: α) να εί­ναι φι­λα­κό­λου­θος. Να χτυ­πά­ει την καμ­πά­να πρωϊ - από­γευ­μα και να κά­νει τις Ακο­λου­θί­ες β) να εί­ναι αφι­λάρ­γυ­ρος και γ) να αγα­πά­ει τους αν­θρώ­πους και να μην τους μα­λώ­νει. Αν τα εφαρ­μό­σει αυτά θα πε­τύ­χει και αν ως άν­θρω­πος μετά κά­νει κά­ποια λάθη, δεν θα τα προ­σέ­ξουν οι άν­θρω­ποι. Αν όμως δεν εφαρ­μό­σει κά­ποιος αυτά τα 3 από την αρχή, τότε χί­λια καλά να κά­νεις αρ­γό­τε­ρα, δεν πρό­κει­ται να πε­τύ­χει σαν πα­πάς.

Ο ιε­ρεύς δεν μπο­ρεί ποτέ να κλεί­σει την πόρ­τα του· έχει με­γά­λη ευ­θύ­νη. Ο ένας εί­ναι απελ­πι­σμέ­νος, ο άλ­λος άρ­ρω­στος και έχει ανάγ­κη, ο άλ­λος ψυ­χορ­ρα­γεί· πρέ­πει άλ­λους να τους δε­χτεί, άλ­λους να τους επι­σκε­φτεί. Δεν μπο­ρεί να αρ­νη­θεί ο ιε­ρεύς. Κιν­δυ­νεύ­ουν ψυ­χές· πρέ­πει να τις βο­η­θή­σει. Αν δεν τις βο­η­θή­σει και τις πά­ρει ο Θεός ατα­κτο­ποί­η­τες, ποιός θα έχει την ευ­θύ­νη; Δεν θα την έχει ο ιε­ρεύς;

Εί­ναι με­ρι­κοί που θέ­λουν να γί­νουν ιε­ρείς από επι­θυ­μία να δο­ξα­στούν. Αυ­τοί θα τα­λαι­πω­ρη­θούν, όταν βρε­θούν σε δυ­σκο­λία, για­τί ο Χρι­στός δεν θα τους βο­η­θή­σει, εκτός αν τα­πει­νω­θούν και με­τα­νο­ή­σουν.

Ο κλη­ρι­κός, όταν κο­σμι­κο­ποι­η­θεί, γί­νε­ται υπο­ψή­φιος διά­βο­λος.

Πρό­σε­ξε λ.χ. δύο ελιές που η μία έχει φύλ­λα και η άλλη δεν έχει. Ποιά από τις δύο σου αρέ­σει; Αυτή που έχει φύλ­λα ή αυτή που δεν έχει; Όταν ήμουν στο Κα­λύ­βι του Τι­μί­ου Σταυ­ρού, μια φορά ξε­φλού­δι­σα τον κορ­μό της ελιάς που ήταν στην αυλή και έγρα­ψα: «Τα δέν­δρα πέ­τα­ξαν την στο­λή τους, θα δού­με την προ­κο­πή τους!...» και δί­πλα: «Πα­πάς αρά­σο­τος, άρα άσω­τος». Εκεί­νον τον και­ρό συ­ζη­τού­σαν πολύ το θέμα, να μην φο­ρούν ράσα οι ιε­ρείς και έρ­χον­ταν με­ρι­κοί εκεί, για να πά­ρουν από μένα... ευ­λο­γία! Κά­πο­τε συ­νάν­τη­σα στο αε­ρο­δρό­μιο έναν νέο αρ­χι­μαν­δρί­τη με λαϊ­κά. Πή­γαι­νε στο εξω­τε­ρι­κό και μου συ­στή­θη­κε: «Εί­μαι ο πα­τήρ τάδε». «Πού εί­ναι τα ράσα σου;» του είπα και φυ­σι­κά δεν του έβα­λα με­τά­νοια (δεν του πήρα την ευχή).

Με­ρι­κοί που σκαν­δα­λί­ζον­ται από με­ρι­κά γε­γο­νό­τα ιε­ρέ­ων και κα­τα­λή­γουν να μην πι­στεύ­ουν, για­τί δεν κα­τα­λα­βαί­νουν οι καη­μέ­νοι, ότι όπως, αν φταί­ει ένας χω­ρο­φύ­λα­κας, δεν φταί­ει το έθνος, έτσι και αν φταί­ει ένας πα­πάς, δεν φταί­ει η Εκ­κλη­σία. Δεν σκέ­φτον­ται οι καη­μέ­νοι, αν ο Χρι­στός ανα­παύ­ε­ται με αυ­τόν τον ιε­ρέα, αλλά και ούτε τι τον πε­ρι­μέ­νει αυ­τόν τον ιε­ρέα στην άλλη ζωή. Όσοι σκαν­δα­λί­ζον­ται, αλλά έχουν καλή διά­θε­ση, κα­τα­λα­βαί­νουν, όταν τους εξη­γή­σεις. Αυ­τοί έχουν και ελα­φρυν­τι­κά, για­τί μπο­ρεί να μην εί­χαν βο­η­θη­θεί και να έχουν άγνοια από με­ρι­κά πράγ­μα­τα.

(Άγ. Παΐσιος ο Αγιορείτης)

Να σέ­βε­σαι την Ιε­ρω­σύ­νη, για­τί χω­ρίς αυ­τήν, δεν δί­νε­ται άφε­ση των αμαρ­τιών μας και δεν τε­λούν­ται τα Άγια Μυ­στή­ρια της Εκ­κλη­σί­ας μας.

(Άγ. Ισαάκ ο Σύρος)

Ας τι­μή­σου­με αυ­τούς που φέ­ρουν το αξί­ω­μα της ιε­ρο­σύ­νης, γνω­ρί­ζον­τας ότι όποιος που αγα­πά το φίλο του βα­σι­λιά, αυ­τόν τον αγα­πά πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο ο βα­σι­λιάς. Και αν κά­ποιος εί­ναι ανά­ξιος της ιε­ρο­σύ­νης, εσύ μην το πε­ρι­φρο­νή­σεις. Διό­τι όπως δεν βλά­πτε­ται ο αστρα­φτε­ρός χρυ­σός ανα­κα­τω­μέ­νος με την λά­σπη κατά τον ίδιο τρό­πο και η ιε­ρο­σύ­νη δεν μο­λύ­νε­ται από κά­ποιον, ακό­μη και αν κά­ποιος εί­ναι ανά­ξιος που την δέ­χτη­κε.

(Άγ. Εφραίμ ο Σύρος)

Ο λει­τουρ­γός της Εκ­κλη­σί­ας, πρέ­πει να μην ορ­γί­ζε­ται και να μην επι­πλήτ­τει, αλλά να πα­ρη­γο­ρεί.

(Άγ. Αθανάσιος ο Μέγας)

Ένας ιε­ρέ­ας με τη Χάρη του Αγί­ου Πνεύ­μα­τος έχει τόση δύ­να­μη, όση δεν έχουν όλοι οι λαϊ­κοί μαζί!

(Άγ. Γαβριήλ ο δια Χριστόν Σαλός)

Όταν φι­λά­τε το χέρι του παπά σας, φι­λά­τε ολό­κλη­ρη την αλυ­σί­δα των Οσί­ων και Αγί­ων ιε­ρέ­ων και ιε­ραρ­χών, από τους Απο­στό­λους μέ­χρι σή­με­ρα.

(Αγ. Νικόλαος Βελιμίροβιτς)