Ένας θαυμάσιος βίος ανθρώπου που βάζει στην θέση του, όποιον από εμάς χρησιμοποιεί μία δυσκολία της ζωής για να δικαιολογηθεί!
Γρηγόριος Ζουράβλεφ, (Григорий Журавлев)
Ἕνας θαυμάσιος μαρτυρικὸς ἁγιογράφος χωρὶς χέρια καὶ πόδια! (1858 -16 Φεβρουαρίου 1916)
Τὸ 1858 στὸ χωριὸ Οὐτέβκα της Σαμάρας, στὴ Ρωσία, γεννήθηκε ὁ Γρηγόριος Ζουράβλεφ, ἕνα ἰδιαίτερο παιδὶ ὅμως ἀφοῦ γεννήθηκε χωρὶς χέρια καὶ πόδια.
«Πρέπει νὰ ἔχει μιὰ οἰκογένεια. Ὁ Θεὸς δὲν θὰ μᾶς ἐγκαταλείψει», ἀπαντοῦσε ἡ μητέρα του, μιὰ γυναῖκα μὲ φόβο Θεοῦ, σὲ ὅλες τὶς προκλήσεις- προτάσεις ποὺ δέχτηκε ἀπὸ συγγενεῖς καὶ φίλους νὰ τὸ ἀπομακρύνει.
Ὅταν τὸν βάφτισαν, ὁ ἱερέας προφητικὰ εἶπε: «Τὸ φῶς τοῦ Κυρίου κατέβηκε στὴν ψυχὴ αὐτοῦ τοῦ παιδιοῦ. Ὁ Θεὸς δὲν μᾶς ἔδωσε τὸ στόμα μόνο γιὰ νὰ τρῶμε, ἀλλὰ καὶ γιὰ νὰ κάνουμε πολλὰ θαυμαστὰ πράγματα. Ἂν καὶ φαίνεται ἀνήμπορος, μὲ αὐτὸ τὸ στόμα θὰ σᾶς θρέψει ὅλους!»
Μεγάλωνε ὅλος χαρά, γεμᾶτος ζωὴ καὶ δὲν ἀπελπιζόταν ποτέ. Ὁ παπποῦς του τὸν ἀνέβαζε στοὺς ὤμους καὶ τὸν ἔπαιρνε κάθε Κυριακὴ στὴν ἐκκλησία. Ὁ Γρηγόριος χαμογελαστὸς κοίταζε τὶς εἰκόνες καὶ ἔλεγε: «Θέλω καὶ ἐγὼ νὰ τὸ φτιάξω αὐτό!»
Ὅταν τὸν ἔβαζαν νὰ καθίσει στὴν πλαγιά, στὸν καθαρὸ ἀέρα, ἐκεῖνος πρὸς ἔκπληξη ὅλων κατρακυλοῦσε στὴν κατηφόρα καὶ ἔφτανε μέχρι τὸν Οἶκο τοῦ Κυρίου. Ὧρες ὁλόκληρες κοίταζε λεπτομερῶς κάθε εἰκόνα, κάθε μορφὴ ἁγίου καὶ κάθε βιβλικὴ σκηνὴ ποὺ ἔβλεπε ἁγιογραφημένη στοὺς τοίχους.
Ὁ παπποῦς του τὸν πῆγε στὸ σχολεῖο καὶ ἐκεῖ μὲ ὑπομονὴ καὶ ἀπίστευτη θέληση ἔμαθε νὰ γράφει κρατῶντας τὸ μολύβι στὰ δόντια. Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ παπποῦ του δὲν εἶχε ποιός νὰ τὸν πάει στὸ σχολεῖο.
Ἐπειδὴ ὅμως ἦταν ὁ καλύτερος μαθητής, προικισμένος μὲ ξεχωριστὸ ταλέντο, ὁ δάσκαλός του μίλησε γι’ αὐτὸν στὸν κυβερνήτη της Σαμαρᾶς. Ἔτσι ὁ Γρηγόριος ἔφτασε στὸ Γυμνάσιο καὶ ἦταν ἀπὸ τοὺς καλύτερους μαθητές.
Κοντὰ στὰ γυμνασιακὰ μαθήματα ἔγινε μαθητὴς ἑνὸς ἀπὸ τοὺς καλύτερους ἁγιογράφους τῆς πόλης. Ἡ ἀρχὴ ἦταν δύσκολη, ἐπειδὴ ὁ δάσκαλός του ἦταν πολὺ αὐστηρός. Σταδιακὰ ἔμαθε τὴν τέχνη κρατῶντας τὸ πινέλο στὰ δόντια, ὥσπου ἔφτασε ἡ στιγμὴ νὰ δώσει ἀπολυτήριες ἐξετάσεις.
Ἔπρεπε σὲ λίγες ὧρες νὰ ἁγιογραφήσει μιὰ περίπλοκη εἰκόνα. Αὐτὴ ἡ μάχη μὲ τὸ χρόνο ἦταν τρομερὰ πιεστικὴ καὶ ὀδυνηρὴ γιὰ ἐκεῖνον. Μετὰ ἀπὸ τρεῖς ὧρες τιτάνιας δουλειᾶς ὁ Γρηγόριος τελείωσε ἕνα ἀληθινὸ ἀριστούργημα!
Ὁ δάσκαλος του τὸ ἐνέκρινε. Στὰ 22 του χρόνια ἄρχισε νὰ ἁγιογραφεῖ εἰκόνες γιὰ ὅλη τὴ Ρωσία. Ἔλεγαν ὅτι ὁ Γρηγόριος ἔχει τη χάρη τοῦ Θεοῦ, ἀφοῦ χωρὶς αὐτὴν δὲ θὰ μποροῦσε νὰ ζωγραφίζει τόσο καλὰ μὲ τὸ στόμα.
Στὰ ἀρχεῖα τῆς πόλης Σαμάρα ὑπάρχει καταγεγραμμένη ἀπὸ τὸ 1884 , μιὰ αἴτηση του πρὸς τὸν κυβερνήτη τῆς πόλης, στὸν ὁποῖο περιγράφει τὴν κατάστασή του, τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο ζωγραφίζει, καὶ ζητᾷ νὰ τοῦ δωρίσει μιὰ εἰκόνα τοῦ Ἁγίου Νικολάου ἁγιογραφημένη ἀπὸ τὸν ἴδιο.
Ἐντυπωσιασμένος ὁ τσάρος τὸν καλεῖ στὸ παλάτι, στὴν Ἁγία Πετρούπολη. Ἐκεῖ ὁ Γρηγόριος ἔφτιαξε τὸ πορτρέτο τῆς οἰκογένειας Ρομανώφ. Ὁ τσάρος ἐνθουσιασμένος καὶ τοῦ πρόσφερε μία μηνιαία σύνταξη 25 χρυσῶν ρουβλίων καὶ μία τρόικα (ρώσικο ἕλκηθρο τὸ ὁποῖο σέρνουν τρία ἄλογα) γιὰ νὰ διευκολύνεται στὶς μετακινήσεις του.
Ἐκεῖνος ὅμως τὸ δώρισε στὴν κοινότητα τοῦ χωριοῦ του. Πάντα πρόσχαρος καὶ δυνατὸς βοηθοῦσε ὅσο μποροῦσε τοὺς συγχωριανούς του.
Ἕνα χρόνο ἀργότερα, ἄρχισε νὰ χτίζεται στὸ χωριὸ μιὰ πολὺ μεγάλη ἐκκλησία ἀφιερωμένη στὴν Ἁγία Τριάδα, τῆς ὁποίας τὴν ἁγιογράφηση ἀνέλαβε ὁ Γρηγόριος. Ἀπὸ ὅλα τὰ ἔργα του στὸ ναὸ ξεχώριζαν ἐκεῖνο τῆς ἐμφάνισης τῆς Ἁγίας Τριάδας στὸν πατριάρχη Ἀβραάμ, ἀκριβὲς ἀντίγραφο τῆς γνωστῆς εἰκόνας τοῦ Ρουμπλιώφ, καθὼς καὶ μία ἁγιογραφικὴ ἀπεικόνιση τῆς Ἁγίας Τριάδας καὶ ἑπτὰ ἀρχαγγέλων κάτω ἀπὸ τὸ θόλο τοῦ ναοῦ. Κρατημένος ἀπὸ σχοινιά, γεμᾶτος πληγὲς στὸ σῶμα καὶ στὰ χείλη, εἶχε σχεδὸν χάσει, ἀπὸ τὴν ὅλη καταπόνηση, καὶ τὴν ὅρασή του.
Ἡ προσευχή του ὅμως στὴν Παναγία τοῦ ἔδινε δύναμη! Μὲ πίστη, ταπείνωση καὶ μὲ αὐτοθυσία ὁ Γρηγόριος τελείωσε ὅλη τὴν ἐσωτερικὴ ἁγιογράφηση.
Ὁ 20ος αἰῶνας ἦταν γιὰ τὴ Ρωσία αἰῶνας πόνου. Τὸ ἄθεο καθεστώς, ποὺ γκρέμιζε παντοῦ τὶς ἐκκλησίες, ἔκλεισε καὶ τὸ ναὸ τῆς Ἁγίας Τριάδας. Ἀνατίναξαν τὸ καμπαναριό, κατέβασαν τὶς εἰκόνες ἀπὸ τοὺς τοίχους καὶ τὶς πέταξαν στὸ κοιμητήριο γιὰ νὰ τὶς κάψουν. Τὴ νύχτα οἱ χωρικοὶ κατάφεραν νὰ τὶς πάρουν καὶ νὰ τὶς κρύψουν.
Ἀλλὰ ὁ Γρηγόριος Ζουράβλεφ, οὐρανοπολίτης πρὶν ἀπὸ τὴν Ὀκτωβριανὴ ἐπανάσταση (16 Φεβρουαρίου 1916) δὲν πρόλαβε νὰ δεῖ ὅλες αὐτὲς τὶς καταστροφές.
Ὁ τάφος του δίπλα στὴν ἐκκλησία, γιὰ τὴν ὁποία μόχθησε τόσο πολύ, ὁ ἁπλὸς σταυρὸς πάνω του μὲ τὴν ἐπιγραφὴ «Ecce Homo». «Ἰδοὺ ὁ Ἄνθρωπος», καὶ ὁ ἀνακαινισμένος τώρα πιὰ ναός- μνημεῖο τῆς ρωσικῆς κληρονομιᾶς, ποὺ συγκεντρώνει σιγά – σιγὰ τὶς διασωθεῖσες εἰκόνες τοῦ Γρηγορίου, θὰ θυμίζουν πάντα τὸν θαυμάσιο μαρτυρικὸ ἁγιογράφο Γρηγόριο Ζουράβλεφ, χωρὶς χέρια καὶ πόδια βέβαια, μὰ μὲ καρδιὰ ὅλο φλόγα καὶ ἀγάπη στὸ Θεὸ καὶ τοὺς ἁγίους του, ποὺ ἤξερε νὰ τοὺς ζωγραφίζει τόσο καλὰ καὶ νὰ τοὺς μοιάζει τόσο πολύ!
