Επειδή το άρθρο μιλάει για την παρακαταθήκη του κεκοιμημένου πια Αναστασίου, ας δούμε δύο τρεις αναφορές της παρακαταθήκης αυτής για να καταλάβουμε, γιατί προκαλούν οι λατίνοι στην Β. Ήπειρο: « Όπως έχουμε δηλώσει ο ερχομός του Πάπα Φραγκίσκου στην χώρα μας είναι πέρα από καλοδεχούμενη και η συνέχεια μιας παράδοσης εξαιρετικών σχέσεων και όχι μόνο μεταξύ των χριστιανών. Από την στιγμή που η θρησκευτική ελευθερία επανήλθε, οι βασικές θρησκευτικές κοινότητες, μουσουλμάνοι, ορθόδοξοι, καθολική και μπεκτασίδες έχουν καλλιεργήσει όχι μόνο την θρησκευτική ανεκτικότητα και την κατανόηση αλλά κάτι πιο σημαντικό: τον αλληλοσεβασμό, την αμοιβαιότητα, την δημιουργική συνεργασία.» (Εδώ) «Οι αδερφικές σχέσεις μεταξύ καθολικών και ορθοδόξων είναι έμπνευση για όλο το αλβανικό λαό και μαρτυρούν ότι για τους χριστιανούς είναι δυνατόν να ζουν σε αρμονία…», – θα δήλωνε ο Πάπα Βενέδικτος ΙΣΤ, στις 4 Δεκεμβρίου 2011, κατά την επίσημη επίσκεψη του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου στο Βατικανό. Αυτή η σχέση αποτελείται από πρωτοβουλίες και πολλές συναντήσεις, που ξεκινούν από προσωπικές συναντήσεις και την γνωριμία του Μακαριότατου Αρχιεπισκόπου Αναστασίου με τον Πάπα Ιωάννη Παύλο, στις πολλές διεθνές συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο όνομα της ειρήνης και της ειρηνικής συμβίωσης μεταξύ των θρησκειών και μέχρι την κοινή πρωτοβουλία εδώ στην χώρα, όπως η Διαδογματική Βιβλική Εταιρία και το Διαθρησκευτικό Συμβούλιο της Αλβανίας, οι συχνές συναντήσεις, η παρουσία στις τελετές των αλλήλων και σε σημαντικές στιγμές κ.α. Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος είχε προσωπική πλούσια αλληλογραφία με τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β, με τον Πάπα Βενέδικτο ΙΣΤ.» (Από την ίδια πηγή). Πώς λοιπόν να μην προκαλούν οι «καθολικοί», όταν ο Αναστάσιος ο ίδιος τους προωθούσε ως παράδειγμα αρμονίας και συμβίωσης;
Απολύτως προκλητικές είναι οι δραστηριότητες της Αποστολικής Διοίκησης της Νοτίου Αλβανίας (Administratio Apostolica Albaniae Meridionalis – φορέας της Καθολικής Εκκλησίας) – είχε “θεσμοθετηθεί” ήδη από τη φασιστική κατοχική εξουσία προπολεμικά – η οποία έχει προσλάβει διαστάσεις διάρθρωσης, χρηματοδότησης και “ιεραποστολικής” παρουσίας στον χώρο όπου ιστορικά μαρτυρείται η Ορθόδοξος Εκκλησία, αμέσως μετά την πτώση του αθεϊστικού καθεστώτος στην Αλβανία.
Όμως, ειδικά το τελευταίο διάστημα, ενδεχομένως ερμηνεύοντας με τον δικό τους τρόπο την πραγματικότητα που δημιουργεί η εκδημία του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου, φαίνεται η κατάσταση να εκτροχιάζεται πλήρως. Ουσιαστικά από την ίδρυση της (τον Νοέμβριο 1939) και άλλο τόσο στην νέα της εκδοχή, η εν λόγω δομή έχει ταυτιστεί πλήρως με βλέψεις και σκοπιμότητες της ιταλικής διπλωματίας και υπηρεσιών. Αυτό αποτελεί ακόμη πιο ανησυχητικό στοιχείο στην όλη υπόθεση.
Η δήθεν “ιεραποστολή” σε ένα χώρο που όλες τις ανάγκες ιστορικά και σήμερα καλύπτουν οι Ορθόδοξες Επισκοπές της τοπικής Αυτοκεφάλου Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αλβανίας, είναι το περίβλημα της παλινδρόμησης των ιταλικών υπηρεσιών σε μεθοδεύσεις, για τις οποίες η ιστορική έρευνα μας προσφέρει πλούσιο υλικό ήδη από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Υλικό, που αν μη τι άλλο επιβεβαιώνει την δολιότητα και την επιδίωξη βίαιου ελέγχου της επιρροής του Ελληνισμού στον φυσικό του αυτό γεωγραφικό χώρο. Που δεν αφορά την ιστορία, αλλά κυρίως την πραγματικότητα…
Ο επικεφαλής της Φλάβιο Καβαλίνι – ενώ είναι απλός Καθολικός ιερέας- λειτουργός – τους τελευταίους μήνες, εμφανίζεται να τελεί ποιμαντορικές περιοδείες και επισκέψεις με την αμφίεση Επισκόπου. Για όσους είναι σχολαστικοί με τους εκκλησιαστικούς τύπους, ας αναφερθεί ότι ο ίδιος ο φορέας αποτελεί τέχνασμα από τα γνωστά των Καθολικών, δεδομένου ότι ουδεμία επισκοπική έδρα διέθεταν στις περιοχές που δραστηριοποιούνται. Και μάλιστα τέλεσε στις αρχές παρελθόντος Ιουλίου “ποιμαντορική” επίσκεψη στους Αγίους Σαράντα! Ουσιαστικά, με την όλη κινητικότητα τους, δείχνουν να επιδιώκουν την ανακεφαλαίωση και προβολή του καρπού της από τριακονταετίας επένδυσής τους στον κάτω του Γεννούσου (Σκούμπι) Ποταμού…
Κέντρο της όλης δραστηριοποίησης τους από το 1992 ήδη είναι η Αυλώνα, στην οποία μάλιστα χαίρουν ειδικής και προνομιακής μεταχείρισης από την πολιτεία και το Φίερι, δεδομένου ότι βρίσκεται ακριβώς επί σημαντικής οδικής αρτηρίας. Στο προσωπικό της ιεραποστολής συμπεριλαμβάνονται διαχρονικά και σήμερα δεκάδες Ιταλών ιερωμένων, μοναχών και κυρίως μοναζουσών. Οι τελευταίες είναι ιδιαίτερα αποδοτικές στον τομέα της κοινωνικής προσφοράς, που αποτελεί εξ άλλου το άλλοθι και ταυτόχρονα δόκιμο μέσο είσδυσης και διάδοσης.
Κατά τη συντριπτική τους πλειοψηφία είναι Ιταλοί ή Ιταλομαθείς για να μην υπάρχουν προσχήματα και βρίσκονται σε στενή εάν όχι ταυτόσημη συνεργασία και καθοδήγηση με το πολύ ισχυρό Προξενείο της Ιταλίας στην Αυλώνα. Τα καλά στελεχωμένα κλιμάκιά τους στο Φίερι, την Λούσνια, Μπεράτι, Αργυρόκαστρο, Αυλώνα, Αγίους Σαράντα, Δέλβινο, Ελμπασάνι κ.α. μαζί και σε σημαντικές κώμες και κοινότητές τους λειτουργούν φροντιστήρια εκμάθησης της Ιταλικής, πλήρη σχολεία με ουσιαστικής σημασίας παρουσία εκπαιδευτικών και υπό την διακριτική διοίκηση μοναζουσών, κέντρα επαγγελματικής κατάρτισης, μονάδες παροχής ανθρωπιστικής υποστήριξης, όπου χωρίς καμιά τήρηση των προσχημάτων χρηματοδοτούνται από Ιταλικού κρατικού φορείς και φέρουν ανεπιφύλακτα την σημαία της Ιταλίας.
Η παρακαταθήκη του Αναστάσιου
Θα ήταν κατάχρηση χώρου η επιμονή σε λεπτομέρειες της υπόθεσης. Αξίζει όμως να αναφερθεί η λεπτομέρεια, αποκαλυπτική της δολιότητας, ότι ακόμη και αυτή η χειρονομία μεταφοράς προς προσκύνηση τμήματος του λειψάνου του Αγίου Νικολάου στη Μητρόπολης Βερατίου, την παρουσιάζουν ως κοινή λατρευτική δραστηριότητα.
Εκείνο όμως που αδήριτα προκύπτει είναι η ανάγκη μιας σχετικής απάντησης – χωρίς αυτή να περιοριστεί στην απλή διαμαρτυρία. Άλλο η οφειλόμενη ένσταση της αρμόδιας εκκλησιαστικής αρχής – με την επίκληση της ειρηνικής συνύπαρξης – και άλλο αυτό που θα εξασφάλιζε την αφύπνιση των πνευματικών δυνατοτήτων που η Ορθοδοξία και ο Ελληνισμός διαθέτει για να αντιπαρέλθει την κατάσταση που το Βατικανό επιδιώκει να δημιουργήσει, ταυτιζόμενο για άλλη μια φορά με τις βλέψεις της Ιταλίας.
Η παρακαταθήκη που άφησε ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος δεν είναι προς θαυμασμό, αλλά προς αξιοποίηση στην ιεραποστολή και την αλληλεγγύη των Ορθοδόξων Χριστιανών. Η λαϊκή παροιμία του “μη χύνεις αλλού το νερό, όταν η αυλή σου διψάει” στην περίπτωση έχει ειδική βαρύτητα…
Το ιστορικό της Administrattio Apostolica
Η γραμμή του Γενούσιου Ποταμού, ή έστω αυτή του γλωσσολόγου Γίρετσεκ, ουσιαστικά δεν προσδιορίζει μόνο τον διαχωρισμό Τοσκιρίας και Γκεγκερίας (οι δύο φυλές των Αλβανών με τα σχετικές γλωσσικές διαλέκτους) και την επιρροή των γλωσσών: Ελληνικής νοτίως αυτής και λατινογενών βόρεια της γραμμής. Με την εκκλησιαστική πραγματικότητα που δημιουργήθηκε μετά το σχίσμα των Δυτικών Χριστιανών και τις πιέσεις στην ανατολική ακτή της Αδριατικής, ειδικά κατά τους σκοτεινούς αιώνες της Οθωμανικής κυριαρχίας, οριοθετεί και την ταυτότητα των Χριστιανών. Με όριο τη γραμμή Δυρράχιο – Τίρανα – Ελμπασάν, νότια αυτών οι Χριστιανοί ανήκουν ιστορικά στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία και βόρεια αποσχίστηκαν στο Βατικανό.
Κι ενώ με την ιταλική κατοχή στη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ήπειρο, πόσο μάλλον στην Βόρεια Ήπειρο, που ήδη είχε προβλεφθεί να αποσπαστεί στο υπό συγκρότηση κράτος της Αλβανίας, οι πιέσεις και βιαιοπραγίες για την συρρίκνωση της φυσιολογικής επιρροής του Ελληνισμού και τη διάρρηξη των φυσικών δεσμών με το Πατριαρχείο, είναι τραγικές. Ακόμη πιο τραγική είναι η διαχείριση του Εκκλησιαστικού ζητήματος κατά την κατοχή της Αλβανίας από την Φασιστική Ιταλία, στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Την σχεδόν ολοκληρωμένη διοικητικά μεθόδευση για την παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας (είχε λάβει Τόμο Αυτοκεφάλου τον Απρίλιο του 1937) στο Βατικανό δια της Ουνίας ανέτρεψε την τελευταία στιγμή η νικηφόρος αντεπίθεση και επέλαση του Ελληνικού Στρατού. Εάν σήμερα στο χώρο της Αλβανίας διαιωνίζεται γνήσια Ορθοδοξία, σε μεγάλο βαθμό έγκειται στην ηρωική θυσία των Ελλήνων το 1940-41.
Μπορεί οι φανατικοί κύκλοι του Βατικανού και ειδικά οι παράγοντες του φασιστικού καθεστώτος του Ντούτσε που αντιλαμβάνονταν την “ενοποίηση” των Εκκλησιών παρόμοια μ’ εκείνη της προσχώρησης του αλβανικού κράτους στο στέμμα του Βίκτωρος Εμμανουήλ να μην πέτυχαν τον στόχο αυτό, ωστόσο δημιούργησαν εκ του μηδενός τη δομή της Αποστολικής Διοίκησης Νοτίου Αλβανίας. Αυτή που αξιοποιούν επί μεγαλύτερου χρονικού διαστήματος, με αφειδώλευτες χρηματοδοτήσεις και απροκάλυπτους τρόπους…
Αγνώμονες οι Ιταλοί κρατικοί φορείς
Με την ευκαιρία να αναφερθεί ένα επεισόδιο δυσανάλογης σημασίας, πλην όμως ενδεικτικό της νοοτροπίας που διακατέχει το Ιταλικό κατεστημένο στον διπλωματικο-στρατιωτικό και εκκλησιαστικό χώρο. Κατά τον περασμένο Μάιο, στο Στρατιωτικό τους Κοιμητήριο στο Μπάρι, που έχουν συγκροτήσει ειδικά για τον ενταφιασμό των απολεσθέντων τους στο Μέτωπο με την Ελλάδα το 1940-41, ενταφιάστηκαν ακόμη 27 σωροί.
Τους έχουν εντοπίσει κατά τις σχετικές εργασίες έρευνας πεδίου, εκταφής, ταυτοποίησης κι επανενταφιασμού οι αξιωματικοί και ειδικοί του υπουργείου Αμύνης της Ελλάδος που από το 2018 εργάζονται στην επικράτεια της Αλβανίας. Συνεπείς στις σχετικές διαδικασίες και κυρίως στις ανθρωπιστικές υποχρεώσεις, τα οστά που ανήκουν σαφώς σε Ιταλούς, παραδόθηκαν στον Ακόλουθο Αμύνης της Πρεσβείας της Ιταλίας στα Τίρανα. Πλην όμως ουδεμία αναφορά έγινε από πλευράς των Ιταλών ιθυνόντων, στην ακέραια αυτή χειρονομία των Ελλήνων αξιωματικών…
